اصناف پیشران؛ از مدیریت صنفی تا ساختن آینده اقتصاد موردکاوی اتحادیه طلا، جواهر و نقره مشهد

اصناف پیشران؛ از مدیریت صنفی تا ساختن آینده اقتصاد

موردکاوی اتحادیه طلا، جواهر و نقره مشهد

اقتصاد امروز دیگر تنها با کارخانه ها، شرکت های بزرگ و صنایع مادر ساخته نمی شود. بخش مهمی از اقتصاد در دل بازارها و اصناف شکل می گیرد؛ جایی که تولیدکننده، فروشنده، طراح، صنعتگر، مصرف کننده و سرمایه در کنار یکدیگر قرار می گیرند.

در چنین شرایطی، یک پرسش اساسی مطرح می شود:

آیا اتحادیه ها فقط باید مسائل جاری اعضای خود را مدیریت کنند یا می توانند به موتور محرک توسعه یک صنعت تبدیل شوند؟

پاسخ به این پرسش می تواند مفهوم تازه ای را در ادبیات اقتصادی اصناف مطرح کند: «صنف پیشران».

صنف پیشران، صنفی نیست که فقط تعداد زیادی واحد کسب وکار داشته باشد؛ صنفی است که بتواند برای خود و پیرامون خود بازار ایجاد کند، تولید را توسعه دهد، اشتغال بسازد، نوآوری را به کسب وکار وارد کند و حتی بخشی از ظرفیت اقتصادی یک شهر را به بازارهای ملی و بین المللی متصل کند.

اتحادیه؛ از ناظر بازار به معمار زیست بوم صنعت

در مدل سنتی، اتحادیه عمدتا با موضوعاتی مانند صدور و تمدید پروانه، رسیدگی به شکایات، نظارت، آموزش و پیگیری مسائل صنفی سروکار دارد.

این وظایف ضروری اند؛ اما برای آینده یک صنعت کافی نیستند.

صنعت طلا، جواهر و نقره امروز با مجموعه ای از مسائل به هم پیوسته مواجه است؛ از نوسان قیمت و کاهش قدرت خرید گرفته تا مالیات، بیمه، الزامات سامانه های تجاری، فروش آنلاین، طلای آب شده، طلای مستعمل، اپلیکیشن های فروش طلا، فعالیت کارگاه های زیرزمینی و ضرورت حفظ اعتماد عمومی.

در چنین شرایطی، اتحادیه نمی تواند صرفا واکنش دهنده به مسائل باشد.

اتحادیه آینده باید مسئله را قبل از تبدیل شدن به بحران ببیند.

این همان نقطه ای است که مفهوم «اتحادیه پیشران» معنا پیدا می کند.

چرا اتحادیه طلا، جواهر و نقره مشهد می تواند یک صنف پیشران باشد؟

مشهد تنها یک بازار مصرفی نیست. این شهر از ظرفیت قابل توجهی در طراحی، تولید، نقره، صنایع دستی، گردشگری و تجارت برخوردار است.

گزارش های صنفی نیز نشان می دهد که مشهد در حوزه طراحی و تولید نقره ظرفیت گسترده ای دارد و تعداد کارگاه های فعال نقره در آن بسیار قابل توجه است.

از سوی دیگر، ظرفیت انسانی این صنعت نیز قابل توجه است. برای نمونه، در گزارش های اخیر اتحادیه، حضور گسترده زنان در طراحی و فروش طلا در مشهد مورد اشاره قرار گرفته است.

بنابراین مسئله اصلی کمبود ظرفیت نیست؛ مسئله این است که چگونه این ظرفیت ها به یک زیست بوم اقتصادی منسجم تبدیل شوند.

از «حفظ بازار» به «خلق بازار»

یکی از مهم ترین تفاوت های صنف سنتی با صنف پیشران، نوع نگاه به بازار است.

در نگاه سنتی، اتحادیه تلاش می کند از بازار موجود و منافع اعضای خود محافظت کند.

اما در نگاه پیشران، سوال تغییر می کند:

چه بازارهای جدیدی می توانیم برای اعضای صنف ایجاد کنیم؟

_{بازار هدیه طلا، گردشگری، صادرات محصولات طراحی محور، محصولات کم وزن و مقرون به صرفه، تولیدات خلاق، فروش سازمانی، بازارهای دیجیتال و پیوند طلا با هنر و صنایع فرهنگی، تنها بخشی از فرصت هایی هستند که می توانند تقاضای جدید ایجاد کنند.}

اتحادیه پیشران نباید منتظر رونق بازار بماند؛

باید در خلق رونق نقش داشته باشد.

تولید؛ حلقه فراموش شده زنجیره طلا

یکی از چالش های مهم صنعت طلا و جواهر، فاصله میان ظرفیت تولید و بازار است.

اگر تولیدکننده فقط زمانی تولید کند که سفارش وجود داشته باشد، صنعت در چرخه ای از رکود و رونق گرفتار می شود.

اتحادیه پیشران باید میان تولیدکنندگان، طراحان، فروشندگان و بازارهای جدید ارتباط ایجاد کند؛ از نمایشگاه های تخصصی و بازارهای صادراتی گرفته تا فروش سازمانی و گردشگری.

هدف، تبدیل مشهد از یک بازار صرفا مصرفی به یک قطب تولید، طراحی و تجارت طلا و نقره است.

اتحادیه هوشمند؛ پاسخ به اقتصاد دیجیتال

اقتصاد طلا نیز از تغییرات دیجیتال جدا نیست.

ظهور پلتفرم ها و اپلیکیشن های فروش طلا، تغییر رفتار مشتری، توسعه فروش آنلاین و گسترش ابزارهای دیجیتال، نشان می دهد که مدل سنتی کسب وکار دیگر به تنهایی پاسخگوی آینده نیست.

اما مواجهه با فناوری نباید صرفا به معنای مخالفت یا پذیرش بی قیدوشرط باشد.

اتحادیه باید تنظیم گر، آموزش دهنده و تسهیل گر این تحول باشد.

یعنی هم از حقوق و امنیت اعضای صنف محافظت کند و هم اجازه ندهد فناوری، بدون استاندارد و شفافیت، اعتماد مردم را تهدید کند.

شفافیت؛ سرمایه آینده صنف

در بازار طلا، اعتماد مهم تر از بسیاری از ابزارهای تبلیغاتی است.

مشتری باید بداند چه می خرد، از چه کسی می خرد و چگونه می تواند اصالت و اعتبار معامله را بررسی کند.

به همین دلیل، اتحادیه پیشران باید به سمت شفافیت، آموزش و استانداردسازی حرکت کند.

سامانه های تجاری و مالیاتی نیز اگرچه برای بسیاری از فعالان صنف پیچیدگی ایجاد کرده اند

، اما در صورت طراحی درست می توانند بخشی از مسیر شفافیت باشند. مسئله اصلی این است که اجرای مقررات باید با واقعیت های کسب وکار صنف هماهنگ شود و اتحادیه نقش واقعی خود را در آموزش، مطالبه گری و حل مسئله ایفا کند. تجربه اطلاع رسانی اتحادیه درباره آموزش سامانه تجارت و مسائل مالیاتی نشان می دهد که این نیاز از هم اکنون وجود دارد.

اتحادیه ای که صدای صنف باشد
صنف پیشران بدون مشارکت اعضایش شکل نمی گیرد.
اتحادیه آینده باید از یک ساختار صرفا اداری به یک ساختار گفت وگومحور و مسئله محور تبدیل شود؛ جایی که تولیدکننده، فروشنده، سازنده، طراح، صادرکننده و حتی نسل جوان فعالان صنف بتوانند در تصمیم سازی نقش داشته باشند.
این یعنی:
تصمیم گیری با صنف، نه فقط برای صنف.
پیشران بودن یعنی ساختن آینده
اگر اتحادیه طلا، جواهر و نقره مشهد بخواهد در دهه آینده نقش متفاوتی ایفا کند، باید چند تحول را هم زمان دنبال کند:
تبدیل اتحادیه از نهاد اداری به نهاد توسعه ای؛
ایجاد بازارهای جدید برای اعضا؛
تقویت تولید و طراحی در مشهد؛
توسعه صادرات و ارتباط با بازارهای منطقه ای؛
حمایت از کسب وکارهای خلاق و نسل جدید؛
ایجاد زیرساخت های آموزش و مشاوره تخصصی؛
مواجهه هوشمندانه با فروش دیجیتال و پلتفرم های طلا؛
مطالبه گری موثر در حوزه مالیات، بیمه و مقررات؛
تقویت شفافیت و اعتماد عمومی؛
و مهم تر از همه، تبدیل ظرفیت پراکنده اعضای صنف به یک قدرت جمعی.
مشهد می تواند آغازگر یک مدل تازه باشد
اتحادیه طلا، جواهر و نقره مشهد می تواند یکی از نمونه های جدی گذار از «اتحادیه سنتی» به «اتحادیه پیشران» باشد.
اتحادیه ای که فقط مشکلات امروز را پیگیری نمی کند؛ بلکه برای اقتصاد فردا برنامه دارد.
اتحادیه ای که فقط از اعضای خود دفاع نمی کند؛ بلکه برای آنها بازار می سازد.
اتحادیه ای که فقط بر اجرای مقررات نظارت نمی کند؛ بلکه برای ساده تر، شفاف تر و عادلانه تر شدن فضای کسب وکار مطالبه گری می کند.
و اتحادیه ای که فقط نماینده یک صنف نیست؛ بلکه می تواند بخشی از موتور توسعه اقتصادی مشهد باشد.
صنف پیشران یعنی صنفی که منتظر آینده نمی ماند؛ آینده را می سازد.
و شاید مهم ترین پرسش امروز برای اتحادیه طلا، جواهر و نقره مشهد همین باشد:
آیا می خواهیم فقط مدیریت کننده شرایط موجود باشیم، یا می خواهیم یکی از سازندگان آینده اقتصاد مشهد باشیم؟