تریسکایدکافوبیا: ترس از عدد ۱۳

عدد سیزده شاید در اولین لحظه شنیدن نامش تصویری مانند نحسی را در ته ذهن شنونده تداعی کنذ. از نظر برخی نیز 13 فقط یکی از اعداد طبیعی است؛ اما وقتی کمی دقیق تر نگاه کنیم، پشت این عدد ساده، دنیایی شگقت انگیز از ریاضیات و روان انسان پنهان شده است.

در نظریه اعداد، ۱۳ یک عدد اول است؛ اما ویژگی جالب تر آن این است که با وارونه کردن رقم هایش، یعنی با تبدیل ۱۳ به ۳۱، باز هم به یک عدد اول می رسیم. به چنین اعدادی «اعداد اول برگشت پذیر» می گویند. ۱۳ همچنین عضوی از دنباله معروف فیبوناچی است: ۱، ۱، ۲، ۳، ۵، ۸، **۱۳**، ۲۱...؛ دنباله ای که در بسیاری از ساختارهای ریاضی و پدیده های طبیعی ظاهر می شود.

اما داستان ۱۳ زمانی عجیب می شود که از ریاضیات فاصله بگیریم. در بسیاری از فرهنگ ها، ۱۳ نماد بدشانسی است. حتی برای این ترس نامی وجود دارد: تریسکایدکافوبیا؛ ترس از عدد ۱۳. 

در برخی ساختمان ها شماره ۱۳ برای طبقه حذف می شود و بجای آن یکی از معادل هایش مثلا 12+1 نوشته می شود و بعضی افراد از انجام کارهای مهم در روز سیزدهم اجتناب می کنند.

از دید روان شناسی، شاید مسئله خود عدد نباشد، بلکه انتظاری باشد که ذهن از آن دارد. کسی که باور دارد ۱۳ نحس است، ممکن است اتفاق های ناخوشایند مرتبط با آن را بیشتر به خاطر بسپارد و مواردی را که خلاف این باورند نادیده بگیرد. بدین ترتیب، یک باور می تواند شواهدی برای خودش پیدا کند.

و اینجا ۱۳ به یک پرسش فلسفی تبدیل می شود: آیا معنا در جهان وجود دارد، یا ذهن ماست که به چیزهای بی معنا معنا می دهد؟ شاید ۱۳ نحس نباشد؛ شاید فقط آینه ای باشد که قدرت ذهن انسان را در ساختن معنا نشان می دهد.