طراحی مدلی برای برنامه ریزی همزمان زمان و منابع پروژه با در نظر گرفتن عدم قطعیت، وقفه های تقویمی، فسادپذیری مواد و تخفیف

طراحی مدلی برای برنامه ریزی همزمان زمان و منابع پروژه با در نظر گرفتن عدم قطعیت، وقفه های تقویمی، فسادپذیری مواد و تخفیف

در این تحقیق به ارائه طراحی مدلی استوار برای برنامه ریزی همزمان زمان و منابع پروژه با در نظر گرفتن عدم قطعیت، وقفه های تقویمی، فسادپذیری مواد و تخفیف پرداخته شده است. با توجه به NP- Hard بودن مساله، برای حل مساله تحقیق از الگوریتم بهینه سازی تجمع ذرات (PSO) استفاده شد و نتایج آن با الگوریتم های دقیق حل مساله، مقایسه گردید. بر این اساس در ابتدا مسائل استاندارد تهیه شد، سپس با استفاده از رویکرد تاگوچی به تنظیم پارامترهای الگوریتم پیشنهادی پرداخته شد. در نهایت بعد از حل مسئله نمونه به تحلیل پاسخ های حاصل پرداخته شد. نتایج تحقیق نشان داد در 8 تست اول الگوریتم پیشنهادی به جواب بهینه مساله خواهیم رسید اما با افزایش ابعاد مساله، الگوریتم های دقیق حل مساله برای بدست آوردن جوابهای کارا برای مساله مناسب نبودند و و الگوریتم تجمعی ذرات پیشنهادی به جوابهایی بهتر رسید. همچنین بیشترین خطا برای حل مساله تحقیق در تست 12 رخ داد.

امروزه پروژه ها، به خصوص پروژه های ساخت و ساز نقش عمده ای در پیشرفت و تکامل جوامع دارند، به طوری که تصور پیشرفت یک کشور بدون انجام پروژه های بزرگ غیر ممکن به نظر می آید (بیرجندی و موسوی[1]، 2019). پروژه ها می توانند در ابعاد و اندازه های گوناگون و با اهدافی متفاوت طبقه بندی شوند. با این وجود یک خصوصیت مشترک در تمام پروژه ها وجود دارد و آن زمان لازم برای انجام پروژه است (آسبس و همکاران[2]، 2021).

برنامه ریزی و زمان بندی مناسب برای کنترل فعالیت های پروژه و همچنین کنترل هزینه ها و زمان در شاخه های مهندسی و اقتصادی از اهمیت بالا و قابل توجهی برخوردار است. به عنوان مثال در پروژه های عظیم ساخت و ساز نظیر ساخت فرودگاه، پالایشگاه، سد، قطار شهری و همچنین در پروژه های کوچکتری نظیر پروژه ی ساختمانی، ساخت یک قطعه، ساخت سوله ی جدید، تولید یک دارو و ...، داشتن یک طرح و زمان بندی مناسب اهمیت زیادی دارد به نحوی که از منابع پروژه بتوان حداکثر استفاده را برد و به هدف پروژه که می تواند مواردی نظیر کمینه کردن هزینه ها یا کاهش زمان انجام پروژه باشد دست یافت (آرخیپوف و همکاران[3]، 2019). در حقیقت بدون داشتن یک برنامه ی زمان بندی مناسب، رسیدن به اهداف پروژه امری دشوار و در برخی شرایط غیر ممکن است (فرگانی و همکاران[4]، 2020؛ فاروق و همکاران[5]، 2018).

روش های سنتی برای تعیین برنامه زمانی پروژه ها با حجیم شدن اندازه ی پروژه ها تا حد زیادی کارآمدی خود را از دست داده چرا که واقعیات دنیای واقعی را به طور کامل مدنظر نمی گیرد. مدل سازی می بایست نمونه ی شبیه سازی شده ی شرایط واقعی باشد و اگر مدل نتواند واقعیات را به نحو مناسبی پوشش دهد، کاربردی ندارد و در صورت به کار گیری، نتایج نامناسبی ارائه می دهد (گارویش و ملنیکووا[6]، 2019). از این جهت، در نظر گرفتن شرایطی که مدل را به واقعیت نزدیک تر کند بسیار ضروری است. در این راستا، تحقیق فعلی با مد نظر قرار دادن مواردی چون عدم قطعیت، تخفیف، توقفات تقویمی و نوع مواد مورد کاربرد در پروژه، در تلاش برای طراحی مدلی کاربردی و مبتنی بر شرایط واقعی دارد.

از سویی دیگر، موضوعات مدیریت پروژه مانند زمان بندی و تامین منابع تصمیمات به هم پیوسته ای بوده و نگاه جداگانه و مجزا به این موضوعات از کیفیت و کاربردی بودن نتایج می کاهد (حسینی و همکاران[7]، 2020). از این جهت، طراحی مدلی که تصمیمات زمان بندی و برنامه ریزی تامین مواد را به شکل همزمان و یکپارچه ارائه کند مساله ی چالش برانگیزی در تحقیقات محسوب می شود و از اهمیت زیادی برخوردار است. از این رو در این تحقیق به طراحی مدلی استور برای برنامه ریزی همزمان زمان و منابع پروژه با در نظر گرفتن عدم قطعیت، وقفه های تقویمی، فسادپذیری مواد و تخفیف پرداخته شده است.

[1] Birjandi and Mousavi

[2] Acebes et al.

[3] Arkhipov et al.

[4] Fergany et al.

[5] Farooq et al.

[6] Gavrysh and Melnykova

[7] Hoseini et al.