شخصیت اسکیزوتایپال را چطور می شناسی؟ (Schizotypal Personality Disorder – STPD)

اختلال شخصیت اسکیزوتایپال (Schizotypal Personality Disorder; STPD) با الگویی فراگیر از کاستی های بین فردی، تحریف های شناختی ادراکی (Cognitive-Perceptual Distortions) و رفتارها یا جلوه های ارتباطی نامتعارف مشخص می شود. افراد دارای این الگوی شخصیتی ممکن است در تفسیر رویدادهای روزمره، معانی غیرمعمول یا شخصی سازی شده ای به محرک های محیطی نسبت دهند و باورهای عجیب، تفکر جادویی (Magical Thinking) یا تجربه های ادراکی نامتعارف داشته باشند.
از منظر روان شناسی شخصیت، یکی از ویژگی های محوری این اختلال، اختلال در سازمان دهی تجربه اجتماعی و پردازش اطلاعات بین فردی است. فرد ممکن است در رمزگشایی نشانه های اجتماعی، برقراری ارتباط متقابل و شکل دهی روابط صمیمانه با دشواری مواجه شود. اضطراب اجتماعی (Social Anxiety) در این افراد صرفا به ترس از ارزیابی منفی محدود نیست، بلکه می تواند با بدگمانی و احساس ناراحتی پایدار در موقعیت های بین فردی همراه باشد.
در سطح رفتاری، گفتار نامتعارف، ظاهر یا پوشش غیرمعمول، عاطفه محدود یا نامتناسب (Inappropriate Affect) و گرایش به تفسیرهای غیرمتعارف از واقعیت ممکن است مشاهده شود. بااین حال، این ویژگی ها به تنهایی برای نتیجه گیری تشخیصی کافی نیستند.
در طبقه بندی DSM-5-TR، اختلال شخصیت اسکیزوتایپال در خوشه A قرار می گیرد و از نظر برخی ویژگی های شناختی و ادراکی با طیف اسکیزوفرنی (Schizophrenia Spectrum) ارتباط مفهومی دارد؛ بااین حال، نباید آن را معادل اسکیزوفرنی یا یک اختلال روان پریشی فعال دانست. تمایزگذاری بالینی مستلزم بررسی شدت، تداوم و سازمان کلی نشانه هاست.