mohammad amin malekian
دانشجوی دکتری هوافضا ، دینامیک پرواز و کنترل ، دانشگاه تربیت مدرس
42 یادداشت منتشر شدهکنترل کننده و شرایط جوی
چرا کنترل کننده ای که در جو استاندارد پایدار است، در جو واقعی ناپایدار می شود؟
طراحی کنترل کننده پرواز معمولا بر پایه مشتقات پایداری در شرایط جوی استاندارد (ISA) انجام می شود؛ اما جو واقعی همیشه از این مرجع فاصله دارد. باد جانبی زاویه لغزش جانبی beta را تحمیل می کند و چون نیروی جانبی و گشتاور یاو به صورت Y = C_Y_beta*beta و N = C_n_beta*beta به این زاویه وابسته اند، تغییر beta مستقیما دامنه گشتاورهای بازگرداننده و در نتیجه فرکانس طبیعی و میرایی مود داچ رول را جابه جا می کند. از سوی دیگر، کاهش چگالی هوا با ارتفاع، فشار دینامیکی q = 1/۲*rho *V^2 را کم می کند و چون بازده سطوح کنترل و گشتاورهای آیرودینامیکی متناسب با q هستند، بهره موثر حلقه کنترل کاهش می یابد. همچنین تغییر نسبت سرعت به صوت، ضرایب C_n_beta, C_l_beta را به دلیل اثر تراکم پذیری تغییر می دهد.
اینجا مفهوم حاشیه پایداری تعیین کننده است: حاشیه بهره :
نشان می دهد بهره حلقه تا چه اندازه می تواند افزایش یابد پیش از آنکه سیستم ناپایدار شود.
حاشیه فاز :
نشان می دهد چقدر تاخیر فاز اضافی قابل تحمل است پیش از نوسان.
این دو کمیت معیار عملی «چقدر کنترل کننده در برابر تغییرات مدل و اغتشاش مقاوم است» هستند و در طراحی معمولا حداقل ۶ دسی بل و ۴۵ درجه در نظر گرفته می شوند. نتیجه این است که کنترل کننده ای با حاشیه بهره ۶ دسی بل در سطح دریا، ممکن است در ارتفاع ۱۰ کیلومتری و با اغتشاش جانبی شدید، حاشیه ای کمتر از ۲ دسی بل داشته باشد و وارد نوسان شود. بنابراین توصیه مهندسی این است که تحلیل حاشیه پایداری نه فقط در نقطه طراحی، بلکه در پاکت اغتشاش جوی (ترکیب باد جانبی، چگالی و سرعت) و بر اساس بدترین حالت انجام شود.