معناشناسی تاریخی واژه رزق در قرآن کریم
Publish place: Quran & Hadith Historical Study، Vol: 28، Issue: 73
Publish Year: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 360
This Paper With 22 Page And PDF Format Ready To Download
- Certificate
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_SMOJ-28-73_003
تاریخ نمایه سازی: 28 فروردین 1402
Abstract:
واژه رزق، یکصد و نه بار در قرآن کریم به کار رفته است. لغت شناسان و مفسران، طیف گسترده ای از معانی مادی و معنوی را برای این واژه در نظرگرفتهاند؛ عده ای از ایشان رزق را صرفا بر معنایی مادی، برخی دیگر صرفا بر معنایی معنوی و پارهای بر هر دو معنای مادی و معنوی اطلاق کرده اند. این بسط معنایی رزق در میان اهل لغت و مفسران در حالی به وجود آمده است که بر پایه شواهد زبان شناختی، رزق در عصر پیشاقرآنی و در عصر نزول قرآن معنای محدود و معینی را با خود حمل میکرده است. نویسندگان این مقاله با هدف دستیابی به معنای اصلی این واژه در قرآن و با بهره از ریشه شناسی تاریخی این واژه نشان داده اند که رزق در دوران پیشاقرآنی حایز معنایی مادی بوده است که «خوراک»، «بهره و سهم»، «روزانه بودن» و «عطای به دیگری» مهم ترین مولفه های آن به شمار میرفته است. در دوران نزول قرآن و با انتقال این واژه از فارسی به عربی همین گستره معنایی نیز به عربی عصر نزول وارد شده است. پس در فهم و تفسیر آیاتی که واژه رزق در آن ها به کار رفته است باید متمرکز بر معنای مادی این واژه بود. گسترش رزق به مصادیق غیرمادی (فرزند، علم و ...) توسعه ای است که بعدتر و توسط مفسران صورت گرفته است و لذا نباید آن را بر رزق در قرآن کریم حمل نمود.
Keywords:
Authors
محمد حسین اخوان طبسی
پژوهشگر مرکز مطالعات میان رشته ای قرآن کریم جهاد دانشگاهی؛ دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه تربیت مدرس
مرتضی اوحدی
دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران. بابلسر. ایران
حسین شجاعی
پژوهشگر مرکز مطالعات میان رشته ای قرآن کریم جهاد دانشگاهی؛ دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث پردیس فارابی دانشگاه تهران