تحلیل نظام مند مسائل صنعت نشر دیجیتال در ایران با استفاده از روش فراترکیب

= هدف: تحولات فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهه های اخیر، صنعت نشر را دگرگون کرده و گونه ای نو از تولید و توزیع محتوا با عنوان «نشر دیجیتال» پدید آورده است. با وجود ظرفیت های گسترده، صنعت نشر دیجیتال در ایران همچنان با چالش های متعددی روبه روست. هدف این پژوهش، شناسایی و دسته بندی نظام مند مسائل و چالش های این صنعت و ارائه تصویری جامع از وضعیت موجود است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی است و با روش فراترکیب (Meta-Synthesis) انجام شده است. جامعه پژوهش شامل مقالات علمی–پژوهشی فارسی و انگلیسی منتشرشده بین سال های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ است. برای اطمینان از اعتبار نتایج، یافته ها در جلسات گروه کانونی با خبرگان صنعت بررسی و اصلاح گردید. یافته ها: یافته های پژوهش منجر به شناسایی ۷۵ مسئله در قالب ۱۵ مضمون سازمان دهنده شد. مهم ترین این مضامین عبارت اند از ضعف در کیفیت خدمات پلتفرم ها، ناکارآمدی مدل های کسب وکار و بوم سازگان، چالش های ناشی از ترجیحات مصرف کننده، محدودیت های فناورانه و شکاف دانشی، و ضعف در بازاریابی تخصصی. مقایسه تطبیقی مطالعات داخلی و خارجی نشان داد بخشی از چالش ها ماهیتی جهانی دارند، اما مسائلی چون نقض حقوق مالکیت فکری، ضعف چارچوب های قانونی و کمبود نیروی متخصص، مختص ایران است. نتیجه گیری: در نتیجه، صنعت نشر دیجیتال ایران هنوز در مرحله استقرار نهادی قرار دارد و گذار به بلوغ آن نیازمند اصلاحات هماهنگ در سطوح فناورانه، حقوقی و فرهنگی است. یافته های این پژوهش می تواند مبنای سیاست گذاری ملی و برنامه ریزی توسعه این صنعت قرار گیرد.

Keywords:

نشر الکترونیک , نشر دیجیتال , کتاب الکترونیک , کتاب دیجیتال , صنایع خلاق دیجیتال , مالکیت فکری