مطالعه ای بر زنجیره ارزش حصیربافی در روستای ملی درزیکلای آخوندی بابل و ارائه راهکارهای علمی در جهت توسعه پایدار اقتصاد و مدیریت مقصد گردشگری منطقه

حصیربافی به عنوان یکی از صنایع دستی شاخص ایران، نقشی مهم در حفظ هویت فرهنگی، معیشت جوامع روستایی و پایداری اقتصاد محلی ایفا می کند. روستای ملی حصیربافی درزیکلای آخوندی بابل با برخورداری از مهارت های بومی و تداوم تولید، ظرفیت بالایی برای توسعه اقتصادی و گردشگری دارد؛ بااین حال، نبود تحلیل جامع از زنجیره ارزش و ضعف در پیوند با گردشگری موجب شده است این ظرفیت ها به طور کامل بالفعل نشود. مسئله اصلی پژوهش حاضر، شناسایی نقاط ضعف و چالش های زنجیره ارزش حصیربافی و بررسی نقش گردشگری فرهنگی–روستایی در توسعه پایدار اقتصاد محلی است. مرور پژوهش های پیشین نشان می دهد که مطالعات عمدتا بر ابعاد فرهنگی یا اقتصادی حصیربافی تمرکز داشته و رویکرد یکپارچه زنجیره ارزش در ارتباط با مدیریت مقصد گردشگری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. نوآوری پژوهش در ارائه مدلی مفهومی مبتنی بر پیوند زنجیره ارزش صنایع دستی با گردشگری تجربه محور و هم آفرینی ارزش میان هنرمند و گردشگر است. هدف پژوهش، تحلیل زنجیره ارزش حصیربافی در روستای درزیکلای آخوندی و ارائه راهکارهای علمی در راستای توسعه پایدار اقتصاد محلی و بهبود مدیریت مقصد گردشگری می باشد. این پژوهش از نظر ماهیت کاربردی و از نظر روش توصیفی–تحلیلی است و داده ها از طریق مطالعات اسنادی، مشاهده میدانی و تکمیل پرسشنامه گردآوری شده است. نتایج نشان می دهد که علی رغم مهارت بالای تولیدکنندگان، ضعف در طراحی نوآورانه، بازاریابی و ارتباط مستقیم با بازار، سهم هنرمندان از ارزش افزوده را کاهش داده است. پیوند نظام مند حصیربافی با گردشگری فرهنگی–تجربه محور می تواند به افزایش درآمد، توانمندسازی زنان و پایداری اقتصادی و فرهنگی روستا منجر شود.

Keywords:

حصیربافی , زنجیره ارزش , گردشگری روستایی , توسعه پایدار , مدیریت مقصد گردشگری