تاملی بر کارکرد معنایی تلمیح در دیوان ریاضی یزدی

این مقاله ابتدا با تعریف و توضیحی درباره آرایه، تلمیح اهمیت این صنعت ادبی را به مخاطب یادآور می شود و پس از آن به بررسی کارکرد معنایی تلمیح در دیوان ریاضی یزدی می پردازد. هدف اصلی این نوشته مشخص کردن چگونگی بهره گیری معنایی شاعر از این آرایه برای بیان مطالب خود است. این تحقیق به شیوه توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است و داده ها با استفاده از منابع کتابخانه ای استخراج شده اند. تلمیح با توجه به نقشی که در فصیح و بلیغ ساختن کلام دارد همواره مورد توجه شاعران و نویسندگان بوده است و از آن برای ایجاز در کلام و نیز موثر کردن سخن بهره برده اند. ریاضی یزدی نیز از این امر مستثنی نیست. با نگاهی معناگرایانه می توان گفت به طور کلی تلمیح در دیوان ریاضی یزدی در سه زمینه غنایی، آیینی و تعلیمی مورد استفاده قرار گرفته است که به هر یک مستقلا در طول مقاله پرداخته شده است. ریاضی یزدی از معاصران ادب فارسی است که از نظر تنوع و تعدد موضوعی بی نظیر و یا دست کم کم نظیر است. این نوشته بر آن است که در ابتدا تاثیر شگرف تلمیح بر زیبایی کلام و عمق بخشیدن به معنای سخن را با تمرکز بر کارکردهای معنایی مشخص کند و همچنین الگویی برای بررسی و تعمق بیشتر پژوهشگران در اشعار این شاعر خوش سخن ارائه دهد.

Keywords:

ریاضی , یزدی , تلمیح , فصاحت , بلاغت