جنبش مشروطیت ایران و اقدامات یپرم خان ارمنی در جهت ارتقاء سطح اجتماعی و اقتصادی ارامنه ایران

جنبش مشروطیت ایران یکی از رویدادهای سرنوشت ساز تاریخ معاصر بود که حضور اقلیت های قومی و مذهبی از جمله جامعه ارامنه در آن نقشی قابل توجه داشت. یپرم خان ارمنی از برجسته ترین چهره های انقلابی این دوره بود که با شجاعت، سازماندهی نظامی و بینش اجتماعی خود در برپایی نظم نوین کشور سهمی چشمگیر ایفا کرد. اقدامات وی نه تنها در استقرار مشروطیت موثر بود بلکه زمینه ساز ارتقای جایگاه اجتماعی و اقتصادی ارامنه در ساختار نوپای ایران شد. او با مشارکت فعال در قانون گرایی و دفاع از امنیت شهری اعتماد میان اقوام ایرانی را تقویت کرد. تلاش های او موجب شد جامعه ارمنی از یک اقلیت منزوی به بخشی پویا از تحولات ملی تبدیل شود. بدین ترتیب نقش یپرم خان را می توان پلی میان عدالت خواهی انقلابی و همزیستی ملی دانست. این پژوهش با روش تحلیلی-اسنادی در پی پاسخگویی به این سوال ها می باشد: ۱- یپرم خان ارمنی چه نقشی در پیشبرد اهداف جنبش مشروطیت و تثبیت دستاوردهای آن ایفا کرد؟ ۲- اقدامات یپرم خان تا چه اندازه موجب ارتقاء وضعیت اجتماعی و اقتصادی ارامنه ایران در دوره پس از مشروطه شد؟ یافته های پژوهش حاکی از آن است که یپرم خان با سازماندهی نیروهای مردمی و ایجاد نظم شهری به تثبیت نهادهای مشروطه و افزایش مشارکت اقلیت های دینی در جامعه کمک کرد. فعالیت های سیاسی و اداری یپرم خان زمینه ساز بهبود جایگاه اقتصادی و اجتماعی ارامنه و افزایش تعامل آنها با سایر گروه های ایرانی گردید.

Keywords:

مشروطیت ایران , یپرم خان , اجتماعی , اقتصادی , ارمنیان