بررسی تطبیقی فضای گوتیک در بوف کور صادق هدایت و الجزار حسن الجندی

فضای گوتیک یک ژانر ادبی قدرتمند است که فراتر از قلعه های تاریک، دخمه های نمور و شبح های سنتی، به بررسی عمیق ترین مرزهای روان انسانی، ساختارهای اجتماعی سرکوبگر و زوال اخلاقی می پردازد. در این پژوهش به مقایسه تطبیقی رمان «بوف کور» صادق هدایت و «الجزار» حسن الجندی براساس مولفه های ژانر گوتیک پرداختیم. هدف اصلی، روشن ساختن تفاوت بنیادین در کارکرد این ژانر در دو بستر فرهنگی-زمانی متفاوت است. فرضیه اصلی بر این مبنا استوار است که این دو رمان هرچند از لحاظ جغرافیایی و فرهنگی فاصله دارند، اما هر دو از مولفه های ساختاری ژانر گوتیک بهره می برند. «بوف کور» نماینده گوتیک روان شناختی مدرن با تمرکز بر پوچی و محاصره درونی است، در حالی که «الجزار» تجلی گوتیک سیاسی-اجتماعی معاصر با محوریت انتقام به عنوان ابزار تحول و برقراری عدالت جایگزین است. با این وجود، هر دو اثر بر تم محوری زوال و عشق منحرف شده به مثابه نیروی ویرانگر تاکید دارند. در تحلیل پیش رو فضاسازی های متضاد، نوع قهرمان آشفته و اهداف فلسفی این دو اثر در راستای نظریه گوتیک مورد بررسی قرار می گیرد.

Keywords:

گوتیک , بوف کور , الجزار , گوتیک روان شناختی , گوتیک سیاسی , انتقام