کارکرد تاملی والدینی و بازنمایی های ابژه به عنوان پیش آیندهای اعتماد معرفتی نوجوان: نقش واسطه ای ذهنی سازی و یک مدل ساختاری اکتشافی بیزی

هدف: اعتماد معرفتی به عنوان سنگ بنای یادگیری اجتماعی و انعطاف پذیری روان شناختی در دوره نوجوانی، نیازمند شناسایی پیش آیندهای تحولی خود است. پژوهش حاضر با هدف آزمون یک مدل یکپارچه از نقش واسطه ای ذهنی سازی نوجوان در رابطه میان کارکرد تاملی والدینی و بازنمایی های ابژه با اعتماد معرفتی نوجوان انجام شد. روش: طرح پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مقطعی بود. جامعه آماری شامل کلیه مادران دارای فرزند نوجوان (۱۴ تا ۱۸ سال) و نوجوانان آن ها در شهر قزوین در نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود. نمونه نهایی شامل ۳۲۴ زوج مادر-نوجوان (۳۲۴ مادر و ۳۲۴ نوجوان) بود که به روش نمونه گیری در دسترس چندمرحله ای انتخاب شدند و پرسش نامه ها را به صورت آنلاین تکمیل کردند. ابزارها شامل مقیاس ظرفیت تاملی والدین (PRFQ)، نسخه کوتاه آزمون روابط ابژه (TOR-SF)، پرسش نامه ذهنی سازی (RFQ) و پرسش نامه اعتماد معرفتی، بی اعتمادی و ساده لوحی (ETMCQ) بود. تحلیل داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری اکتشافی بیزی (BSEM) با چرخش هدف گذاری شده در نرم افزار Mplus ۸/۱۰ انجام شد. یافته ها: مدل از برازش مطلوبی برخوردار بود (۴۷/۰ = PPP). کارکرد تاملی والدینی اثر منفی نیرومندی بر نارسایی ذهنی سازی نوجوان داشت (۵۲/۰- = β) و بازنمایی های ابژه به طور مثبت نارسایی ذهنی سازی را پیش بینی کرد (۳۶/۰ = β). نارسایی ذهنی سازی نیز به طور منفی اعتماد معرفتی را پیش بینی نمود (۶۱/۰- = β). پس از ورود ذهنی سازی به عنوان میانجی، مسیرهای مستقیم کارکرد تاملی والدینی (۱۲/۰ = β) و بازنمایی های ابژه (۰۷/۰- = β) به اعتماد معرفتی غیرمعنادار شد که الگوی میانجی گری کامل را نشان می دهد. اثر غیرمستقیم کارکرد تاملی والدینی از مسیر ذهنی سازی بر اعتماد معرفتی مثبت و معنادار (۳۲/۰ = β، فاصله باورپذیر ۹۵٪: ۲۱/۰ تا ۴۳/۰) و اثر غیرمستقیم بازنمایی های ابژه منفی و معنادار (۲۲/۰- = β، فاصله باورپذیر ۹۵٪: ۱۳/۰- تا ۳۲/۰-) بود. مدل نهایی ۴۶٪ از واریانس نارسایی ذهنی سازی و ۳۹٪ از واریانس اعتماد معرفتی را تبیین کرد. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهند که کارکرد تاملی والدینی و بازنمایی های ابژه نوجوان، تنها از طریق ظرفیت ذهنی سازی نوجوان بر اعتماد معرفتی او اثر می گذارند. این نتایج جایگاه محوری ذهنی سازی را به عنوان گذرگاه ضروری تاثیر کیفیت رابطه والد-فرزند بر گشودگی معرفتی نوجوان برجسته می کند و از مدل میانجی گری کامل در چارچوب نظریه ذهنی سازی و اعتماد معرفتی حمایت می نماید.

Keywords:

کارکرد تاملی والدینی , بازنمایی های ابژه , ذهنی سازی , اعتماد معرفتی , نوجوان , مدل سازی معادلات ساختاری اکتشافی بیزی