تاثیر تحریک الکتریکی فراجمجمه ای متناوب tACS بر روی خستگی ذهنی ورزشکاران

با توجه به اهمیت عملکردهای روانی و ذهنی در موفقیت ورزشی، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه ای با جریان متناوب (tACS) بر بهبود خستگی ذهنی ورزشکاران به صورت نیمه تجربی و از نوع هدف کاربردی انجام شد، تعداد ۳۴ ورزشکار مرد رشته های بسکتبال و فوتبال (هر گروه ۱۷ نفر)، دارای ۴ تا ۶ سال سابقه فعالیت ورزشی مداوم با میانگین سنی ۲۱±۷ سال و براساس معیارهای ورود، داوطلبانه و پس از پر کردن فرم رضایت نامه وارد مطالعه شدند؛ شرکت کنندگان به طور تصادفی به دو گروه تجربی و شم تقسیم شدند، گروه تجربی تحریک tACS فعال در ناحیه F۳ و F۴ با جریان ۱ میلی آمپر و فرکانس ۱۰ هرتز و گروه شم tACS ساختگی را در دو جلسه ۳۰ دقیقه ای همراه با آزمون استروپ جهت ایجاد خستگی ذهنی به فاصله ۲۴ ساعت دریافت کردند، خستگی ذهنی شرکت کنندگان با استفاده از پرسشنامه آنالوگ بصری (VAS) و ثبت فعالیت الکتریکی موج تتا مغز (EEG) به مدت ده دقیقه، به صورت پیش آزمون و پس آزمون ارزیابی شد، برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون آماری تحلیل آنکوا در سطح معناداری ۰۵/۰ و از نرم افزار اس پی اس اس نسخه ۲۴ استفاده شد. نتایج نشان داد که اعمال تحریک الکتریکی فراجمجمه ای (tACS) تاثیر معنی داری بر بهبود خستگی ذهنی طبق پرسشنامه VAS داشته است (P = ۰.۰۰۱)؛ اما تاثیر معنی داری در داده های مربوط به EEG در موج تتا مغز مشاهده نگردید (توان تتای نیمکره چپ: P = ۰.۷۴۹)، (توان تتای نیمکره راست: P = ۰.۶۵۱). این یافته ها پتانسیل tACS را به عنوان یک ابزار مکمل کارآمد برای تقویت وضعیت روانی ورزشکاران برجسته می سازد. مطالعات آتی می توانند با تمرکز بر پارامترهای تحریک و سازوکارهای عصبی دقیق تر، راه را برای کاربردهای عملی گسترده تر این روش هموار کنند.

Keywords:

تحریک الکتریکی فراجمجمه ای (tACS) , خستگی ذهنی , آنالوگ بصری , ورزشکاران , الکتروانسفالوگرام , مداخلات شناختی