فلسفه حقوق راهی که باید رفت

تحول و نوسازی حقوق ایران مستلزم به کارکیری ره آوردهای سه دانش مهم است: فلسفه زبان، فلسفه حق و فلسفه تکلیف. ظرفیت های منابع حقوق ایران بیش از نظم صورت یافته فعلی آن است. سه دانش فوق که همگی تحت عنوان فلسفه حقوق چهره نمایی می کنند، حق و تکلیف را نه از رهگذر دلالت های کلامی (لفظی) متون و نصوص بلکه در پرتو دلالت های معنایی آن ها جستجو می کند. علت ها، غایت ها، فرهنگ ها، سنت ها، ظروف زمانی و سرزمین ها. بخش زبان شناختی علم اصول و ره یافت های دانش هرمنوتیک ،قابلیت های بالفعل و بالقوه ای را در جهت نگاه فلسفی به متون کهن داراست که فهم معناگرایانه متون را به عنوان درکی واقعی از آن ها نتیجه می دهد. بر این اساس پژوهشگر حقوق دست خالی نیست. قواعد زبان شناختی به اثبات رسیده ای دارد که او را به لایه های پسین نصوص رهنمون می سازد. همچنان که از دل همین نصوص مورد اتکای قانون گذار، اشارات مفهوم شناسانه ی متکی بر علت ها و غایت ها بر می آید که از جریان فلسفه تعلیل و تحلیل را برای یافتن حق و تکلیف شکل می دهد. فلسفه یابی حقوق راهی است که باید رفت. در همین راستا با همکاری گروهی از اساتید کشور مجله ای را بنیان نهاده ایم: فصلنامه «مطالعات فلسفه حقوق». اهالی اندیشه بنویسند و بگویند تا حقوق ایران پویا شود. اولین «کنفرانس بین المللی فلسفه حقوق» نیز ک در 20 مهر 1403 در مشهد برگزار نمودیم با همین هدف بود. راهی که باید رفت و درنگ پذیر نیست.