dr.mohsen norani savadkohi
استادومدرس دانشگاه،پژوهشگر برتر،مولف کتب فوق تخصصی حقوقی ،دانش آموخته دکترای تخصصی PH.Dحقوق جزاوجرم شناسی،وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
6 یادداشت منتشر شدهقتل عمد و مجازات های این جرم
جرم قتل ازجمله جرایمی است که شدیدترین مجازات را درتمام جوامع به خود اختصاص داده است. اولین و شدیدترین مجازات برای قتل عمد قصاص است. قتل عمد و نقش آن درتعیین مجازات فاعل قتل،یک اصل اساسی وانکارناپذیراست.قتل یکی ازمهم ترین جرایم در قوانین موضوعه کشورهاست. این اهمیت هم از لحاظ شدت جرم ارتکابی و هم از لحاظ پیچیدگی های رسیدگی به چنین جرمی است. این پیچیدگی ها گاه سبب صدور آرای متفاوت و حتی متناقض قضایی در پرونده واحد می گردد.
اتخاذ هر گونه سیاست جنایی عادلانه و کارا در قبال جرایم خشونت آمیز از جمله قتل در گرو شناخت:
1- علل پدیدآورنده جرم 2- تنوعاتی که یک جرم دارد و 3- انواع مرتکبین آن است.
برای وقوع یک جرم از جمله قتل عمد لازم است عناصر مادی و معنوی و قانونی ان جرم وجود داشته باشد.
1-رکن مادی این جرم، فعل مادی یعنی عملی که منجر به مرگ انسان دیگر می شود. 2-عنصر معنوی جرم قتل عمد ، انجام این عمل با قصد و آگاهی می باشد 3-عنصر قانونی آن نیز یعنی به موجب قانون جرم باشد.
تن و جسم انسان موهبت و هدیه خدا به انسان می باشد و هیچ کس حق ندارد که این هدیه الهی را مورد آسیب قرار دهد.
قتل در لغت به معنای از بین رفتن زندگی می باشد و در اصلاح به عملی گفته می شود که ادامه زندگی را از بین برده و به مرگ مجنی علیه یا مقتول منجر شود. در قانون مجازات اسلامی بخش قصاص جنایات علیه جسم را در سه دسته اصلی عمدی، شبه عمدی و خطای محض قرار داده است.
مجازات قتل عمد:
قانونگذار برای قتل عمد در 4مورد دو نوع مجازات تعیین نموده است:
قصاص
اولین و شدیدترین مجازات برای قتل عمد قصاص است که طبق ماده 381 قانون مجازات اسلامی مصوبه 1392 مجازات قتل عمدی در صورت تقاضای ولی دم و وجود سایر شرایط مقرر در قانون ، قصاص می گردد.
دیه
در صورت رضایت اولیای دم به جای قصاص دیه جایگزین می شود. طبق قانون دیه ظرف مدت یکسال قمری به اولیای دم پرداخت شود که علاوه برآن در صورت عدم قصاص ، به مجازات حبس 3 تا الی 10 سال محکوم می گردد.
مجازات جرم قتل عمد: مستند به قانون مجازات اسلامی هر جرمی مستوجب مجازات است درباره جرم قتل نیز همانند سایر جرایم دارای مجازات است که جرم قتل عمد از جمله جرایمی است که دارای شدید ترین مجازات است .مجازات جرم قتل عمد قصاص است .به استناد قانون و شرع :در صورتی که قاتل مرد باشد و مقتول مرد باشد اولیا دم مقتول می توانند قصاص قاتل را از مقام قضایی بخواهند.اما درصورتیکه قاتل مردباشد و مقتول زن ، اولیا دم برای قصاص قاتل باید نصف دیه را پرداخت نمایند تا قاتل قصاص شود.
همچنین بر طبق قانون مجازات اسلامی در صورتی که قتل عمدی ارتکاب یابد و مرتکب شاکی نداشته باشد و یا شاکی داشته باشد و گذشت کرده باشند اما اقدام او اسیب به جامعه وارد کرده باشد قاتل به حبس تعزیری از 3 تا 10 سال محکوم می گردد.