GHOLAMREZA MOBARAKI
11 یادداشت منتشر شدهچشم انداز رونق اقتصادی منطقه در پرتو کاهش تنش های ژئوپلیتیکیProspects for economic prosperity of the region in light of geopolitical tensions.
چشم انداز رونق اقتصادی منطقه در پرتو کاهش تنش های ژئوپلیتیکی
در سال های اخیر، تحلیلگران اقتصادی معتقدند کاهش تنش های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه می تواند زمینه ساز یک تحول گسترده در تعاملات اقتصادی منطقه باشد. ثبات بیشتر، علاوه بر افزایش اعتماد سرمایه گذاران، مسیر را برای توسعه همکاری های تجاری، انرژی و ترانزیتی هموار می کند و ظرفیت های بالقوه کشورهای منطقه را فعال تر می سازد.
یکی از مهم ترین پیامدهای این شرایط، آزادسازی منابع مالی است. کاهش فشارهای امنیتی به دولت ها اجازه می دهد بخشی از بودجه های سنگین دفاعی را به سمت توسعه زیرساخت های حیاتی از جمله حمل ونقل، انرژی های نو، شبکه برق و زیرساخت های دیجیتال هدایت کنند؛ اقدامی که می تواند به رشد پایدار و افزایش اشتغال منجر شود.
در حوزه تولید، کارشناسان از جهش صنعتی در بخش پتروشیمی سخن می گویند. دسترسی آسان تر به فناوری های نوین، بازارهای بین المللی و سرمایه گذاری مشترک با شرکت های خارجی می تواند ظرفیت تولید و صادرات محصولات پتروشیمی را افزایش داده و ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند.
کاهش تنش ها همچنین می تواند نقش برخی کشورها را در نظم اقتصادی منطقه تقویت کند. با توسعه توافقات تجاری، پروژه های مشترک انرژی و گسترش کریدورهای ترانزیتی، این کشورها قادر خواهند بود نقش محوری در جریان کالایی، انرژی و سرمایه در منطقه ایفا کنند.
از دیگر پیامدهای مهم این روند، ثبات بیشتر اقتصادهای ملی است. کاهش ریسک های سیاسی معمولا منجر به ثبات نرخ ارز، کنترل بهتر تورم و فضای قابل پیش بینی تر برای فعالان اقتصادی می شود؛ موضوعی که برای برنامه ریزی بلندمدت دولت ها و بخش خصوصی اهمیت زیادی دارد.
در بعد مالی، امکان اتصال گسترده تر نظام بانکی منطقه به شبکه های بین المللی از جمله سیستم های پرداخت و تسویه جهانی، یکی از دستاوردهای احتمالی کاهش تنش ها محسوب می شود. چنین ارتباطاتی تجارت و سرمایه گذاری را تسهیل کرده و به شفافیت بیشتر مبادلات کمک می کند.
همچنین بر اساس دیدگاه کارشناسان، مسیرهای حیاتی تجارت جهانی مانند تنگه هرمز می توانند در شرایط باثبات نقش اقتصادی پررنگ تری پیدا کنند. توسعه بنادر، خدمات لجستیکی پیشرفته و مراکز توزیع کالا از جمله ظرفیت هایی است که می تواند به افزایش درآمدهای ترانزیتی و تقویت جایگاه ژئو اکونومیک منطقه منجر شود.
در مجموع، تحلیلگران اقتصادی معتقدند هرگونه کاهش پایدار در تنش های منطقه ای می تواند به نقطه آغاز یک دوره جدید از رشد اقتصادی، همکاری های گسترده تر و تقویت جایگاه خاورمیانه در ساختار اقتصاد جهانی تبدیل شود.