سازمان ملل متحد و خدمات عمومی

« خدمت به بشریت؛ میراث ماندگار سازمان ملل متحد ( UN ) »

به مناسبت ۲۳ ژوئن ( ۲ تیر )، روز جهانی خدمات عمومی سازمان ملل متحد

نویسنده : سید کیهان اسدی

پژوهشگر حقوق بین الملل و مدرس دانشگاه

S.kayhanasadi@gmail.com

پس از پایان جنگ جهانی دوم، جامعه جهانی دریافت که صلح تنها با امضای معاهدات یا جلوگیری از جنگ ها برقرار نمی شود، بلکه نیازمند دولت هایی کارآمد، پاسخگو و متعهد به خدمت رسانی عادلانه به مردم است. بر همین اساس، تاسیس United Nations تنها به حفظ صلح و امنیت بین المللی محدود نشد؛ بلکه این سازمان از همان آغاز، ماموریتی گسترده تر برای ارتقای رفاه عمومی، توسعه انسانی،تحقق حقوق بشر و تقویت نهادهای عمومی بر عهده گرفت.

در همین راستا، سازمان ملل متحد روز ۲۳ ژوئن را به عنوان روز جهانی خدمات عمومی نام گذاری کرد؛ روزی که هدف آن صرفاقدردانی از کارکنان بخش عمومی نیست، بلکه تاکید بر این حقیقت است که خدمات عمومی کارآمد، زیربنای توسعه پایدار، عدالت اجتماعی، اعتماد عمومی و تحقق حقوق بشر است.

امروز خدمات عمومی در نگاه سازمان ملل متحد ، تنها ارائه خدمات اداری نیست؛ بلکه ابزاری برای تحقق کرامت انسانی است. دسترسی مردم به آموزش، سلامت، آب سالم، عدالت، حمایت اجتماعی، محیط زیست سالم و فناوری های نوین، همگی بخشی از خدماتی هستند که کیفیت آن ها مستقیما بر امنیت انسانی و توسعه کشورها اثر می گذارد.

سازمان ملل متحد طی هشت دهه گذشته، از طریق نهادهای تخصصی خود، نقش بی بدیلی در ارتقای کیفیت خدمات عمومی ایفا کرده است. United Nations Development Programme با تقویت حکمرانی مطلوب و اصلاح نظام های اداری، World Health Organization با توسعه نظام های سلامت، United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization باگسترش آموزش و فرهنگ، United Nations Children’s Fund با حمایت از کودکان و International Labour Organization با ترویج عدالت اجتماعی و کار شایسته، هر یک بخشی از رسالت جهانی سازمان ملل در خدمت به ملت ها را محقق ساخته اند.

این نقش تنها به ارائه کمک های فنی محدود نمی شود. سازمان ملل متحد با تدوین استانداردهای بین المللی، آموزش مدیران دولتی، ترویج دولت الکترونیک، مبارزه با فساد، حمایت از شفافیت، تقویت پاسخگویی و ایجاد «جایزه خدمات عمومی سازمان ملل متحد»، دولت ها را به نوآوری، کارآمدی و خدمت رسانی بهتر به شهروندان تشویق کرده است. این اقدامات نشان می دهد که سازمان ملل، خدمات عمومی رایکی از ارکان حکمرانی خوب و صلح پایدار می داند.

از منظر حقوق بین الملل نیز، این رویکرد بر پایه اسناد بنیادینی همچون Charter of the United Nations، Universal Declaration of Human Rights، International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights و 2030 Agenda for Sustainable Development استوار است؛ اسنادی که دولت ها را به توسعه نهادهای عمومی، تامین خدمات اساسی و ارتقای رفاه انسان ها فرا می خوانند.

امروز، جهان با چالش هایی چون تغییرات اقلیمی، بحران های بهداشتی، مهاجرت، نابرابری و تحول دیجیتال روبه رو است. در چنین شرایطی، نقش سازمان ملل در انتقال تجربیات موفق، توسعه ظرفیت دولت ها و حمایت از نوآوری در خدمات عمومی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. آینده حکمرانی جهانی، بدون همکاری های چندجانبه و بدون بهره گیری از تجربه و ظرفیت سازمان ملل متحد،قابل تصور نیست.

روز جهانی خدمات عمومی، در حقیقت بزرگداشت اندیشه ای است که سازمان ملل متحد از سال ۱۹۴۵ تاکنون دنبال کرده است؛ اندیشه ای که بر اساس آن، قدرت واقعی دولت ها نه در ابزارهای سخت، بلکه در توانایی آنان برای خدمت صادقانه، عادلانه و کارآمد به مردم نهفته است.

پیام این روز برای دولت ها روشن است: توسعه پایدار، صلح و عدالت، از مسیر خدمت به انسان می گذرد و سازمان ملل متحد همچنان مهم ترین نهاد بین المللی است که با تدوین استانداردها، ایجاد همکاری های جهانی و حمایت از اصلاحات اداری، این مسیر را برای همه ملت ها هموار می سازد.