ایمنی حمل ونقل؛ شماره های پشت تانکرها چه می گویند؟

ایمنی حمل ونقل؛ شماره های پشت تانکرها چه می گویند؟

✒️ احمد حسینی

امروزه تردد جاده ای فعالیتی روزمره و ضروری است. برای داشتن سفری ایمن و حفظ سلامت خود، خانواده و سایر افراد، شناسایی خطرات یک نیاز و الزام عمومی است.
یکی از این خطرات که کمتر درباره آن اطلاع رسانی شده، تانکرهای حامل مواد شیمیایی و خطرناک هستند.
برای شناسایی این تانکرها استانداردها و الزاماتی وجود دارد که در این یادداشت به اختصار به آن پرداخته می شود.
بی تردید پشت این تانکرها، دو تابلو نارنجی حاوی عدد و گاهی حرف را دیده اید. این تابلوها فقط نشانه هایی فنی نیستند؛ راهنمای شناسایی و هشدار خطرند که بی صدا اما جدی به ما پیام می دهند: «دور باش، آگاه باش، کمک بخواه.»
هر عدد و کد روی این تابلوها روایتگر نوع ، ماهیت و خطر محموله درون تانکر است. اگر زبان رمز گشایی آن ها را بیاموزیم، پیش از آنکه نشت، دود یا انفجاری فرصت تصمیم گیری را از ما بگیرد، می توانیم هوشمندانه عمل کنیم: نشانه ها را بخوانیم، فاصله ایمن بگیریم و اطلاعات درست را به امدادگران منتقل کنیم.
در این یادداشت کوتاه، قصد داریم زبان این اعداد را به زبان ساده بیان کنیم تا هر شهروند در لحظات حساس، با آگاهی و خونسردی، کنشی خردمندانه انجام دهد.
ساختار استاندارد این تابلو بدین است که تابلوی بالایی شامل دو یا سه رقم و گاهی یک حرف است که کد شناسایی خطر(HIN) که نوع و شدت خطر را نشان می دهد:
· ۲ = آزاد شدن گاز
· ۳ = اشتعال پذیری بخارات یا مایعات
· ۴ = اشتعال پذیری جامدات یا خودگرم شوندگی
· ۵ = اکسیدکننده
· ۶ = سمی یا عفونی
· ۷ = رادیواکتیو
· ۸ = خورنده
· ۹ = خطر واکنش شدید یا انفجار
*نکات کلیدی که برای درک بهتر این کدها باید مد نظر داشت:*
· تکرار رقم (مثل ۳۳): نشان دهنده شدت بیشتر همان خطر است.
· رقم + صفر (مثل ۳۰): خطر اصلی با همان یک رقم مشخص شده است.
· حرف X: یعنی «واکنش خطرناک با آب» — استفاده از آب بدون مشاوره با متخصصان اکیدا ممنوع است.
*تابلوی پایینی شامل یک عدد چهاررقمی است:*
شماره UN که ماده یا گروه مواد را مشخص می کند و با مراجعه به راهنمای واکنش اضطراری (ERG) یا فهرست های ADR می توان جزئیات آن را یافت.برخی شماره های UN رایج در جاده های ایران:
· UN 1203 = بنزین
· UN 1202 = گازوئیل
· UN 1223 = نفت سفید (کروسن)
· UN 1267 = نفت خام
· UN 1978 = پروپان
· UN 1965 = مخلوط هیدروکربنی مایع (LPG تجاری)
· UN 1005 = آمونیاک بی آب
· UN 1830 = اسید سولفوریک
· UN 1017 = کلر
· UN 1230 = متانول
*سخن پایانی*
رفت وآمد در جاده ها به فعالیتی همیشگی تبدیل شده است ولیکن وضعیت نامناسب جاده های کشور و فرسودگی تانکرها،ورود خودروهای بی کیفیت و ناایمن چینی، عدم اموزش مناسب در خصوص ،افزایش آگاهی نسبت به ایمنی حمل ونقل مواد شیمیایی و اطلاع رسانی سریع و درست به امدادگران، ساده ترین و موثرترین کاری است که هر شهروند می تواند برای حفظ جان خود و دیگران انجام دهد.
یادگیری این زبان ساده، مسئولیتی همگانی است که امنیت جاده ها را برای همه افزایش می دهد.