افکار عمومی و مذاکرات

تعامل بین دیپلماسی (مذاکره) و سرمایه اجتماعی – روانی (افکار عمومی) یکی از پیچیده ترین و در عین حال حیاتی ترین حوزه های تحلیل در روابط بین الملل و مطالعات استراتژیک و در حال حاظر بین ایران (جمهوری اسلامی) و ایالت متحده آمریکا است. این دو عنصر مهم ، نه تنها به صورت جداگانه یا مجزا بلکه در یک دینامیک پویا و چند وجهی ، بر یکدیگر تآثیر گذاشته و چارچوب کلی کنشگری دولت ها و بازیگران در عرصه بین الملل را تعریف می کنند.

1.دیپلماسی به مثابه تهدید ضمنی و موفقیت مشروط – مذاکره به عنوان فشار دیپلماتیک: مذاکرات ، به ویژه در شرایط تنش زا ، فقط یک فرآیند تبادل نظر نیست ، بلکه خود ابزاری برای اعمال فشار است. میز مذاکره می تواند مکانی باشد که طرفین در آن ، از طریق مانور های دیپلماتیک ، تعیین دستور کار و مدیریت زمان ، مزیت های نسبی خود را برجسته کرده و حریف را در موضع انفعال قرار دهند. در این معنا ، تهدید به پایان مذاکرات یا تعلیق آن ، خود یک اهرم فشار دیپلماتیک است که می تواند به نتایج دلخواه نزدیک تر کند.- موفقیت مشروط به وضعیت قدرت: اثربخشی مذاکرات به شدت به وضعیت قدرت طرفین ، از جمله توازن قدرت سخت و نرم و مهم تر از آن ، دامنه توافق داخلی آن ها وابسته است. بدون پشتوانه قوی نظامی یا اقتصادی ، یا در صورت فقدان اجماع داخلی ، مذاکرات ممکن است به سمت واگذاری امتیازات اجباری سوق یابد. در این شرایط ، مفهوم (دیپلماسی از موضع قدرت) اهمیت می یابد.

2.محدود کننده اراده سیاسی: مخالفت عمومی با یک جنگ ، یا عدم پذیرش توافقات مذاکراتی ، می تواند اراده سیاسی دولت را محدود کرده و گزینه های استراتژیک آن را به شدت کاهش دهد. رسانه ها ، شبکه های اجتماعی و سازمان های جامعه مدنی ، نقشی کلیدی در شکل دهی به این افکار عمومی و تعیین محدودیت های کنش استراتژیک ایفا می کنند. در واقع ، افکار عمومی یک بعد ناپیدا اما قدرتمند از موازنه قدرت را تشکیل می دهد.

3.جنگ روایت ها و دیپلماسی عمومی: در عصر اطلاعات ، (جنگ روایت ها) به بخشی جدایی ناپذیر از تعامل این دو ضلع تبدیل شده است. افکار عمومی داخلی و خارجی ، هدف اصلی این جنگ روایت ها قرار می گیرند. دیپلماسی عمومی تلاش می کند تا با تبیین مواضع و ایجاد تصویر مثبت ، در افکار عمومی طرف مقابل و جهان ، نآثیر گذاشته و به موفقیت در مذاکرات و حتی توجیه اقدامات نظامی کمک کند.

4.استراتژی ترکیبی: دولت های پیشرو ، به جای اتکا به یک ضلع از (استراتژی ترکیبی) استفاده و بهره می برند. این استراتژی بین ابزار های اطلاعاتی یا همان افکار عمومی ، دیپلماسی یا دیپلماتیک و .....و این دو ضلع به صورت هم افزا عمل کرده و یکدیگر را تقویت می کنند.

*نتیجه گیری: تحلیل عمیق تعامل میان دیپلماسی (مذاکره) و افکار عمومی ، نیازمند درکی چندبعدی و سیستمی است. شکست یا موفقیت در هر یک از این دو حوزه ها ، تآثیرات موجی بر دو حوزه دیگر دارد و در نهایت ، چشم انداز سیاست خارجی و امنیت ملی یک کشور را تعیین می کند. دولت ها و بازیگران استراتژیک ، برای بقا و پیشبرد منافع خود ، ناگزیرند این دینامیک پیچیده را درک کرده و استراتژی های خود را بر پایه هماهنگی و هم افزایی این دو ضلع بنا نهند. درک این هم بستگی ها ، از سطح تحلیل سیاست گذاری داخلی تا سطح رقابت های ژئوپلیتیکی جهانی، امری حیاتی برای هرگونه تحلیل جامع و پیش بینی گرایانه است.