Samaneh Jabar
2 یادداشت منتشر شدهوقتی هوش مصنوعی به جای مشتری خرید می کند؛ آینده مدیریت بازاریابی در عصر AI Agent
وقتی هوش مصنوعی به جای مشتری خرید می کند؛ آینده مدیریت بازاریابی در عصر AI Agents
سال هاست که بخش قابل توجهی از فعالیت های بازاریابی حول یک سوال شکل گرفته است: چگونه می توان توجه مشتری را جلب کرد و او را به سمت انتخاب یک برند سوق داد؟ اما ظهور نسل جدیدی از فناوری های هوش مصنوعی ممکن است اساس این سوال را تغییر دهد.
تا همین اواخر، هوش مصنوعی عمدتا ابزاری برای بازاریاب بود؛ ابزاری برای تحلیل داده ها، تولید محتوا، پیش بینی رفتار مشتری یا شخصی سازی پیام های تبلیغاتی. اما AI Agents یا عامل های هوش مصنوعی، نقش متفاوتی دارند. آن ها می توانند به نمایندگی از کاربر، اطلاعات را جست وجو کنند، گزینه های مختلف را ارزیابی کنند، میان محصولات و خدمات مقایسه انجام دهند و بر اساس معیارهای تعیین شده، بهترین گزینه را پیشنهاد کنند.
تصور کنید مشتری به جای آنکه ساعت ها در موتورهای جست وجو، فروشگاه های اینترنتی و شبکه های اجتماعی به دنبال یک محصول بگردد، تنها نیاز خود را برای یک Agent توضیح دهد: «یک لپ تاپ مناسب کار حرفه ای، با بودجه مشخص و عمر باتری بالا می خواهم.» از این نقطه به بعد، ممکن است بخش مهمی از فرایند جست وجو و ارزیابی گزینه ها دیگر توسط خود مشتری انجام نشود.
این اتفاق از منظر مدیریت بازاریابی بسیار مهم است؛ زیرا واسطه جدیدی میان مشتری و برند شکل می گیرد.
در مدل سنتی، برند تلاش می کند مستقیما بر ادراک و تصمیم مشتری اثر بگذارد. در فضای دیجیتال نیز بسیاری از استراتژی ها با هدف افزایش دیده شدن برند در نتایج جست وجو یا شبکه های اجتماعی طراحی شده اند. اما اگر در آینده مصرف کننده به جای جست وجوی مستقیم، خواسته خود را به یک عامل هوشمند بسپارد، برند باید بتواند در منطق تصمیم گیری آن Agent نیز جایگاه مناسبی پیدا کند.
در این شرایط، صرفا «دیده شدن» کافی نیست؛ قابل اعتماد و قابل انتخاب بودن اهمیت بیشتری پیدا می کند.
این تغییر می تواند بسیاری از مفاهیم شناخته شده در بازاریابی را تحت تاثیر قرار دهد. اعتبار برند، کیفیت تجربه مشتری، شفافیت اطلاعات، رضایت مشتریان، داده های قابل اتکا و حتی شهرت دیجیتال ممکن است نقشی متفاوت و پررنگ تر در انتخاب یک برند ایفا کنند. زیرا عامل هوشمند برخلاف انسان، می تواند تعداد زیادی از گزینه ها و حجم عظیمی از اطلاعات را در مدت کوتاهی تحلیل کند و تصمیم خود را بر اساس معیارهایی متفاوت از معیارهای رایج تبلیغات اتخاذ کند.
از طرف دیگر، رفتار مصرف کننده نیز می تواند دستخوش تغییر شود. شاید مشتری آینده زمان کمتری را صرف «جست وجو» و «مقایسه» کند و بیشتر بر تعیین خواسته ها، محدودیت ها و معیارهای خود تمرکز داشته باشد. در چنین شرایطی، بخشی از فرایند تصمیم گیری از ذهن مصرف کننده به الگوریتم منتقل می شود.
برای بازاریابان، این تحول یک پیام روشن دارد: رقابت آینده فقط بر سر جلب توجه انسان ها نیست؛ بلکه ممکن است بر سر قرارگرفتن در فرایند تصمیم گیری عامل های هوشمند نیز باشد.
به همین دلیل، AI Agents را نباید صرفا یک ابزار جدید در جعبه ابزار فناوری بازاریابی دانست. این فناوری می تواند رابطه میان «مصرف کننده، برند و کانال» را بازتعریف کند و پرسش های جدیدی را پیش روی پژوهشگران مدیریت بازاریابی قرار دهد.
یکی از مهم ترین این پرسش ها شاید این باشد:
اگر در آینده Agent مشتری به جای او جست وجو، مقایسه و انتخاب کند، چه چیزی باعث می شود یک برند توسط هوش مصنوعی انتخاب شود؟
پاسخ به این پرسش می تواند یکی از مسیرهای جذاب پژوهش در آینده بازاریابی باشد؛ آینده ای که در آن، شاید برندها نه فقط برای ذهن مشتری، بلکه برای ذهن هوش مصنوعی مشتری نیز رقابت کنند.