Ali Boroumand-telgerd
Professor of University | Photovoltaic cunsultant | CEO and founder of Azhman engineering company
24 یادداشت منتشر شدهامنیت زیرساخت، سرما و احتمال قطع برق و گاز
اگر بخواهیم وضعیت انرژی ایران در پاییز و زمستان ۱۴۰۵ را بررسی کنیم، باید بدانیم که مسئله کشور فقط کمبود گاز و برق نیست؛ مسئله اصلی، کاهش حاشیه امنیت زیرساخت انرژی است.
بخش مهمی از تولید گاز ایران به پارس جنوبی وابسته است و آسیب به تاسیسات این منطقه می تواند مستقیما تولید گاز و در مرحله بعد، تامین سوخت نیروگاه ها را تحت تاثیر قرار دهد. بخشی از ظرفیت آسیب دیده تاکنون به مدار بازگشته، اما عملیات بازسازی برخی تاسیسات همچنان ادامه دارد.
از طرف دیگر، ایران پیش از این حوادث نیز با ناترازی گاز مواجه بود؛ یعنی مصرف داخلی از ظرفیت تولید پایدار فاصله گرفته است. در زمستان، با افزایش مصرف خانگی، فشار بیشتری به شبکه وارد می شود و این مسئله می تواند تامین گاز نیروگاه ها را دشوار کند.
اهمیت موضوع در اینجاست که گاز و برق در ایران به شدت به یکدیگر وابسته اند. اگر گاز نیروگاه ها کاهش پیدا کند، تولید برق نیز کاهش می یابد و ناترازی گاز می تواند به ناترازی برق تبدیل شود.
با توجه به اینکه ناترازی برق در اوج مصرف تابستان ۱۴۰۵ حدود ۱۳ هزار و ۶۴۰ مگاوات برآورد شده، شبکه برق کشور با حاشیه اطمینان بسیار بالایی وارد فصل سرد نمی شود.
آیا این یعنی زمستان امسال حتما با قطعی گسترده گاز و برق روبه رو خواهیم شد؟ خیر. سناریوی محتمل تر، مدیریت مصرف، محدودیت صنایع و استفاده بیشتر از سوخت مایع برای نیروگاه هاست تا از قطع گاز خانگی جلوگیری شود.
اما اگر زمستان سردتر از معمول باشد، مصرف گاز افزایش شدیدی پیدا کند یا بازسازی تاسیسات آسیب دیده با تاخیر مواجه شود، احتمال محدودیت برق و گاز، به ویژه برای صنایع، افزایش خواهد یافت.
بنابراین نگرانی اصلی برای زمستان ۱۴۰۵، لزوما فروپاشی شبکه یا قطع سراسری گاز نیست؛ بلکه افزایش محدودیت ها، خاموشی های مقطعی و فشار بر تولید صنعتی است.
ایران از نظر منابع انرژی فقیر نیست؛ مشکل اصلی، تبدیل این منابع به یک زیرساخت پایدار، مقاوم و تاب آور است.
و شاید سوال اصلی برای زمستان امسال این نباشد که «گاز و برق قطع می شود یا نه»، بلکه این باشد که حاشیه امنیت انرژی کشور در برابر یک زمستان سخت، چقدر است؟
منابع:
- خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) — ۳۱ مرداد ۱۴۰۵
گزارش «احیای پالایشگاه فاز ۱۴ پارس جنوبی ۷۰ درصد پیشرفت دارد».
در این گزارش، مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس اعلام کرده فرآیند احیای ظرفیت پالایشگاه فاز ۱۴ به ۷۰ درصد رسیده و قرار است بخش آسیب دیده تا پایان سال به طور کامل وارد چرخه تولید شود.
متن کامل گزارش ایرنا - دنیای اقتصاد — شهریور ۱۴۰۵
در گزارش «احیای ظرفیت های ازدست رفته پارس جنوبی» به این موضوع اشاره شده که با ورود پارس جنوبی به نیمه دوم عمر خود، حدود ۳۰ درصد ظرفیت پالایشی این میدان در جریان جنگ از دست رفته و هم زمان روند مصرف گاز کشور افزایشی است. این گزارش همچنین از ادامه بازسازی پالایشگاه های سوم و پنجم پارس جنوبی خبر می دهد.
متن کامل گزارش دنیای اقتصاد - دنیای اقتصاد — مرداد ۱۴۰۵
گزارش «پیش بینی زمستان دشوار برای تولید» درباره تشدید ناترازی گاز و عواملی مانند رشد مصرف، افت سرمایه گذاری، فرسودگی زیرساخت ها و محدودیت ظرفیت تولید هشدار می دهد.
متن گزارش دنیای اقتصاد - خبرگزاری ایلنا — مرداد ۱۴۰۵
در گزارش «ناترازی گاز، دغدغه اصلی زمستان» تاکید شده که ناترازی گاز در فصل سرد می تواند مستقیما بر سوخت نیروگاه ها و پایداری تامین برق اثر بگذارد.
متن گزارش ایلنا - خبرگزاری تجارت نیوز — ۳۱ مرداد ۱۴۰۵
در گزارش مربوط به احتمال خاموشی و قطعی گاز در زمستان، اعلام شده ظرفیت مخازن سوخت نیروگاه ها به حدود ۸۲ درصد رسیده و اقدامات مربوط به تعمیر نیروگاه ها برای فصل سرد در حال انجام است.
متن گزارش تجارت نیوز - خبرگزاری تجارت نیوز — اردیبهشت ۱۴۰۵
گزارشی که با استناد به اظهارات مطرح شده درباره وضعیت برق کشور، ناترازی برق در اوج گرمای سال ۱۴۰۵ را حدود ۲۰ هزار مگاوات برآورد کرده است. این رقم با عدد ۱۳٬۶۴۰ مگاواتی متن قبلی متفاوت است و بنابراین برای سخنرانی بهتر است به جای یک عدد قطعی، به «ناترازی قابل توجه» اشاره کنیم.
متن گزارش تجارت نیوز - وزارت نیرو / گزارش های مرتبط با وضعیت برق ۱۴۰۵
اظهارات وزیر نیرو درباره تلاش برای کاهش ناترازی، افزایش ظرفیت تولید و مدیریت مصرف نشان می دهد سیاست اصلی برای عبور از دوره اوج مصرف، ترکیبی از افزایش تولید، مدیریت مصرف و توسعه ظرفیت های جدید است.