سالگرد_زلزله_طبس؛ یادآوری یک مسئولیت تاریخی

#سالگرد_زلزله_طبس؛ یادآوری یک مسئولیت تاریخی[زمین لرزه ای با شدت ۷.۸ ریشتر در ساعت ۱۹:۳۶ روز شنبه ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ و در عمق ۱۰ کیلومتری زمین] 

◽سالگرد زلزله تلخ و ویرانگر طبس، فرصتی است برای ادای احترام به یاد و خاطره جان باختگان این حادثه و در عین حال، بازخوانی یکی از مهم ترین درس های تاریخ حوادث کشور؛ اینکه در برابر بحران، زمان تصمیم گیری از لحظه وقوع حادثه آغاز نمی شود، بلکه بسیار پیش تر از آن فرا می رسد.

◽زلزله، سیل، آتش سوزی و سایر مخاطرات طبیعی و انسان ساخت، همواره بخشی از واقعیت زندگی جوامع هستند. آنچه #میزان_خسارت و تلفات را تعیین می کند، تنها شدت حادثه نیست؛ بلکه سطح آمادگی، کیفیت زیرساخت ها، میزان آموزش، هماهنگی دستگاه ها، دسترسی به تجهیزات، سرعت امدادرسانی و کیفیت تصمیم گیری در لحظات اولیه نیز نقش تعیین کننده ای دارد.

◽زلزله طبس برای ما یک «درس آموخته تاریخی»

 است؛ 

▪️در شرایط امروز کشور و به ویژه در #استان_البرز، دامنه مخاطرات نیز متنوع تر و پیچیده تر شده است؛ از خطر زلزله و پس لرزه ها گرفته تا سیلاب و آب گرفتگی، رانش زمین، خشکسالی و کم آبی، آتش سوزی های گسترده در عرصه های طبیعی و شهری، حوادث جاده ای، مخاطرات ناشی از تراکم جمعیتی و توسعه شهری، و همچنین حوادث صنعتی و زیرساختی. 

◽قرار گرفتن #البرز در مسیرهای مهم ارتباطی، برخورداری از مناطق شهری و روستایی متراکم، مراکز صنعتی و جمعیت شناور، ضرورت نگاه چندمخاطره ای به مدیریت بحران را بیش از پیش آشکار می کند؛ یعنی #آمادگی نباید صرفا برای یک حادثه خاص باشد، بلکه باید برای مجموعه ای از تهدیدات و شرایط اضطراری، با تکیه بر #پیشگیری، تاب آوری زیرساخت ها، #آموزش، تجهیزات، هماهنگی بین دستگاهی و #مشارکت_مردم، از پیش آماده بود.

▪️#درسی که به صراحت یادآوری می کند:

▪️پیشگیری، مقدم بر مقابله است؛

▪️آمادگی، مقدم بر واکنش است؛

▪️و برنامه ریزی، مقدم بر مدیریت لحظه بحران.

◽در مدیریت بحران، نمی توان منتظر وقوع حادثه ماند و سپس به دنبال راهکار گشت. مسیرهای دسترسی باید پیش از حادثه شناسایی و ایمن شوند، زیرساخت های حیاتی باید تاب آور باشند، تجهیزات و ماشین آلات باید آماده خدمت باشند، مسئولیت هر دستگاه باید از قبل مشخص باشد و نیروهای عملیاتی باید آموزش دیده و برای شرایط اضطراری تمرین کرده باشند.

◽از سوی دیگر، #مردم_نخستین_حلقه_مدیریت بحران هستند.#آگاهی_خانواده ها، شناخت رفتار صحیح هنگام وقوع زلزله، داشتن برنامه خانوادگی، توجه به ایمنی ساختمان ها و فراگیری اصول اولیه امداد و نجات می تواند در دقایق نخست حادثه، پیش از رسیدن نیروهای امدادی، از گسترش خسارت جلوگیری کند.

◽برای مدیران و دستگاه های اجرایی نیز این حادثه یک پیام روشن دارد:

▪️مدیریت بحران #فقط حضور در صحنه حادثه نیست؛ مدیریت بحران یعنی ساختن ظرفیت هایی که پیش از حادثه، امکان پاسخ موثر را فراهم کنند.

◽هر تصمیمی که امروز برای مقاوم سازی، آموزش، تجهیز، پیشگیری، بیمه، ایمن سازی زیرساخت ها و تقویت هماهنگی بین دستگاهی گرفته می شود، در حقیقت سرمایه گذاری برای روزی است که امیدواریم هرگز فرا نرسد؛ اما اگر حادثه رخ داد، باید آماده باشیم.

◽امروز، پس از گذشت سال ها از زلزله طبس، بهترین راه برای زنده نگه داشتن یاد جان باختگان، تنها مرور یک واقعه تاریخی نیست؛ بلکه تبدیل تجربه تلخ گذشته به دانش، برنامه، اقدام و آمادگی برای آینده است.

▪️در مدیریت بحران، یک #اصل را نباید فراموش کرد:حادثه ممکن است قابل پیش بینی نباشد؛

اما کاهش خسارات آن، قابل برنامه ریزی است.

◽یاد و خاطره جان باختگان زلزله طبس گرامی باد؛ و راه آنان، برای ما یادآور مسئولیتی باشد که در برابر جان، امنیت و آرامش مردم بر عهده داریم.

محمد کاظمی بهمند_کارشناس مسئول امادگی و پاسخ به بحران فرمانداری شهرستان چهارباغ