جغرافیای نابرابری؛ چرا محل تولد هنوز سرنوشت فرصت های زندگی را تعیین می کند؟
جغرافیای نابرابری؛ چرا محل تولد هنوز در سرنوشت ما نقش دارد؟
گاهی به این فکر می کنم که اگر دو کودک در دو نقطه متفاوت از یک سرزمین متولد شوند، چقدر فرصت دارند که آینده مشابهی برای خودشان بسازند؟
یکی در شهری متولد می شود که مدرسه های خوب، مراکز درمانی، امکانات فرهنگی، فرصت های شغلی و دسترسی به فناوری در اطرافش قرار دارند؛ دیگری در جایی چشم به جهان باز می کند که برای رسیدن به ابتدایی ترین امکانات باید کیلومترها راه برود.
هر دو کودک هنوز چیزی از دنیا نمی دانند، هنوز انتخابی نکرده اند و هنوز فرصت نکرده اند توانایی هایشان را نشان دهند؛ اما انگار از همان ابتدا، مسیر زندگی شان با دو نقشه متفاوت آغاز شده است.
ما همیشه از تلاش، استعداد و پشتکار حرف می زنیم. می گوییم هرکس بخواهد، می تواند به جایگاه بهتری برسد. من هم به اهمیت تلاش باور دارم؛ اما آیا واقعا همه از فرصت یکسانی برای تلاش کردن برخوردارند؟
آیا می توان از دانش آموزی که برای دسترسی به آموزش باکیفیت با محدودیت روبه روست، همان انتظاری را داشت که از دانش آموزی در یک محیط برخوردار داریم؟ آیا دسترسی به پزشک، اینترنت، کتابخانه، حمل ونقل و حتی یک محیط مناسب برای یادگیری، در شکل گیری آینده افراد بی تاثیر است؟
مسئله اینجاست که ما گاهی تفاوت نتیجه زندگی انسان ها را می بینیم، اما تفاوت نقطه شروع آن ها را فراموش می کنیم.
این همان چیزی است که در جغرافیا از آن به عنوان نابرابری فضایی یاد می کنیم؛ اینکه فرصت ها و امکانات در همه مکان ها به یک اندازه توزیع نشده اند و محل زندگی می تواند بر کیفیت انتخاب های انسان اثر بگذارد.
البته قرار نیست همه در یک مکان زندگی کنند یا همه به یک شکل پیشرفت کنند. مسئله این نیست که تفاوت های جغرافیایی را از بین ببریم؛ مسئله این است که این تفاوت ها نباید به محرومیت از فرصت های اساسی زندگی منجر شوند.
به نظرم یکی از پرسش های مهم در برنامه ریزی سرزمین باید همین باشد: چرا باید آینده یک انسان تا این اندازه به جایی وابسته باشد که در آن متولد شده است؟
ما نمی توانیم محل تولد انسان ها را تغییر دهیم، اما می توانیم درباره توزیع امکانات، کیفیت خدمات و فرصت هایی که در اختیار آن ها قرار می دهیم، تصمیم های متفاوتی بگیریم.
هیچ کس محل تولدش را انتخاب نمی کند؛ اما نباید محل تولد، محدوده ای برای رویاها و فرصت های زندگی او تعیین کند.
