نزول به جهان زیرین در اسطوره های ایران

Publish Year: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 256

This Paper With 23 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JISUT-12-2_010

تاریخ نمایه سازی: 28 فروردین 1402

Abstract:

در کیهان شناسی برخی شمنیسم ها، به ویژه شمنیسم آسیایی، عالم با سه منطقه کیهانی که با محوری مرکزی به هم می رسند، تجسم می یابد. شمن ها قادرند به آسمان ها فراز روند و با خدایان دیدار کنند یا به جهان زیرین نزول کنند و با شیاطین مرگ بجنگند. آن ها در حالت خلسه به جهان زیرزمینی هبوط می کنند و راه غلبه بر شیاطین را از خدایان فرمانروا بر جهان زیرین فرامی گیرند. «نزول به جهان زیرین» نزد اقوام آلتایی، خویشکاری شمن های سیاه است و «پرواز جادویی» خویشکاری شمن های سفید. تعدادی از معروف ترین سفرها به جهان زیرین در ادبیات حماسی و منابع اسطوره ای به لحاظ ساختاری شمنی هستند؛ بدین معنا که سالکان از فن خلسه آمیز شمنان مدد می جویند. نویسندگان در مقاله حاضر، آثار این پدیده را در شمنیسم بازجسته اند و سپس با نظر به منابع اساطیری ایران، سفر زیرزمینی دو شخصیت اسطوره ای جم و افراسیاب با عناوین «ور جمکرد» و «نزول افراسیاب به جهان زیرین» را تحلیل کرده اند. همچنین با نظر به نمادپردازی جهان شمول «پل یا گذرگاه دشوار» که در سفرهای خلسه آمیز شمن های آسیایی نیز نمونه دارد، از اسطوره چینود زردشتی سخن رانده اند.

Keywords:

شمن , اسطوره های ایران , شاهنامه , نزول به جهان زیرین , پل یا گذرگاه دشوار

Authors

سهند آقایی

دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران

ژاله آموزگار

استاد زبان های باستانی دانشگاه تهران، تهران، ایران

روح الله هادی

دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

مراجع و منابع این Paper:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این Paper را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود Paper لینک شده اند :
  • منابعآموزگار، ژاله (۱۳۹۰)، زبان، فرهنگ و اسطوره، تهران، معین ...
  • آموزگار، ژاله؛ تفضلی، احمد (۱۳۸۹)، اسطوره زندگی زردشت، تهران، چشمه ...
  • آیدنلو، سجاد (۱۳۸۲)، نشانه های سرشت اساطیری افراسیاب در شاهنامه، ...
  • ابن ندیم (۱۳۹۰)، مانی به روایت ابن ندیم، ترجمه محسن ...
  • ارانسکی، یوسیف میخائیلوویچ (۱۳۸۶)، زبان های ایرانی، ترجمه علی اشرف ...
  • استوتلی، مارگارت (۱۳۹۰)، مقدمه ای بر شامانیزم: دین ابتدایی ترکان ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۸۴)، اسطوره بازگشت جاودانه، ترجمه بهمن سرکاراتی، تهران، ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۸۷)، مقدس و نامقدس؛ ماهیت دین، ترجمه بهزاد ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۸۸)، شمنیسم: فنون کهن خلسه، ترجمه محمدکاظم مهاجری، ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۹۴)، تاریخ اندیشه های دینی، جلد ۱، ترجمه ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۹۵)، تاریخ اندیشه های دینی، جلد ۲، ترجمه ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۹۶)، تاریخ اندیشه های دینی، جلد ۳، ترجمه ...
  • الیاده، میرچا (۱۳۹۷)، خدای ناپدیدشونده: زالموکسیس، ترجمه مانی صالحی علامه، ...
  • الیاده، میرچا و دیگران (۱۳۸۸)، اسطوره و آیین، ترجمه ابوالقاسم ...
  • باژدان، علیرضا؛ ابوالقاسمی، محسن؛ میرفخرایی، مهشید (۱۳۹۳)، نخستین پزشک اساطیری ...
  • بندهش (۱۳۹۰)، گردآوری فرنبغ دادگی، گزارنده: مهرداد بهار، تهران، توس ...
  • بنونیست، امیل (۱۳۹۴)، دین ایرانی بر پایه متن های معتبر ...
  • بیرونی، ابوریحان (۱۳۶۳)، آثار الباقیه، ترجمه اکبر داناسرشت، تهران، امیرکبیر ...
  • بلک، جرمی؛ گرین، آنتونی (۱۳۸۵)، فرهنگنامه خدایان، دیوان و نمادهای ...
  • بویس، مری (۱۳۹۳)، تاریخ کیش زردشت، ترجمه همایون صنعتی زاده، ...
  • بهار، مهرداد؛ اسماعیل پور، ابوالقاسم (۱۳۹۴)، ادبیات مانوی / گزارش ...
  • پورداوود، ابراهیم (۱۳۷۸)، [تالیف و ترجمه]، گاهان، تهران، اساطیر ...
  • پورداوود، ابراهیم (۱۳۸۶)، [تفسیر و تالیف]، خرده اوستا، تهران، اساطیر ...
  • پورداوود، ابراهیم (۱۳۸۷)، [تفسیر و تالیف]، یسنا، تهران، اساطیر ...
  • پورداوود، ابراهیم (۱۳۹۴)، [تفسیر و تالیف]، یشت ها، تهران، اساطیر ...
  • تفضلی، احمد (۱۳۹۷)، تصحیح و ترجمه سوتکرنسک و ورشت مانسرنسک ...
  • تفضلی، احمد (۱۳۹۸)، مقالات احمد تفضلی، گردآوری ژاله آموزگار، تهران، ...
  • زینر، رابرت چارلز (۱۳۹۲)، دانشنامه فشرده ادیان زنده، زیر نظر ...
  • ژینیو، فیلیپ (۱۳۹۰)، ارداویراف نامه، ترجمه و تحقیق ژاله آموزگار، ...
  • شاکد، شائول (۱۳۹۳)، از ایران زردشتی تا اسلام: مطالعاتی درباره ...
  • فردوسی، ابوالقاسم (۱۳۸۶)، شاهنامه، به کوشش جلال خالقی مطلق، دوره ...
  • کریستین سن، آرتور (۱۳۹۳)، نمونه های نخستین انسان و نخستین ...
  • گشتاسب، فرزانه (۱۳۹۱)، عروج کیخسرو در روایات شفاهی مردم ایران، ...
  • مقدسی، مطهر بن طاهر (۱۳۹۰)، آفرینش و تاریخ، مقدمه، ترجمه ...
  • مولر، کلاوس (۱۳۹۸)، شمنیسم: درمانگران، روح ها، آیین ها، ترجمه ...
  • مینوی خرد (۱۳۹۱)، ترجمه احمد تفضلی، به کوشش ژاله آموزگار، ...
  • ناس، جان بایر (۱۳۷۷)، تاریخ جامع ادیان، ترجمه علی اصغر ...
  • نیبرگ، ه.س (۱۳۵۹)، دین های ایران باستان، ترجمه سیف الدین ...
  • هنینگ، والتر برونو هرمان (۱۳۷۹)، زردشت؛ سیاستمدار یا جادوگر!، ترجمه ...
  • نمایش کامل مراجع