القا موتاسیون در گیاه دانه روغنی-داروییکاملینابا استفاده از پرتو گاما با هدف توسعه تنوع ژنتیکی

در سال های اخیر گیاه کاملینا به دلیل ویژگی های برجسته ای مانند تحمل بسیار بالا به خشکی و سرماهای بهاره مورد توجه قابل ملاحظه ای قرار گرفته است. افزایش تنوع ژنتیکی در گیاه کاملینا از آن جهت ضروری است که ارقام محدود کنونی پتانسیل ژنتیکی کافی برای پاسخگویی به چالش های متنوع محیطی و بیماری ها را ندارند. ایجاد موتاسیون مصنوعی از طریق روش هایی مانند پرتوتابی امکان ایجاد آلل های جدید و صفات مطلوبی مانند عملکرد بالاتر، کیفیت بهتر روغن و تحمل بیشتر به تنش های غیرزنده را فراهم می کند و پایه ای برای برنامه های اصلاحی کارآمدتر است. در این مطالعه به منظور گسترش تنوع ژنتیکی و ایجاد موتانت های جدید در این گیاه تعداد ۳۰ هزار بذر رقم "سهیل" (تنها رقم معرفی شده کاملینا در ایران) با رطوبت تقریبی ۱۰ درصد در معرض پرتوهای گامای حاصل از منبع کبالت-۶۰ با فعالیت ۵/۴ کیلوکوری و نرخ دز ۱/۲ گری بر ثانیه قرار گرفتند. پرتودهی در دزهای ۱۰۰، ۲۰۰، ۴۰۰، ۶۰۰ و ۸۰۰ گری و در دمای ۲۵ درجه سانتی گراد در مجتمع پرتوفرآیند شمال غرب کشور وابسته به سازمان انرژی اتمی ایران انجام شد. برپایه نتایج، مناسب پرتوگاما برای ایجاد جهش موثر که منجر به حدود ۵۰ درصد تلفات گیاهی شود در محدوده ۴۰۰ تا ۶۰۰ گری تخمین زده شد.

Keywords:

کاملینا , پرتودهی گاما , تنوع ژنتیکی