نشانه شناسی پنج غزل منزوی براساس نظریه روانکاوانه لکان

این پژوهش به بررسی استعاره و مجاز از منظر زبان شناسی و روان شناسی، لکانی با تاکید بر فرآیندهای ادغام و جابه جایی در شعر می پردازد. هدف اصلی تحلیل چگونگی گریز از معنا از طریق تغییر کارکرد واژه ها و نگاه روانشناختی لکان به زبان و ادبیات است. در این راستا پنج غزل از حسین منزوی به شیوه توصیفی - تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. پرسش اصلی پژوهش این است که چه مولفه هایی از نظریه روانکاوانه لکان در غزل منزوی قابل شناسایی است؟ یافته ها نشان می دهند که هنجارگریزی معنایی به ایجاد غرابت و راز آلودگی در زبان شعر منجر می شود. از دیدگاه لکان زبان به عنوان عاملی برای جدایی کودک از مادر در نظر گرفته می شود و این جدایی در شعر منزوی به شکل فریاد سوژه برای بازگشت به ساحت پیشازبانی تجلی می یابد. همچنین تحلیل دال و مدلول بر اساس تعریف لکان که در آن دال به واژه و مدلول به معنای متکثر آن اشاره دارد و شناسایی آیرونی ها از دیگر نتایج این پژوهش است. این بررسی نشان می دهد که شعر منزوی با بهره گیری از ابزارهای زبانی و روان شناختی فضایی چندلایه و پیچیده خلق می کند که در آن معنا همواره در حال گریز و تحول است.

Keywords:

لکان , حسین منزوی , غزل , روانکاوی