روش سنتی کنترل خطر سیلاب در مناطق خشک و نیمه خشک (مورد: بندسارها در حوضه آبریز دشت بیرجند)

Publish Year: 1392
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: Persian
View: 840

متن کامل این Paper منتشر نشده است و فقط به صورت چکیده یا چکیده مبسوط در پایگاه موجود می باشد.
توضیح: معمولا کلیه مقالاتی که کمتر از ۵ صفحه باشند در پایگاه سیویلیکا اصل Paper (فول تکست) محسوب نمی شوند و فقط کاربران عضو بدون کسر اعتبار می توانند فایل آنها را دریافت نمایند.

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

این Paper در بخشهای موضوعی زیر دسته بندی شده است:

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

ICEHH02_640

تاریخ نمایه سازی: 13 آبان 1393

Abstract:

کشور ایران بنا به موقعیت خاص جغرافیایی، از مناطق خشک و نیمه خشک و کم آب جهان محسوب می شود. بر این اساس، مردمان این تمدن کهن همواره تلاش کردهاند تا آب را به شیوه های متعددی تامین و در مصارف مختلف استفاده نمایند. مهار و استفاده از آبهای سطحی و سیلابها یکی از شیوه های هوشمندانه در این خصوص به شمار میآید. احداث بندسارها یکی از شیوههای استحصال سیلاب بر اساس دانش سنتی مردم بوده که به شکل استخرهای خاکی کوچک میباشد. بندسارها به طور کلی هم از جهت تغذیه سفره های آب زیرزمینی و هم از جهت زراعت سیلابی و تامین آب کشاورزی موثر بوده که توجه به این مقوله از دانش گذشتگان میتواند تا حدودی مشکلات کم آبی در مناطق خشک را بر طرف سازد. با توجه به این که ایجاد بندسارها به عنوان یک فناوری بومی مطرح بوده و منافع اقتصادی را به همراه دارد، ضرورت بررسی آنها مهم و اساسی است. حوضه آبریزدشت بیرجند یکی از نواحی است که مردم آن برای بهرهوری و ذخیره آب حاصل از سیلاب، از این روش استفاده می کنند. این مقاله در پی معرفی بندسارها به عنوان روش بومی مهار سیلاب و کنترل مخاطرات آن و هم چنین برشمردن اثرات فضایی – مکانی آن در سطح نواحی روستایی دشت بیرجند میباشد. مقاله حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و از حیث ماهیت و روش توصیفی – تحلیلی است. نتیجه نشان میدهد که احداث بندسارها نقش موثری در کنترل رسوبات، سازگاری بسیار مناسب با محیط زیست ناحیه، تغذیه منابع آب زیرزمینی و به ویژه قنوات و هم چنین کنترل روانابهای سطحی و ایجاد زراعت سیلابی نقش مهمی دارد و به سبب بهرهبرداری و نگهداری دائم این سازهها توسط بومیان ناحیه به ایجاد درآمد و اشتغال برای آنان می انجامد.

Keywords:

روش بومی , سیلاب , بندسار , مناطق خشک و نیمه خشک , دشت بیرجند

Authors

محمد حجی پور

دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی تهران

اسماعیل نجفی

دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی تهران