کارکرد اسامی نوعی غلامان و کنیزان در ساخت ایهام تناسب در ادب پارسی

Publish Year: 1396
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: Persian
View: 335

This Paper With 38 Page And PDF Format Ready To Download

  • Certificate
  • من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این Paper:

شناسه ملی سند علمی:

JR_LTR-21-71_006

تاریخ نمایه سازی: 2 آبان 1396

Abstract:

صنعت ایهام و ایهامتناسب از قرن ششم به بعد در آثار ادبی نمود فراوانی پیدا کرده است. بسامد این صنعت در دیوان شاعرانی همچون خاقانی، خواجوی کرمانی، سلمان ساوجی، حافظ و... به گونهای است که میتوان آن را از مختصات سبکی آنها دانست. این شاعران ایهامپرداز از اکثر امکانات زبانی و واژگانی برای ساخت ایهامتناسب بهره بردهاند. یکی از این امکانات، بهکارگیری اسمهایی است که در گذشته بر غلامان و کنیزان مینهادند. در این پژوهش، در پی نشان دادن این برآمدهایم که اهل سخن چگونه این اسامی خاص را برای ایهامآوری بهکار گرفتهاند. بدین منظور، ابتدا ایهامهای شاعران مذکور در دو دسته تقسیم بندی، و پس از آن، به بررسی اسامی نوعی غلامان و کنیزان در ساخت ایهامتناسب پرداخته شدهاست. در این بخش، پس از ذکر هر یک از اسامی مذکور، با آوردن شواهدی از متون فارسی، معنای آنها تقویت، و آنگاه کارکرد آن ها در متون ادبی بررسی شدهاست. یادآوری میشود که برخی از این اسامی، نظیر اقبال، مثقال، سرور، دینار، سنبل، ریحان، شادکام، یاقوت، لولو، نیکبخت، هلال و... از فرهنگهای معتبر فوت شدهاند. بنابراین، مقاله حاضر زمینهای خواهد بود برای ضبط این اسامی ویژه و فرهنگنویسان آینده باید این اسامی را در فرهنگهای خود وارد کنند و به شواهد یادشده در این مقاله استناد جویند.

Authors

سیروس شمیسا

استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

یاسر دالوند

دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران