روایت های جعلی رسانه ها در دوران پرتنش جنگی

در دوران جنگ یا تنش های شدید، وضعیت روانی و اجتماعی جامعه تغییر می کند. ترس، عدم قطعیت و نیاز به معنا، مردم را نسبت به روایت هایی که «پاسخ سریع و ساده» می دهند، آسیب پذیر می کند. در چنین شرایطی برخی رسانه ها، گروه ها یا افراد می توانند روایت های جعلی تولید یا تقویت کنند.
این روایت ها معمولا چند هدف را دنبال می کنند:
کنترل یا جهت دهی احساسات جمعی
تضعیف روحیه ی طرف مقابل
جلب حمایت داخلی یا خارجی
مشروعیت بخشی به اقدامات
ایجاد سردرگمی برای کاهش توان تحلیل مستقل مردم
1) رایج ترین تکنیک های روایت سازی در دوران جنگ
در زیر مهم ترین الگوها را می بینید. اینها الگوهای رسانه ای جهانی و فراسیاسی هستند:
1. بزرگ نمایی یا کوچک نمایی رخدادها
رسانه ممکن است یک حادثه را بیش از حد برجسته یا کاملا مبهم روایت کند تا احساس خاصی در مخاطب ایجاد شود.
مثال های رایج در جنگ ها:
«پیروزی خیلی بزرگ»
«شکست دشمن»
«تلفات گسترده»
حتی اگر اطلاعات کامل نباشد.
2. تولید «روایت احساسی» به جای روایت اطلاعاتی
در مواقع جنگی، احساسات سریع تر از داده های دقیق منتشر می شوند.
نشانه ها:
داستان های شدیدا احساسی
استفاده از تصاویر یا ویدئوهای بدون منبع
تقلیل رویداد پیچیده به «خوب مطلق» و «بد مطلق»
3. استفاده از اطلاعات ناقص یا خارج از زمینه
رسانه ممکن است بخشی از واقعیت را حذف کند تا یک پیام مشخص شکل بگیرد.
این کار لزوما جعل صریح نیست، اما باعث تصویرسازی جهت دار می شود.
4. انتشار اطلاعات تاییدنشده در لحظات بحرانی
در جنگ، سرعت انتشار اطلاعات بسیار بالاست. رسانه هایی که می خواهند روایت بسازند، از این شتاب استفاده می کنند.
فرمول رایج:
«هنوز تایید نشده اما منابع می گویند…»
5. دستکاری تصاویر یا استفاده از تصاویر قدیمی
مشکل رایج در سال های اخیر:
تصاویر قدیمی که مرتبط جلوه داده می شوند
ویدئوهای تدوین شده
عکس هایی که با کپشن اشتباه منتشر می شوند
یا تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی بدون برچسب
6. دشمن سازی یا اسطوره سازی
در جنگ معمولا رسانه ها برای بسیج روانی جامعه:
طرف مقابل را «غیرانسانی»
یا طرف خود را «قهرمان مطلق»
جلوه می دهند.
این کار تحلیل واقع بینانه را سخت می کند