واکسیناسیون و تزریق در دام

•پرورش و رشد دام هایی سرحال، نیازمند صرف زمان و توجهات ویژه می باشد. اولین گام برای حفظ سلامت حیوانات، واکسیناسیون آن ها است که به کمک آن می توان حیوانات را در برابر بیماری های مختلف، محافظت نمود. به منظور محافظت در برابر بیماری ها، حتما باید واکسیناسیون، به درستی انجام شود.

•برای آن که واکسن در برابر بیماری های عفونی از حیوان محافظت کند، نه تنها باید در زمان صحیح آن را استفاده کرد بلکه باید محصولی صحیح و مناسب نیز انتخاب کرد.

•این مدیریت، از زمانی که واکسن خریداری می شود تا زمانی که به حیوان تزریق می شود باید اعمال شود تا ایمن سازی، به عالی ترین شکل ممکن صورت گیرد. برای این منظور، واکسن را از مراکزی خریداری نمایید که معتبر باشند و واکسن هایی با کیفیت بالا ارائه دهند. بسیاری از واکسن ها باید در یخچال نگهداری شوند. گرما، واکسن را بی اثر می کند و باید توجه داشت که نمی توان آن ها را در محیط بسته اتاق نیز نگهداری کرد. همچنین مطمئن شوید که واکسن ها از یخ زدن، محافظت شوند زیرا این امر می تواند تاثیر واکسن را از بین ببرد.

•اگر واکسنی را خریداری کرده اید که نیاز به ترکیب دارد، برای این منظور فقط از محلول های دارای آب استفاده نمایید. تعیین کنید که چه تعداد حیوان را باید واکسن بزنید و فقط به اندازه همان تعداد واکسن را مخلوط کنید.

•اگر واکسنی باقی بماند، باید دور ریخته شود زیرا اثربخشی آن در طول زمان ذخیره سازی از بین می رود.

•برای بعضی از واکسن ها، این خاصیت تاثیرگذاری، خیلی سریع طی یک یا دو ساعت بعد از ترکیب شدن آن با آب از بین می رود. در نتیجه، فقط زمانی که به واکسن نیاز دارید و در مدت زمان بسیار کوتاه آن ها را ترکیب نمایید.

•به طور کلی دو نوع واکسن وجود دارد:

1- واکسن زنده تغییر داده شده.

•واکسن های زنده تغییر داده شده، به گونه ای ساخته شده اند که ویروس های آن قادر به بیماری زایی نیستند.

• بلکه به حیوان این امکان را می دهند تا در برابر بیماری، ایمنی به وجود آورند.

• این ویروس تغییر داده شده، زمانی عمل می کند که ویروس در بدن حیوان تکثیر شود و سیستم ایمنی حیوان در آن زمان علیه آن، پادتن تولید کند.

•این واکسن ها، برای حیوانات باردار ایمن نیستند زیرا در دوران بارداری، این واکسن شبیه به عفونت عمل می کند.

2- واکسن کشته شده.

•واکسن های کشته شده، از ویروس ها یا باکتری هایی ساخته می شوند که دیگر فعال نیستند.

•این نوع واکسن، بدن حیوان را تحریک می کند تا پادتن هایی را تولید کند که در صورت قرار گرفتن حیوان در معرض آن عامل بیماری زا، از بیمار شدن حیوان جلوگیری کند.

•از این واکسن ها برای حیوانات باردار نیز می توان استفاده کرد.

محل تزریق واکسن:

•لیبل دستورالعمل ها و نحوه تزریق واکسن ها را مطالعه نمایید.

•بعضی واکسن ها باید به صورت زیرپوستی تزریق شوند.

•بعضی دیگر باید در داخل عضله تزریق شوند.

•واکسن های زیر پوستی، موثرتر می باشند زیرا آسیب رسانی به بافت عضله را به حداقل می رسانند.

•بهترین منطقه برای تزریق این واکسن های زیر پوستی، گردن یا جلوی شانه می باشد.

•علاوه بر محل تزریق، زمان واکسیناسیون نیز مهم است.

•مطمئن شوید که از دستورالعمل داده شده، به درستی پیروی کرده اید.

•حیوانات جوان تر، نیاز دارند که دو تا چهار هفته بعد مجددا واکسیناسیون دیگری برایشان انجام شود.

•همچنین به طور سالانه نیز باید مقدار دوز مشخصی تزریق شود.

•اگر قرار است گوشت حیوانی که به آن واکسن زده می شود مورد استفاده قرار بگیرد، زمان های منع مصرف را در نظر بگیرید.

•اغلب، زمان منع مصرف ۲۱ تا ۲۸ روز بعد از تزریق واکسن می باشد.

•کنترل و مدیریت دقیق واکسیناسیون، به شما کمک خواهد کرد تا از حیوانات خود در برابر بیماری های خاص، محافظت نمایید.

واکسیناسیون دام با تزریق دارو:

•تزریقات دام یکی از اصول پایه گذار هنگام پرواربندی است زیرا واکسیناسیون به موقع دام باعث جلوگیری از ابتلا دام به بیماری می شود و با تزریق واکسن و دارو امکان بهبود بیماری های گوسفند، گاو و بز وجود دارد.

•تزریق باید با دقت انجام شود تا باعث آسیب به دام نشود و حتما با توجه به نوع دارو، نوع تزریق صورت گیرد.

• پس بهتر است با روش های صحیح تزریق در دام آشنا شوید

روش های تزریق دام:

•تزریق واکسن و دارو دام به سه روش صورت می گیرد.

•تزریق عضلانی

•تزریق داخل رگ

•تزریق زیرپوستی

•به هنگام تزریق دام، حتما باید اصول ایمنی دام و کسی که مسئول تزریقات است رعایت شود تا مشکلی پیش نیاید. به هنگام تزریق حتما به انتخاب سر سوزن مناسب و توصیه های نوشته شده روی دارو توجه کنید.

•انتخاب سرسوزن مناسب برای تزریق:

•برای هر حیوان حتما از سرسوزن استریل و جدا استفاده کنید.

•حتما از سرسوزن یکبار مصرف استفاده گردد.

•به یاد داشته باشید که ویروس لوسمی گاوان به طور نمونه براحتی از طریق سوزن مشترک بین حیوانات قابل انتقال است.

•گاهی مثلا در زمان تزریق داروهای ضد انگل در گله های بزرگ، امکان تعویض سوزن برای هر راس دام نیست.

•در این مواقع حتما سعی کنید که مثلا هر ده حیوان را فقط با یک سوزن تزریق کنید.

•سعی کنید سوزن را با قطر کمتر تا جایی که ممکن است انتخاب کنید.

•این مسئله علاوه بر آنکه درد کمتری ایجاد می کند باعث آسیب کمتر بافتی و نشت به مراتب کمتر دارو از محل تزریق خواهد شد.

•طول سوزن را بر اساس محل تزریق و نوع حیوان انتخاب کنید.

•مثلا برای تزریق زیرجلدی طول سوزن باید کوتاه تر از تزریق داخل عضلانی باشد. حیوانات کوچک تر مثل گوساله در برابر گاو توده عضلانی کمتری دارند و باید طول سوزن برای تزریق در این موارد کوتاه تر باشد تا آسیبی به بافت ها و اعصاب ناحیه تزریق وارد نگردد.

•اگر حجم دارویی که می خواهید تزریق کنید زیاد است آنرا به محل های مختلف تزریق تقسیم کنید.

•به عنوان مثال در تزریقات داخل عضلانی و زیر جلدی به ترتیب بیش از ۱۰ و ۲۰ میلی لیتر در هر نقطه تزریق، دارو وارد نکنید.

•هرگز چند نوع واکسن یا دارو را با هم مخلوط نکنید و در یک سرنگ نکشید مگر آنکه به وضوح روی برچسب دارو چنین مسئله ای توصیه شده باشد.

•مخلوط کردن داروها با هم می تواند باعث تغییر PH، ترکیب شیمیایی داروها و … شود.

•در صورتی که روی دارو نوشته که قبل از مصرف تکان داده شود حتما اینکار را انجام دهید.

تزریق زیرجلدی Sub Cutaneous = SC

•بهترین محل تزریق زیرجلدی، نیمه بالایی گردن و جلوی کتف یا روی دنده ها کنار کتف است.

•سوزن مناسب برای این نوع تزریق به طول 1/2 تا 2/5 سانتی متر است.

•سوزن را با زاویه ۳۰ تا ۴۵ درجه وارد کنید.

•در مورد حیواناتی نظیر گاو بهتر است پوست را با دست قدری بکشید و بالا بیاورید و بعد تزریق را زیر پوست انجام دهید.

•برای گوساله های کمتر از ۱۳۵ کیلوگرم، از سر سوزن ۱۸ استفاده کنید و برای تلیسه های بالای ۱۳۵ کیلوگرم، از سرسوزن ۱۶ استفاده کنید.

•تزریق داخل رگی Intra Venous=IV

•در این نوع تزریق در مورد دام های بزرگ ورید وداجی بهترین محل تزریق است.

•فراموش نکنید که این نوع تزریق تنها در صورتی که روی برچسب دارو توصیه شده مجاز است و در غیر اینصورت می تواند عواقب خطرناکی داشته باشد.

•قابلیت تزریق در داخل سیاهرگ دمی هست.

•آخرین محل برای تزریق داخل رگی، رگ شیری است.

•برای گوساله ها، از سرسوزن ۱۸ یا ۱۶ برای داروهای رقیق و سرسوزن ۱۶ برای داروهای غلیظ استفاده کنید.

•برای وزنهای ۱۳۵ تا ۳۱۷ کیلوگرم، از سرسوزن ۱۶ برای داروهای رقیق استفاده کنید. برای دام های با وزن بیش از ۳۲۰ کیلوگرم از سرسوزن ۱۶ یا ۱۴ استفاده کنید.

•تزریق داخل عضلانی Intra Muscular=IM

•هوا را به داخل سرنگ بکشید و به میزانی که می خواهید دارو بکشید به داخل ویال تزریق کنید.

•در صورت عدم انجام اینکار کشیدن دارو از داخل ویال بسیار مشکل خواهد بود.

•بعد از آنکه به میزان کافی دارو به داخل سرنگ کشیده شد سرنگ را به سمت بالا بگیرید و با ضربه انگشت حباب هوا را به سر سرنگ هدایت نموده و به آرامی با فشار پیستون خارج نمایید.

•تزریق داخل عضلانی باید عمیق صورت بگیرد.

•باید سوزن با طول مناسب انتخاب شود تا با عبور از پوست، زیرجلد و چربی به عضله برسد.

•سوزن را باید بصورت عمود وارد کرد.

•در مورد دام های بزرگ ابتدا سوزن را وارد کنید و بعد از آن سرنگ را به آن متصل نمایید.

•ولی در دام های کوچک نظیر سگ و گربه اینکار نیازی نیست و تزریق شبیه انسان و با همان حساسیت ها صورت می گیرد.

• قبل از تزریق، اطمینان حاصل کنید که سوزن در رگ نباشد و برای اینکار قدری پیستون را عقب بکشید که اگر خون داخل سرنگ نیامد یعنی سوزن داخل رگ نمی باشد.

•اگر هم خون به داخل سرنگ آمد سوزن را بیرون آورده و حداقل 2/5 سانتی متر دورتر از محل اول تزریق را انجام دهید.

•برای تزریقات عضلانی در گاو طول سوزن باید 2/5 تا 3/8 سانتی متر با درجه ۱۸ تا ۲۰ باشد.