آموزش نسخه نویسی

در ابتدا در بالا و یا کنار برگه نسخه، عبارت RP نوشته شده و یا خود پزشک یا دامپزشک در زمان نسخه نویسی می بایست این عبارت را بنویسد که منظور از آن، Recipient یا همان گیرنده دارو است. بنابراین در مقابل عبارت RP می بایست نام بیمار نوشته شود. گاهی از عبارت RX هم استفاده می کردند. برای مثال فرض کنید در نسخه زیر داروی پنی سیلین 6.3.3 و جنتامایسین برای بیماری به نام محمد جعفر اثناعشری نوشته می شود:

 محمد جعفر اثناعشری RP

 Vial. Penicillin 6.3.3 N = II

 Amp. Gentamicin 80 N= IV

بعد از اینکه مشخص کردیم نسخه برای چه بیماری نوشته می شود می بایست بدانیم که مشخصات داروهایی که در نسخه نوشته می شوند می بایست به چه صورت و ترتیبی ذکر شوند.

به صورت ساده، ترتیب و نحوه نوشتن مشخصات داروی درخواستی در نسخه از چپ به راست به شکل زیر است:

تعداد واحد درخواستی از دارو - مشخصات دارو - .نام دارو - شکل داروی درخواستی

برای مثال فرض کنید قرص (Tablet) استامینوفن 500 میلی گرمی را به تعداد 20 عدد و ویال (Vial) پنی سیلین 1200 را به تعداد 2 عدد قصد داریم در نسخه ای برای بیماری به نام شهرام گرجی بنویسیم .

آقای شهرام گرجی :RP

 Tab. Acetaminophen 500 N = XX

 Vial. Penicillin 1200 N = II

در ادامه می توانیم زیر هر سطر شرح تجویز دارو و دوز آنرا ذکر کنیم. برای مثال در نسخه بالا برای استامینوفن هر 8 ساعت یکبار و برای پنی سیلین 1200 ماهی یکبار را می توان برای داروها تجویز کرد.

یا برای گوساله آقای مظفری می خواهیم 2 عدد ویال اکسی تتراسایکلین 5 درصد و 1 عدد ویال فلونیکسین مگلوماین تجویز کنیم:

نام صاحب دام: آقای مظفری :RP

 Vial. Flunixin Meglumine 5% N = I

 Vial. Oxytetracycline 5% N = II

اگر می خواهید حتما از برند خاصی از دارو استفاده شود حتما نام تجاری آن دارو را بنویسید. در آن صورت داروخانه موظف است حتما همان نوع از دارو که در نسخه نوشته شده است را به بیمار تحویل دهد مگر آنکه پس از مشورت با بیمار، بیمار راضی شود که با نام ژنریک یکسان از برند تجاری دیگری استفاده نماید. برای مثال اگر در نسخه بالا دامپزشک قصد داشت لزوما از داروی شرکت رازک با نام تجاری Oxyject 5% در نسخه استفاده کند می بایست نام Oxyject 5% را بجای Oxytetracycline بنویسد.

دقت کنید که دقیقا برای نوشتن نسخه می بایست ترتیب بالا رعایت شود.

تعداد داروی درخواستی را معمولا با اعداد یونانی مشخص می کنند ولی می توان از اعداد لاتین هم استفاده کنیم خصوصا در صورتی که تعداد داروی درخواستی زیاد باشد. برای مثال برای نشان دادن 50 عدد با اعداد یونانی می بایست نوشته شود XXXXX که طبیعتا خیلی مناسب نیست. ولی برای اعداد پایین بخصوص تا حدود 30 عدد بهتر است از اعداد یونانی استفاده شود.

معمولا در صورتی که مشخصات دارو نوشته نشود داروخانه ها آن شکل دارویی را که وزن کمتری دارد به بیمار تحویل می دهند. برای مثال داروی استامینوفن که قرص های 325 و 500 میلی گرمی در بازار دارد در صورتی که تنها به صورت قرص استامینوفن و بدون ذکر میلی گرم آن نوشته شود، معمولا داروخانه ها قرص 325 میلی گرمی را به دارنده نسخه تحویل می دهند یا در مورد اکسی تتراسایکلین دامی که ویال های 5، 10 و 20 درصدی در بازار دارد. پس هم باید به درصد و دوز دارو و هم به وزن دام در هنگام تجویز داروهای دامی دقت کرد بنابراین بهتر است در نوشتن مشخصات لازم داروی درخواستی هم نهایت دقت را به کار برد.