عطش طلای بانک های مرکزی؛ نشانه ای از تغییر معادلات ذخایر جهانی
نمودار پیوست داستان گویایی از پنج دهه اخیر روایت می کند: سهم طلا از کل ذخایر ارزی بانک های مرکزی (خارج از آمریکا) از اوج ۶۵ درصدی دهه ۸۰ میلادی، تا میانه دهه ۲۰۱۰ به کمتر از ۱۱ درصد سقوط کرد. اما از سال ۲۰۲۲ به این سو، این روند معکوس شده و شیب صعودی نمودار در دو سه سال گذشته به وضوح تندتر شده است. این یعنی بانک های مرکزی جهان، به ویژه در کشورهای نوظهور، دوباره طلا را به عنوان دارایی امن و ابزار کاهش وابستگی به دلار در اولویت قرار داده اند.
🔹 بازار طلا در معاملات هفته گذشته، مسیر متفاوتی نسبت به روزهای قبل خود در پیش گرفت. قیمت جهانی این فلز گران بها صبح جمعه با رشدی ۱.۴ درصدی خود را به ۴۱۸۲ دلار و ۲۸ سنت رساند و بدین ترتیب توانست پس از پنج هفته متوالی افت، برای اولین بار در مسیر یک رشد هفتگی قرار بگیرد. این رشد هفتگی که ۲.۳ درصد بود، نخستین افزایش از اواخر ماه مه به این سو محسوب می شود؛ گرچه طلا هنوز فاصله معناداری، در حدود ۲۲ درصد، با سقف تاریخی ۵۳۰۰ دلاری ثبت شده در ژانویه دارد.
🔹 از جمله عواملی که به احتمال قابل توجهی در شکل گیری این جهش قیمتی موثر بوده، انتشار گزارش ضعیف تر از انتظار بازار کار آمریکا بود. بر اساس این گزارش، اقتصاد ایالات متحده در ماه ژوئن تنها ۵۷ هزار شغل غیرکشاورزی ایجاد کرده است؛ رقمی که در مقایسه با ۱۲۹ هزار شغل ثبت شده در ماه مه و همچنین برآوردهای پیشین تحلیلگران اقتصادی، فاصله معناداری با انتظارات داشت و می تواند به عنوان نشانه ای از روند احتمالی کاهش سرعت رشد اقتصادی آمریکا تفسیر شود.
🔹 انعکاس این خبر در بازارها را می توان در تغییر محاسبات مربوط به سیاست پولی فدرال رزرو نیز مشاهده کرد. احتمال افزایش ۰.۲۵ واحد درصدی نرخ بهره در نشست سپتامبر، که پیش تر حدود ۶۵ درصد برآورد می شد، اکنون به ۵۳.۵ درصد کاهش پیدا کرده است. این تغییر نشان می دهد که ابهام درباره مسیر آینده نرخ بهره آمریکا هنوز برطرف نشده و همین موضوع می تواند در هفته ها و ماه های پیش رو، یکی از مهم ترین عوامل نوسان ساز در بازار طلا باقی بماند.
📌 جمع بندی: روند بلندمدت افزایش سهم طلا در ذخایر بانک های مرکزی، یک تغییر ساختاری در نگاه نهادهای پولی جهان به این فلز است، نه یک نوسان کوتاه مدت. اما در کوتاه مدت، مسیر قیمت طلا همچنان به شدت به داده های اقتصادی آمریکا و تصمیمات فدرال رزرو درباره نرخ بهره گره خورده است.