شست وشوی هوشمند پنل های خورشیدی؛ تجربه ای واقعی از یک نیروگاه در مراکش

شست وشوی هوشمند پنل های خورشیدی؛ تجربه ای واقعی از یک نیروگاه در مراکش

در سال ۲۰۲۶، مقاله ای با عنوان Soiling Assessment and Cleaning Decision Analysis for a Photovoltaic Feasibility Study: A Case Study in a High Dust-Loaded Mining Environment در مجله Results in Engineering منتشر شد. این پژوهش یکی از نمونه های ارزشمند مطالعات میدانی در حوزه بهره برداری و نگهداری نیروگاه های خورشیدی است؛ زیرا نتایج آن بر پایه داده های واقعی یک سایت معدنی در کشور مراکش ارائه شده است.

هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثر تجمع گردوغبار بر عملکرد پنل های خورشیدی و تعیین زمان بهینه شست وشو بود. پژوهشگران با پایش یک ساله شرایط محیطی، میزان آلودگی سطح پنل ها و تغییرات تولید انرژی، تلاش کردند مدلی ارائه دهند که تصمیم گیری درباره شست وشو را از یک برنامه ثابت زمانی به یک فرآیند مبتنی بر داده تبدیل کند.

نتایج نشان داد نرخ متوسط آلودگی پنل ها حدود ۰٫۳۰ درصد در روز است و در صورت انجام ندادن عملیات شست وشو، سالانه نزدیک به ۴۴۴۲ مگاوات ساعت انرژی، معادل حدود ۵٫۸ درصد از تولید بالقوه نیروگاه، از دست خواهد رفت. همچنین استفاده از یک مدل هوشمند برای تعیین زمان شست وشو توانست حدود ۲۹۹۰ مگاوات ساعت از این انرژی را بازیابی کند و منافع اقتصادی قابل توجهی برای بهره بردار ایجاد کند.

یکی از مهم ترین پیام های این مقاله آن است که افزایش تعداد دفعات شست وشو، لزوما به معنای افزایش بهره وری نیست. تصمیم گیری باید بر اساس میزان واقعی آلودگی، شرایط جوی، هزینه عملیات و ارزش انرژی قابل بازیابی انجام شود. چنین رویکردی علاوه بر کاهش هزینه های بهره برداری، مصرف آب را نیز مدیریت کرده و از انجام شست وشوهای غیرضروری جلوگیری می کند.

این تجربه می تواند برای نیروگاه های خورشیدی واقع در مناطق خشک، بیابانی و صنعتی، از جمله بسیاری از مناطق ایران، راهنمایی ارزشمند باشد. بهره گیری از داده های واقعی و توسعه سامانه های پایش آلودگی، گامی مهم در افزایش بهره وری، کاهش هزینه های نگهداری و حرکت به سوی بهره برداری هوشمند از نیروگاه های خورشیدی است.