آیا می توان اخلاق را در مولکول آکسی توکسین خلاصه کرد؟

4 مرداد 1405 - خواندن 3 دقیقه - 32 بازدید

کتاب «مولکول اخلاق: منبع عشق و رفاه»، نوشته پاول جی زک با رویکرد میان رشته ای و با بهره گیری از علوم اعصاب، اقتصاد و روانشناسی بر نقش هورمون آکسی توکسین در رفتارهای نوع دوستانه، همدلی و اعتماد در این کتاب تاکید کرده است.هورمون آکسی توکسین در هنگام آغوش گرفتن، رابطه جنسی و تعاملات اجتماعی در بدن ترشح می شود؛ و آرامش، اعتماد به نفس، مهربانی و همدلی را به ارمغان می آورد.وی به بررسی رابطه آکسی توکسین و همدلی و همکاری کارمندان در شرکت های Zappos و the container store می پردازد.زک با نمونه گیری از خون حاضران در یک مراسم عروسی متوجه شد که مقدار آکسی توکسین در خون مهمانان به صورت معناداری افزایش یافته است.

نویسنده کتاب The Moral Molecule: The Source of Love and Prosperity در تلاش است که بتواند با بهره گیری از علوم اعصاب بتواند منشا بیوشیمیایی رفتارهای انسانی را تبیین کند. Paul J. Zak در یک رویکرد زیست شناسی رفتارهایی ها همانند اعتماد، همدلی، سخاوت و همکاری را به آکسی توکسین نسبت می دهد. بر اساس کتاب وی در محیط های امن میزان هورمون آکسی توکسین افزایش پیدا می کند. از همین جهت وی در ادعایی بزرگ رفتارهای اخلاق را به آکسی توکسی نسبت می دهد. در صورتی که رفتارهای اخلاقی چیزی است که در ذهن انسان و تحت تاثیر عوامل مختلفی از جمله بافت اجتماعی، گفتمان، فرهنگ، هنجارهای اجتماعی شکل می گیرد؛ و صرفا مغز یکی از عوامل رفتارهای انسانی است. در عین حال که پیوشیمایی مغز تاثیری در وضع و ایجاد گزاره های اخلاقی ندارد. شکل گیری گزاره های اخلاقی فرآیند بسیار پیچیده ای است که تحت تاثیر عوامل اجتماعی و زندگی جمعی انسان شکل می گیرد. البته به نظر می رسد که اضافه کردن مفاهیم علوم اعصاب و بیوشیمیایی مغز به حوزه اخلاق پژوهی یکی از دستاوردهای قابل توجه کتاب می باشد.


اکسی توسین (Oxytocin) یک هورمون و نوروپپتید در مغز و بدن است که در این موارد نقش دارد:

  • پیوند عاطفی و دلبستگی
  • اعتماد و همدلی
  • زایمان و انقباضات رحم
  • شیردهی
  • کاهش استرس در برخی شرایط اجتماعی