متیونین؛ کالای استراتژیک و نقطه ضعف صنعت ایران
صنعت پتروشیمی ایران همچنان بر پایه صادرات مواد پایه و کم ارزش متکی است، در حالی که صنایع پایین دستی برای محصولات با ارزش افزوده بالا وابسته به واردات هستند. متیونین، اسید آمینه ضروری برای خوراک دام و طیور، نمونه بارز این ضعف است. ایران با وجود داشتن تمام مواد اولیه (مانند متانول و پروپیلن)، سالانه ارز زیادی برای واردات آن هزینه می کند.
بازار جهانی متیونین در حال حاضر حدود ۴ میلیارد دلار ارزش دارد و تا سال ۲۰۳۵ به نزدیک ۱۰ میلیارد دلار خواهد رسید. غول های آلمان، فرانسه، چین و آمریکا حدود ۷۵ درصد تولید جهان را در اختیار دارند و با تسلط بر فناوری سنتز، اهرم فشار بر امنیت غذایی کشورها ایجاد کرده اند.
وابستگی به واردات متیونین، امنیت غذایی کشور را به نوسانات ارزی، تحریم ها و بازی های سیاسی گره زده است. هر اختلال در تامین آن، هزینه تولید گوشت، مرغ و تخم مرغ را افزایش داده و تورم را به سفره مردم منتقل می کند. خودکفایی در تولید متیونین یک ضرورت برای افزایش تاب آوری و حاکمیت غذایی است.
تولید داخلی متیونین می تواند متانول و پروپیلن و آمونیاک صادراتی را به محصولاتی با ارزش افزوده چند ده برابری تبدیل کند. این کار پلی بین پتروشیمی و کشاورزی ایجاد کرده، خام فروشی را پایان می دهد، سودآوری هلدینگ ها را افزایش می دهد و امنیت زنجیره پروتئین کشور را تقویت می کند.
تولید متیونین آزمون بلوغ صنعت پتروشیمی ایران برای تغییر پارادایم از محصولات حجیم و ارزان به محصولات دانش بنیان، کم حجم و پرارزش است. این نیازمند سرمایه گذاری در فناوری، تحقیق و توسعه و شجاعت مدیریتی است.