ادغام پتروشیمی مهر در مجموعه جم؛ گامی به سوی تقویت زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی

ادغام پتروشیمی مهر در مجموعه جم؛ گامی به سوی تقویت زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی

این اتفاق را می توان یکی از مهم ترین جابه جایی های مالکیتی صنعت پتروشیمی ایران در سال های اخیر دانست؛ زیرا آثار آن فراتر از انتقال مالکیت یک شرکت بوده و می تواند موازنه رقابت در زنجیره ارزش پتروشیمی را تحت تاثیر قرار دهد.

فراز انرژی – پتروشیمی جم پیش از این نیز یکی از بازیگران اصلی زنجیره اتیلن کشور بود. اضافه شدن پتروشیمی مهر، سهم این مجموعه را در بازار پلی اتیلن سنگین افزایش داده و قدرت چانه زنی آن را در بازارهای داخلی و صادراتی تقویت می کند. همچنین این واگذاری، جم را یک گام به ایجاد زنجیره ای یکپارچه تر از تامین خوراک تا تولید محصول نهایی نزدیک تر می کند؛ موضوعی که می تواند مزیت رقابتی قابل توجهی برای این شرکت ایجاد کند.
از منظر فنی و اقتصادی نیز این یکپارچگی ظرفیت ایجاد هم افزایی قابل توجهی دارد. مدیریت هماهنگ تر زنجیره تولید، ریسک اختلافات در تامین اتیلن را کاهش می دهد و امکان برنامه ریزی دقیق تر تولید را فراهم می کند. همچنین تمرکز خدمات مهندسی، تعمیرات، خرید تجهیزات، انبارداری، لجستیک و بازرگانی می تواند موجب کاهش هزینه های عملیاتی و افزایش بهره وری شود. در حوزه صادرات نیز افزایش حجم تولید، قدرت مذاکره با مشتریان خارجی و امکان انعقاد قراردادهای بلندمدت را تقویت خواهد کرد.

مهم ترین پیام این واگذاری را باید در تقویت کنترل زنجیره ارزش جست وجو کرد. در صنعت پتروشیمی، شرکتی که بتواند از تامین خوراک تا تولید محصول نهایی را در قالب یک ساختار منسجم مدیریت کند، در برابر نوسانات قیمت جهانی، محدودیت های ناشی از تحریم ها و تغییرات بازار، انعطاف پذیری بیشتری خواهد داشت. از این منظر، این واگذاری می تواند جایگاه راهبردی پتروشیمی جم را در صنعت پتروشیمی ایران ارتقا دهد.
از منظر کلان نیز این رویداد می تواند موازنه رقابت میان هلدینگ های بزرگ پتروشیمی را تحت تاثیر قرار دهد. افزایش ظرفیت تولید، توسعه زنجیره ارزش و ارتقای توان صادراتی، جایگاه پتروشیمی جم را در رقابت با سایر مجموعه های بزرگ تقویت خواهد کرد و احتمالا سایر بازیگران صنعت را نیز به سرمایه گذاری بیشتر در توسعه ظرفیت، افزایش بهره وری و تکمیل زنجیره ارزش سوق خواهد داد.
این واگذاری صرفا یک انتقال مالکیت نخواهد بود، بلکه می تواند به الگویی برای تقویت زنجیره ارزش، افزایش بهره وری و ارتقای رقابت پذیری صنعت پتروشیمی ایران تبدیل شود؛ اتفاقی که آثار آن در میان مدت و بلندمدت فراتر از دو شرکت پتروشیمی مهر و جم خواهد بود.

حسین شهریاری
مدیر پروژه ACN
شرکت توسعه پلیمر کنگان