Reza Omraie
2 یادداشت منتشر شدهمدل های کوچینگ: راهنمای جامع مدل های حرفه ای کوچینگ
عنوان مقاله:
مدل های کوچینگ : راهنمای جامع مدل های حرفه ای کوچینگ
پروفسور رضا عمرائی روانشناس از پیشگامان کوچینگ، برنام هریزی عصبیکلامی
و هیپنوتراپی حرفهای در ایران و خاورمیانه است.
مقدم ه
کوچینگ یک فرایند حرف های، مشارکتی و هدفمحور است که به افراد، تیمها و سازمانها کمک میکند تا با افزایش
خودآگاهی، شفافسازی اهداف، کشف منابع درونی و طراحی اقدامات موثر، به نتایج مطلوب و پایدار دست یابند. در
کوچینگ، کوچ به جای ارائه راهحل یا مشاوره مستقیم، با استفاده از پرسشهای قدرتمند، گوشدادن فعال، بازخورد
سازنده و ایجاد فضایی امن، مراجع را در مسیر کشف پاسخهای شخصی و تصمیمگیری آگاهانه همراهی میکند.
امروزه کوچینگ به یکی از موثرترین رویکردهای توسعه فردی، حرف های و سازمانی تبدیل شده و در سراسر جهان
توسط مدیران، رهبران، مربیان، روا نشناسان، مشاوران، معلمان و متخصصان منابع انسانی مورد استفاده قرار
میگیرد. پژوهشها نشان میدهد که کوچینگ میتواند موجب افزایش عملکرد، انگیزه، مسئولیتپذیری، اعتمادبهنفس،
رضایت شغلی، بهبود روابط و ارتقای کیفیت زندگی شود.
مدلهای کوچینگ
برای ساختارمند کردن فرایند کوچینگ، مدلهای متعددی توسط پژوهشگران و متخصصان این حوزه طراحی شدهاند.
هر مدل، چارچوبی منظم برای هدایت گفتوگوی کوچینگ ارائه میدهد و به کوچ کمک میکند تا جلسه را به شکلی
هدفمند و اثربخش پیش ببرد. با وجود تفاوت در مراحل و رویکردها، همه مد لهای کوچینگ بر اصول مشترکی همچون
ایجاد آگاهی، تعیین هدف، بررسی واقعیت، کشف گزینهها، تصمیمگیری و اقدام عملی تاکید دارند.
در این کتاب، مهمترین و پرکاربردترین مدلهای کوچینگ معرفی و بررسی شدهاند. برای هر مدل، تاریخچه، مراحل،
نمونه پرسشها، کاربردها، مزایا و محدودیتها بهصورت مستقل ارائه شده است تا خواننده بتواند با شناخت دقیق هر
مدل، مناسبترین چارچوب را متناسب با نیاز مراجع یا سازمان انتخاب کند.
کاربردهای کوچینگ
کوچینگ امروزه در حوزههای متنوعی مورد استفاده قرار میگیرد، از جمله :
کوچینگ زندگی (Life Coaching)
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
2
کوچینگ اجرایی و مدیران (Executive Coaching)
کوچینگ رهبری (Leadership Coaching)
کوچینگ کسبوکار (Business Coaching)
کوچینگ شغلی و مسیر حرفهای (Career Coaching)
کوچینگ عملکرد (Performance Coaching)
کوچینگ تیمی (Team Coaching)
کوچینگ سلامت و سبک زندگی (Health & Wellness Coaching)
کوچینگ تحصیلی و آموزشی (Educational Coaching)
کوچینگ نوجوانان و کودکان
کوچینگ خانواده و روابط
کوچینگ سازمانی و توسعه منابع انسانی
کوچینگ فروش و بازاریابی
کوچینگ کارآفرینی و استارتاپها
کوچینگ تحول فردی و توسعه مهارتهای فردی
هدف این مقاله
هدف این مقاله، آشنایی خوانندگان با مهمترین مدلهای کوچینگ و ارائه یک مرجع کاربردی برای دانشجویان، کوچها،
مدیران، رهبران، مدرسین و تمامی علاق همندان به کوچینگ است. مطالعه این مدلها به خواننده کمک میکند تا متناسب
با شرایط هر مراجع، مسئله یا سازمان، مناسبترین چارچوب کوچینگ را انتخاب کرده و جلساتی ساختاریافته، حرف های
و اثربخش برگزار کند.
مدل STEPPA در کوچینگ چیست؟
مقدمه
مدل STEPPA یکی از مدلهای کاربردی کوچینگ است که توسط آنگوس مکلئود (Angus McLeod) معرفی شد.
این مدل با ترکیب هدفگذاری، بررسی واقعیت، شناخت هیجانها، تولید گزینهها و برنامهریزی برای اقدام، به کوچ و
مراجع کمک میکند تا مسیر تغییر را بهصورت ساختاریافته طی کنند .
مدل STEPPA به دلیل توجه همزمان به جنبههای شناختی و هیجانی، در کوچینگ فردی، اجرایی و توسعه رهبری
کاربرد گستردهای دارد
مدل STEPPA چیست ؟
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
3
STEPPA مخفف شش مرحله است :
S – Subject (موضوع )
T – Target (هدف )
E – Emotion ( هیجانها )
P – Perception (ادراک و دیدگاه )
P – Plan (برنامه اقدام )
A – Action (اقدام )
مراحل مدل STEPPA
Subject (موضوع )
در آغاز جلسه، موضوع اصلی مشخص میشود .
نمونه پرسشها :
امروز روی چه موضوعی میخواهید کار کنیم؟
مهمترین چالش شما چیست؟
Target (هدف ).2
نتیجه مطلوب و هدف جلسه بهطور شفاف تعریف میشود .
نمونه پرسشها :
در پایان این فرایند به چه نتیجهای میخواهید برسید؟
موفقیت برای شما چگونه تعریف میشود؟
Emotion ( هیجانها ).3
احساسات و هیجانهای مرتبط با موضوع بررسی میشوند .
نمونه پرسشها :
اکنون چه احساسی نسبت به این موضوع دارید؟
این احساس چگونه بر تصمیمهای شما تاثیر میگذارد؟
Perception (ادراک ).4
در این مرحله، برداشتها، باورها و دیدگاههای مراجع بررسی میشوند .
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
4
نمونه پرسشها :
چگونه به این موقعیت نگاه میکنید؟
چه فر ضهایی ممکن است بر تصمیم شما اثر گذاشته باشند؟
آیا میتوانید از زاویه دیگری نیز به موضوع نگاه کنید؟
Plan (برنامه ).5
برنامهای عملی و واقعبینانه برای رسیدن به هدف طراحی م یشود .
نمونه پرسشها :
چه گزینههایی در اختیار دارید ؟
بهترین برنامه برای شروع چیست؟
Action (اقدام ).6
اقدامات مشخص، زمانبندی و میزان تعهد مراجع تعیین میشود .
نمونه پرسشها :
اولین اقدام شما چیست؟
چه زمانی آن را انجام خواهید داد ؟
چگونه پیشرفت خود را ارزیابی میکنید؟
کاربردهای مدل STEPPA
این مدل در زمینههای مختلف قابل استفاده است، از جمله :
•
کوچینگ فردی
•
کوچینگ اجرایی
•
کوچینگ رهبری
•
کوچینگ سازمانی
•
توسعه مدیران
•
مدیریت عملکرد
•
توسعه فردی
مزایای مدل STEPPA
ایجاد ساختار روشن برای جلسات کوچینگ
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
5
توجه به نقش هیجانها در تصمیمگیری
افزایش خودآگاه ی
توسعه تفکر و یادگیری
تمرکز بر اقدام و مسئولیتپذیری
مناسب برای حل مسائل پیچیده
تفاوت STEPPA با سایر مدلهای کوچینگ
در حالی که مد لهایی مانند GROW بیشتر بر هدف، واقعیت و اقدام تمرکز دارند، STEPPA مرحله مستقلی را به
بررسی هیجانها و ادراک مراجع اختصاص م یدهد. این ویژگی باعث میشود در موضوعاتی که احساسات نقش پررنگی
دارند، کاربرد بیشتری داشته باشد .
جمعبندی
مدل STEPPA یکی از چارچوبهای جامع کوچینگ است که با ترکیب هدفگذاری، بررسی هیجانها، تحلیل دیدگاهها،
برنامهریزی و اقدام، به مراجع کمک میکند تصمیمهای آگاهانهتری بگیرد و تغییرات موثرتری ایجاد کند. این مدل در
کوچینگ حرفهای، توسعه رهبری و رشد فردی کاربرد گستردهای دارد .
پرسشهای متداول (FAQ)
مدل STEPPA مخفف چیست ؟
Subject ، Target ، Emotion ، Perception ، Plan و Action.
مهمترین ویژگی مدل STEPPA چیست؟
توجه همزمان به اهداف، احساسات، ادراک و برنامه اقدام، که آن را به مدلی جامع برای کوچینگ تبدیل میکند .
مدل STEPPA در چه حوزههایی کاربرد دارد ؟
در کوچینگ فردی، اجرایی، سازمانی، رهبری، توسعه مدیران و رشد فردی .
مدل TGROW در کوچینگ چیست؟
مقدمه
مدل TGROW نسخه توسعهیافته مدل مشهور GROW است و در بسیاری از برنامههای کوچینگ حرفهای، رهبری و
توسعه فردی مورد استفاده قرار میگیرد. تفاوت اصلی این مدل، افزودن مرحله Topic )موضوع( در ابتدای فرایند است
که به شفافسازی موضوع جلسه کمک میکند .
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
6
مدل TGROW با ایجاد ساختاری منظم، به کوچ و مراجع کمک میکند موضوع جلسه را مشخص کرده، اهداف را
تعریف کنند، واقعیت موجود را بررسی نمایند، گزینههای مختلف را ارزیابی کنند و برای اقدام متعهد شوند .
مدل TGROW چیست؟
TGROW مخفف شش مرحله است :
T – Topic (موضوع )
G – Goal (هدف )
R – Reality (واقعیت )
– Options ( گزینهها )
W – Will / Way Forward (اقدام و تعهد )
مراحل مدل TGROW
Topic ( موضوع )
در آغاز جلسه، موضوع اصلی مشخص میشود تا گفتوگو بر مهمترین مسئله متمرکز بماند .
نمونه پرسشها :
امروز درباره چه موضوعی میخواهید گفتگو کنیم؟
مهمترین مسئلهای که میخواهید بررسی شود چیست؟
انتظار دارید در پایان جلسه به چه نتیجهای برسید؟
Goal (هدف ).2
در این مرحله، هدف مشخص و قابل انداز هگیری تعریف میشود .
نمونه پرسشها :
هدف شما چیست؟
چگونه متوجه میشوید که به هدفتان رسیدهاید؟
نتیجه مطلوب شما چیست؟
Reality (واقعیت ).3
بررسی وضعیت فعلی، فرصتها، موانع و شرایط موجود .
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
7
نمونه پرسشها :
اکنون در چه شرایطی قرار دارید ؟
چه عواملی بر وضعیت فعلی تاثیر گذاشتهاند؟
تاکنون چه اقداماتی انجام داد هاید؟
Options ( گزینهها ).4
شناسایی گزینهها و راهکارهای مختلف .
نمونه پرسشها :
چه گزینههایی پیش روی شما قرار دارد ؟
اگر محدودیتی وجود نداشت، چه میکردید؟
چه را هحلهای دیگری میتوانید در نظر بگیرید؟
Will / Way Forward (اقدام ).5
تعیین اقدامات مشخص و میزان تعهد مراجع .
نمونه پرسشها :
اولین اقدام شما چیست؟
چه زمانی آن را انجام م یدهید؟
برای اجرای برنامه به چه منابعی نیاز دارید؟
میزان تعهد شما برای اجرای این برنامه چقدر است؟
کاربردهای مدل TGROW
این مدل در حوز ههای مختلف استفاده میشود، از جمله :
کوچینگ فردی
کوچینگ اجرایی
کوچینگ رهبری
کوچینگ سازمانی
توسعه مدیران
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
8
توسعه فردی
مدیریت عملکرد
مزایای مدل TGROW
ساختار ساده و منظم
شفافسازی موضوع جلسه
تمرکز بر اهداف
افزایش مسئولیتپذیری
کمک به تصمیمگیری
برنامهریزی عملی برای اقدا م
تفاوت TGROW و GROW
تنها تفاوت اصلی این دو مدل، اضافه شدن مرحله Topic در ابتدای فرایند است. این مرحله باعث میشود موضوع جلسه
از همان ابتدا شفاف شود و گفتوگو با تمرکز بیشتری پیش برود .
جمعبندی
مدل TGROW یکی از کاربردیترین چارچوبهای کوچینگ است که با افزودن مرحله تعیین موضوع به مدل GROW ،
به کوچ و مراجع کمک میکند جلسات هدفمندتر و اثربخشتری داشته باشند. این مدل در کوچینگ فردی، اجرایی، رهبری
و سازمانی کاربرد گستردهای دارد .
پرسشهای متداول (FAQ)
مدل TGROW مخفف چیست؟
Topic ، Goal ، Reality ، Options و Will ( یا Way Forward).
تفاوت TGROW با GROW چیست؟
در TGROW مرحله Topic به ابتدای فرایند اضافه شده تا موضوع جلسه پیش از تعیین هدف بهطور دقیق مشخص
شود .
مدل TGROW در چه حوز ههایی کاربرد دارد ؟
در کوچینگ فردی، اجرایی، رهبری، سازمانی، توسعه مدیران و توسعه فردی .
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
9
مدل OSKAR در کوچینگ چیست ؟
مقدمه
مدل OSKAR یکی از مد لهای شناختهشده در کوچینگ راهحلمحور (Solution-Focused Coaching) است که
توسط مارک مککرگو (Mark McKergow) و پل جکسون (Paul Z. Jackson) توسعه یافته است. این مدل به جای
تمرکز بر مشکلات و گذشته، بر شناسایی توانمندیها، پیشرفتها و راهحلهای عملی برای دستیابی به اهداف تمرکز دارد .
مدل OSKAR چیست ؟
OSKAR مخفف پنج مرحله است :
Outcome- (نتیجه مطلوب )
S – Scaling ( مقیاسگذاری )
K – Know-how & Resources ( توانمندیها و منابع )
A – Affirm & Action (تایید و اقدام )
R – Review (بازنگری )
این مدل به کوچ و مراجع کمک میکند تا با تمرکز بر نقاط قوت و منابع موجود، مسیر دستیابی به اهداف را طراحی کنند .
مراحل مدل OSKAR
Outcome ( نتیجه مطلوب )
در این مرحله، مراجع نتیج های را که میخواهد به آن دست یابد، بهصورت شفاف مشخص میکند .
نمونه پرسشها :
به چه نتیجهای میخواهید برسید؟
اگر به هدف خود برسید، چه تغییری ایجاد خواهد شد ؟
موفقیت برای شما چه معنایی دارد ؟
Scaling ( مقیاسگذاری ).2
در این مرحله، وضعیت فعلی با استفاده از یک مقیاس )معمولا از ۱ تا ۱۰ ( ارزیابی میشود .
نمونه پرسشها :
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
10
اکنون خود را در چه عددی از ۱ تا ۱۰ ارزیابی م یکنید؟
چه چیزی باعث شده در این عدد باشید و نه پایینتر؟
برای رسیدن به یک عدد بالاتر چه اقدامی لازم است؟
Know-how & Resources ( توانمندیها و منابع ).3
در این مرحله، تواناییها، تجربیات و منابعی که میتوانند به تحقق هدف کمک کنند، شناسایی میشوند .
نمونه پرسشها :
چه تواناییهایی دارید که میتواند به شما کمک کند؟
قبلا در موقعیت مشابه چه کاری انجام داد هاید؟
چه منابع یا افرادی میتوانند از شما حمایت کنند؟
Affirm & Action (تایید و اقدام ).4
کوچ نقاط قوت و پیشرفتهای مراجع را بازتاب میدهد و سپس اقدامات عملی مشخص میشوند .
نمونه پرسشها :
مهمترین اقدام بعدی شما چیست؟
از کدام نقطه قوت خود استفاده خواهید کرد؟
اولین گام را چه زمانی برمیدارید؟
Review (بازنگری ).5
در این مرحله، میزان پیشرفت و نتایج اقدامات بررسی میشود .
نمونه پرسشها :
چه پیشرفتی داشتهاید ؟
چه چیزی بیشترین کمک را به شما کرده است؟
گام بعدی شما چیست؟
کاربردهای مدل OSKAR
این مدل در حوز ههای مختلف قابل استفاده است :
کوچینگ فردی
کوچینگ اجرایی
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
11
کوچینگ سازمانی
کوچینگ تیمی
توسعه رهبری
مدیریت عملکرد
توسعه فردی
مزایای مدل OSKAR
تمرکز بر راهحل به جای مشکل
تقویت نقاط قوت و توانمندیها
افزایش انگیزه
ایجاد اقدامات عمل ی
سنجش مستمر پیشرفت
مناسب برای جلسات کوتاه و بلندمدت کوچینگ
تفاوت مدل OSKAR با مدل GROW
مدل GROW بیشتر بر هدف، واقعیت، گزینهها و اقدام تمرکز دارد، در حالی که OSKAR با استفاده از مقیاسگذاری
(Scaling) و تاکید بر منابع و نقاط قوت، به مراجع کمک میکند مسیر پیشرفت خود را ملموستر مشاهده کند .
جمعبندی
مدل OSKAR یکی از مد لهای موثر در کوچینگ راهحلمحور است که با تمرکز بر نتایج مطلوب، منابع موجود و
اقدامات عملی، به افراد کمک میکند مسیر رشد و دستیابی به اهداف را با اعتمادب هنفس و انگیزه بیشتری دنبال کنند .
پرسشهای متداول (FAQ)
مدل OSKAR مخفف چیست؟
Outcome ، Scaling ، Know-how & Resources ، Affirm & Action و Review.
مهمترین ویژگی مدل OSKAR چیست؟
تمرکز بر راهحلها، نقاط قوت، منابع موجود و ارزیابی پیشرفت بهجای تمرکز بر مشکلات .
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
12
مدل OSKAR در چه حوز ههایی کاربرد دارد ؟
در کوچینگ فردی، اجرایی، سازمانی، تیمی، توسعه رهبری و مدیریت عملکرد .
مدل CLEAR در کوچینگ چیست ؟
مقدمه
مدل CLEAR یکی از مد لهای شناختهشده کوچینگ است که توسط پیتر هاوکینز (Peter Hawkins) توسعه یافت. این
مدل بهویژه در کوچینگ حرفهای، کوچینگ اجرایی و کوچینگ سازمانی کاربرد گستردهای دارد و با تاکید بر گفتوگوی
عمیق، یادگیری و اقدام، به مراجع کمک میکند تا به اهداف خود دست یابد .
برخلاف برخی مدلهای کوچینگ که بیشتر بر هدف و اقدام تمرکز دارند، مدل CLEAR توجه ویژهای به ایجاد ارتباط
موثر، بررسی وضعیت موجود و بازنگری فرایند یادگیری دارد .
مدل CLEAR چیست؟
CLEAR مخفف پنج مرحله است :
C – Contract (توافق )
L – Listen (گوش دادن )
E – Explore (کاوش )
A – Action (اقدام )
R – Review (بازنگری )
این مدل چارچوبی منظم برای هدایت جلسات کوچینگ از آغاز تا پایان فراهم میکند .
مراحل مدل CLEAR
Contract (توافق )
در آغاز جلسه، کوچ و مراجع درباره هدف جلسه، انتظارات، نقشها و نتایج مورد انتظار به توافق میرسند .
نمونه پرسشها :
هدف این جلسه چیست ؟
امروز روی چه موضوعی میخواهید تمرکز کنید؟
در پایان جلسه انتظار دارید به چه نتیجهای برسید؟
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
13
Listen (گوش دادن )2.
کوچ با گوش دادن فعال و بدون قضاوت، تلاش میکند دیدگاه، احساسات و نیازهای مراجع را بهطور کامل درک کند .
نمونه پرسشها :
لطفا بیشتر درباره این موضوع توضیح دهید .
چه چیزی برای شما بیشترین اهمیت را دارد ؟
اکنون چه احساسی نسبت به این موضوع دارید؟
Explore (کاوش ).3
در این مرحله، کوچ با پرسشهای عمیق به مراجع کمک میکند تا موضوع را از زوایای مختلف بررسی کرده، فرصتها،
موانع و گزینههای پیش رو را شناسایی کند .
نمونه پرسشها :
چه عواملی بر این وضعیت تاثیر گذاشتهاند ؟
چه گزینههایی پیش روی شما قرار دارد ؟
اگر محدودیتی وجود نداشت، چه انتخابی میکردید؟
Action (اقدام ). 4
پس از شفاف شدن مسیر، مراجع اقدامات عملی و گامهای بعدی خود را مشخص میکند .
نمونه پرسشها :
اولین اقدام شما چیست؟
چه زمانی آن را انجام خواهید داد ؟
برای موفقیت به چه منابعی نیاز دارید ؟
Review (بازنگری ).5
در پایان، نتایج جلسه و میزان پیشرفت بررسی میشود و در صورت نیاز، برنامه اصلاح یا تکمیل میگردد .
نمونه پرسشها :
مهمترین نکتهای که امروز آموختید چیست؟
چه اقدامی را متعهد میشوید انجام دهید ؟
در جلسه بعدی چه موضوعی را بررسی خواهیم کرد؟
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
14
کاربردهای مدل CLEAR
این مدل در حوز ههای مختلف کاربرد دارد، از جمله :
کوچینگ فردی
کوچینگ اجرایی
کوچینگ سازمانی
توسعه رهبری
مدیریت عملکرد
توسعه کارکنان
مزایای مدل CLEAR
ایجاد ساختار منظم برای جلسات کوچینگ
تقویت گوش دادن فعال
افزایش خودآگاهی مراج ع
کمک به تصمیمگیری بهتر
تمرکز بر اقدام و یادگیری
بازنگری مستمر و بهبود فرایند کوچینگ
تفاوت مدل CLEAR با مدل GROW
مدل GROW بیشتر بر هدف، واقعیت، گزینهها و اقدام تمرکز دارد، در حالی که مدل CLEAR اهمیت بیشتری به توافق
اولیه، کیفیت گوش دادن و بازنگری فرایند یادگیری میدهد. به همین دلیل، بسیاری از کوچهای حرف های ا ز CLEAR در جلسات بلندمدت و توسعه رهبری استفاده میکنند .
جمعبندی
مدل CLEAR یکی از چارچوبهای موثر در کوچینگ حرفهای است که با تاکید بر توافق، گوش دادن، کاوش، اقدام و
بازنگری، به ایجاد گفتوگوهای عمیقتر و یادگیری پایدار کمک میکند. این مدل بهویژه در کوچینگ اجرایی، رهبری و
سازمانی کاربرد فراوانی دارد .
پرسشهای متداول (FAQ)
مدل CLEAR مخفف چیست؟
Contract ، Listen ، Explore ، Action و Review.
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
15
مدل CLEAR در چه حوز ههایی کاربرد دارد ؟
در کوچینگ فردی، اجرایی، سازمانی، توسعه رهبری و مدیریت عملکرد .
مزیت اصلی مدل CLEAR چیست؟
ایجاد یک فرایند ساختاریافته که علاوه بر اقدام، بر کیفیت گفتوگو، گوش دادن فعال و بازنگری مستمر نیز تاکید دارد .
مدل GROW در کوچینگ چیست ؟
مقدمه
یکی از شناختهشدهترین و پرکاربردترین مدلهای کوچینگ در جهان، مدل GROW است. این مدل در دهه ۱۹۸۰ توسط
سر جان ویتمور (Sir John Whitmore) و همکارانش توسعه یافت و امروزه بهطور گسترده در کوچینگ فردی،
کوچینگ اجرایی، رهبری، مدیریت و توسعه سازمانی مورد استفاده قرار م یگیرد .
مدل GROW با ایجاد یک چارچوب ساده و هدفمند، به کوچ و مراجع کمک میکند تا از وضعیت موجود به سوی نتایج
مطلوب حرکت کنند .
مدل GROW چیست؟
GROW مخفف چهار مرحله است :
G – Goal (هدف )
R – Reality (واقعیت )
Options ( گزینهها )
W – Will / Way Forward (اقدام و تعهد )
این مدل به افراد کمک میکند هدف خود را مشخص کنند، شرایط فعلی را ارزیابی کنند، گزینههای موجود را بررسی
کنند و برای اقدام برنام هریزی نمایند .
مراحل مدل GROW
Goal (هدف )
در این مرحله، مراجع هدفی روشن، مشخص و قابل دستیابی را تعریف میکند .
نمونه پرسشها :
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
16
میخواهید به چه نتیجهای برسید؟
موفقیت برای شما چگونه تعریف میشود؟
مهمترین هدف شما چیست؟
Reality (واقعیت ).2
در این مرحله، وضعیت فعلی ب هطور واقعبینانه بررسی میشود .
نمونه پرسشها :
اکنون در چه وضعیتی قرار دارید؟
چه عواملی بر شرایط فعلی تاثیر گذاشتهاند ؟
تاکنون چه اقداماتی انجام داد هاید؟
Options ( گزینهها ).3
در این مرحله، راهح لها و گزینههای مختلف بررسی میشوند .
نمونه پرسشها :
چه گزینههایی پیش روی شما قرار دارد ؟
اگر هیچ محدودیتی وجود نداشت، چه میکردید ؟
چه راهکارهای دیگری میتوانید در نظر بگیرید؟
Will / Way Forward (اقدام و تعهد ).4
در مرحله پایانی، برنامه عملی مشخص و میزان تعهد مراجع برای اجرای آن بررسی م یشود .
نمونه پرسشها :
اولین اقدام شما چیست؟
چه زمانی آن را انجام خواهید داد ؟
چه عواملی به اجرای برنامه کمک میکنند؟
میزان تعهد شما به اجرای این برنامه چقدر است؟
کاربردهای مدل GROW
مدل GROW در حوز ههای مختلف کاربرد دارد، از جمله :
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
17
کوچینگ فردی
کوچینگ اجرایی
کوچینگ کسبوکار
کوچینگ رهبری
کوچینگ عملکرد
مدیریت
آموزش
توسعه فردی
مزایای مدل GROW
ساختار ساده و کاربردی
تمرکز بر اهداف
افزایش مسئولیتپذیری
بهبود تصمیمگیری
تقویت تفکر خلاق
کمک به برنامهریزی عملی
مناسب برای جلسات کوچینگ کوتاه و بلندمدت
محدودیتهای مدل GROW
اگرچه GROW یکی از محبوبترین مدلهای کوچینگ است، اما در مسائل بسیار پیچیده یا چندبعدی ممکن است نیاز
باشد در کنار مدلهای دیگری مانند SCORE یا رویکردهای سیستمیک به کار گرفته شود .
جمعبندی
مدل GROW یکی از موثرترین چارچوبهای کوچینگ برای هدفگذاری، تحلیل وضعیت موجود، بررسی گزینهها و
برنامهریزی برای اقدام است. سادگی، انعطافپذیری و کاربرد گسترده این مدل، آن را به یکی از رای جترین ابزارهای
کوچهای حرفهای در سراسر جهان تبدیل کرده است .
پرسشهای متداول (FAQ)
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
18
مدل GROW مخفف چیست؟
Goal ، Reality ، Options و Will ( یا Way Forward).
مدل GROW در چه حوز ههایی کاربرد دارد ؟
در کوچینگ، رهبری، مدیریت، آموزش، توسعه فردی و توسعه سازمانی .
مهمترین مزیت مدل GROW چیست؟
ایجاد یک مسیر روشن از تعیین هدف تا اقدام عملی و افزایش مسئولیتپذیری مراجع .
مدل SCORE در کوچینگ چیست ؟
مقدمه
در فرایند کوچینگ، داشتن یک چارچوب مشخص به کوچ و مراجع کمک میکند تا مسائل را دقیقتر تحلیل کرده، اهداف
را شفافتر تعریف کنند و راهحلهای موثرتری بیابند. یکی از شناختهشدهترین مدلها در این زمینه، مدل SCORE است
که نخستین بار در حوزه NLP معرفی شد و امروزه در کوچینگ، توسعه فردی، رهبری و توسعه سازمانی نیز کاربرد
گستردهای دارد .
مدل SCORE به کوچ و مراجع کمک میکند به جای تمرکز صرف بر مشکل، علل، منابع و نتایج مطلوب را نیز
بهصورت ساختاریافته بررسی کنند .
مدل SCORE چیست ؟
SCORE مخفف پنج واژه است :
S – Symptoms ( نشان هها )
C – Causes ( علتها )
– Outcomes ( نتایج مطلوب )
R – Resources ( منابع )
E – Effects ( پیامدها و اثرات )
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
19
این مدل چارچوبی برای بررسی وضعیت موجود، شناسایی عوامل موثر، تعیین هدف، استفاده از منابع و ارزیابی نتایج
فراهم م یکند .
اجزای مدل SCORE
Symptoms ( نشانهها )
در این مرحله، وضعیت فعلی و نشانههای مسئله بررسی میشود .
نمونه پرسشها :
اکنون چه اتفاقی در حال رخ دادن است ؟
مهمترین چالش شما چیست؟
این مسئله چگونه خود را نشان میدهد ؟
Causes ( علتها ).2
در این مرحله، عوامل و ریش ههای احتمالی مسئله بررسی میشوند .
نمونه پرسشها :
چه عواملی در ایجاد این وضعیت نقش داشتهاند؟
این مسئله از چه زمانی آغاز شده است؟
چه الگوهایی در این موضوع مشاهده میکنید؟
Outcomes (نتایج مطلوب ).3
تمرکز از مشکل به نتیجه مطلوب منتقل میشود .
نمونه پرسشها :
دقیقا به چه نتیجهای میخواهید برسید؟
اگر مسئله حل شود، چه تغییری ایجاد خواهد شد ؟
موفقیت را چگونه تعریف میکنید ؟
Resources (منابع ).4
در این مرحله، توانمندیها، مهارتها، تجربیات و منابع موجود شناسایی میشوند .
نمونه پرسشها :
چه منابعی در اختیار دارید؟
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
20
تاکنون چه چیزی به شما کمک کرده است؟
چه تواناییهایی میتواند در این مسیر مفید باشد؟
Effects ( پیامدها ).5
در پایان، پیامدهای دستیابی به هدف بررسی میشود .
نمونه پرسشها :
دستیابی به این هدف چه تاثیری بر زندگی یا کار شما خواهد داشت؟
این تغییر چه اثری بر اطرافیان یا سازمان خواهد گذاشت؟
پس از تحقق این نتیجه، چه فرصتهای جدیدی ایجاد میشود ؟
کاربردهای مدل SCORE
این مدل در حوز ههای مختلف قابل استفاده است :
کوچینگ فردی
کوچینگ اجرایی
کوچینگ سازمانی
کوچینگ کسبوکار
توسعه رهبری
حل مسئله
مدیریت تغییر
توسعه فردی
مزایای مدل SCORE
تحلیل ساختاریافته مسائل
تمرکز بر راهحل
شناسایی منابع و توانمندیها
افزایش خودآگاه ی
بهبود تصمیمگیری
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
21
تسهیل فرایند کوچینگ
ایجاد تغییرات پایدار
تفاوت SCORE با سایر مدلهای کوچینگ
در حالی که بسیاری از مدلهای کوچینگ بر هدف و برنامه اقدام تمرکز دارند، مدل SCORE علاوه بر تعیین هدف، به
بررسی نشانهها، عل تهای مسئله، منابع موجود و پیامدهای تغییر نیز میپردازد. به همین دلیل، این مدل برای تحلیل مسائل
پیچیده بسیار کاربردی است .
جمعبندی
مدل SCORE یکی از کاربردیترین چارچوبهای مورد استفاده در NLP و کوچینگ است. این مدل با بررسی نشانهها،
علتها، نتایج مطلوب، منابع و پیامدها، به افراد کمک میکند مسائل را عمیقتر درک کرده و برای ایجاد تغییرات موثر
و پایدار تصمیمهای آگاهانهتری بگیرند .
پرسشهای متداول (FAQ)
مدل SCORE مخفف چیست ؟
Symptoms ، Causes ، Outcomes ، Resources و Effects.
مدل SCORE در چه حوزههایی کاربرد دارد ؟
در کوچینگ، NLP ، رهبری، مدیریت، توسعه فردی، حل مسئله و توسعه سازمانی .
مهمترین مزیت مدل SCORE چیست؟
کمک به تحلیل جامع مسائل، شناسایی منابع و تمرکز بر دستیابی به نتایج مطلوب .
درباره نویسنده
پروفسور رضا عمرائی روانشناس از پیشگامان کوچینگ، برنامهریزی عصب یکلامی
و هیپنوتراپی حرفهای در ایران و خاورمیانه است.
پروفسوررضاعمرائی – مجموعه مد ل های کوچینگ
22
وی با بیش از ۲۵ سال تجربه در آموزش، پژوهش، طراحی استانداردهای حرف های و تربیت کوچها و مدرسان، سهم
موثری در توسعه و نهادینهسازی کوچینگ حرفهای در ایران داشته است.
ایشان بنیانگذار انجمن کوچینگ و NLP ایران و از طراحان استانداردهای آموزشی و صلاحیتهای حرف های کوچینگ
در کشور است. همچنین تاکنون هزاران کوچ، مدرس، مدیر، روا نشناس، مشاور و متخصص توسعه فردی را آموزش
داده است.
پروفسور عمرائی پرزیدنت موسسه بینالمللی کوچینگ (ICI) در ایران، پرزیدنت موسسه بینالمللی NLP (IN NLP)
در ایران و پرزیدنت برنامههای بینالمللی هیپنوتراپی در ایران است و مسئول توسعه و نظارت بر استانداردهای
آموزشی این موسسات در ایران میباشد.
ایشان مستر ترینر بینالمللی در حوزههای کوچینگ، NLP و هیپنوتراپی بوده و مجوز برگزاری دورههای تربیت
مدرس (Train the Trainer) و تربیت کوچ حرفهای را بر اساس استانداردهای بینالمللی داراست. همچنین در
چارچوب استانداردهای International Coaching Institutes (ICI) ،European Coaching Association
.(ECA) و سایر نهادهای معتبر بینالمللی فعالیت آموزشی و حرف های دار د
از دیگر فعالیتهای علمی وی میتوان به طراحی مدل مداخله عمرائی (OMR – Omraie Intervention Model) ، تالیف و ترجمه کتابها و مقالات تخصصی، توسعه برنامههای آموزشی و پژوهش در حوزههای کوچینگ،
NLP ، رهبری، روا نشناسی کاربردی و توسعه فردی اشاره کرد
هدف حرف های پروفسور رضا عمرائی، ارتقای استانداردهای علمی و حرف های کوچینگ، تربیت نسل جدید کوچها و
مدرسان و توسعه فرهنگ کوچینگ مبتنی بر دانش و اخلاق حرفهای در ایران و سطح بی نالمللی است