اهمیت فوق العاده نماز اول وقت از منظر امام رضا علیه السلام

بسم الله الرحمن الرحیم

نماز که در تمام ادیان الهی مورد تاکید بوده و در اسلام به عنوان ستون دین و مهم ترین مساله عبادی مطرح است، علاوه بر توصیه و تاکید بر اقامه ی آن به طور کلی ؛ نسبت به اقامه ی آن در اول وقت نیز تاکید شده است از جمله از امام رضا علیه السلام نقل شده است که فرمودند :« لا توخرن صلاه عن اول وقتها الی آخر وقتها من غیر عله علیک ابدا باول الوقت ؛ نماز را از اول وقت آن بدون عذر و علتی به تاخیر مینداز ، همیشه آن را اول وقت اقامه کن ». الخرائج و الجرائح ؛ ج1 ؛ ص338 .

نکته ی که در این سخن نورانی امام رضا علیه السلام شایان دقت است این است که :

حضرت در ابتدای فرمایش خود با آوردن نون تاکید (لا توخرن ) از تاخیر انداختن نماز از اول وقت نهی می کند. سپس در پایان سخن خود دو باره به اقامه ی نماز در اول وقت دستور می دهد و با آوردن کلمه« علیک » الزام می کند و با بکار بردن عبارت « ابدا » استمرار و همیشگی این کار را می خواهد ، نه اینکه یک روز اول وقت باشد و یک روز آخر وقت ، این گونه خطابات اهمیت فوق العاده مطلب را می رساند.

سیره عملی امام رضا علیه السلام نیز نشان می دهد که آن حضرت به نماز اول وقت اهمیت فوق العاده می دادند و نماز اول وقت را برهمه چیز مقدم می داشتند. حتی در جریان گفتگو و مناظره با سران ادیان و متکلمان بنام ، با فرا رسیدن وقت نماز ، نماز اول وقت را ترجیح می دادند از جمله وقتی با عمران صابی یکی از متکلمان معروف مناظره داشتند زمانی که وقت نماز فرا رسید ، حضرت آماده ی ترک مناظره برای اقامه نماز شد ، عمران در خواست ادامه گفت گو را داشت ؛ ولی حضرت امام رضا علیه السلام فرمود :« نصلی و نعود ، نماز می گذاریم و بر می گردیم (و حضرت در چنین موقعیت حساس هم نماز اول وقت را ترک نکردند و بعد از اقامه نماز دوباره به مجلس مناظره برگشتند ). عیون اخبار الرضا علیه السلام، ج1، ص: 172.

علاوه بر تاکید آموزه های اسلام بر نماز اول وقت ، تاخیر انداختن نماز را از اول وقت بدون عذر و دلیل موجه ، مورد مذمت قرار داده است. چنانکه تفسیر قمی در ذیل آیه 5 و 6 سوره ماعون که می فرماید:« فویل للمصلین الذین هم عن صلاتهم ساهون ، پس وای بر نماز گزاران که از نماز شان غافل و نسبت به آن سهل انگارند » روایتی را از امام صادق علیه السلام نقل می کند که فرمودند :« تاخیر الصلاه عن اول وقتها لغیر عذر ، مراد تاخیر انداختن نماز از اول وقت آن بدون عذر است . تفسیر القمی، ج2، ص: 444 .

خلاصه اینکه :

امام رضا علیه السلام با این سخن نورانی خود به ما می آموزد که زمانی که وقت نماز فرا رسید ، هیچ کاری نباید مارا از اقامه نماز اول وقت و ارتباط با خدا باز دارد ؛ زیرا کسی که نماز را در اول وقت به پا می دارد ، در حقیقت خدا و انجام دستورات او را در زندگی خود در اولویت قرار داده است. همچنین به ما می آموزد که نماز صرفا یک وظیفه عبادی در کنار سایر کارها نباشد بلکه باید اولویت اصلی انسان در زندگی او باشد.