رحلت یا شهادت رسول الله الاعظم ( صلی الله علیه وآله وسلم ) ؟!

بسم الله الرحمن الرحیم

السلام علیک یا رسول الله و یا رحمه للعالمین

آنچه که مشهور شده رحلت حضرت رسول اعظم (صلی الله علیه و آله و سلم) است که معمولا به کیفیت شهادت ایشان توجهی نمی شود ، این نگاشته بر آن است که این موضوع را ازمنظر منابع شیعه و اهل سنت ، به طور اختصار مورد بررسی قرار دهد .

طبق برخی روایات معصومین علیهم السلام و نقل منابع متعدد شیعه وسنی ، آن حضرت توسط زهر مسموم شده و شهید از دنیا رفته است ؛ اینک برخی از این منابع را ذکر می کنیم :

الف ) منابع اهل سنت

1 ) صحیح بخاری (معتبرترین کتب درنزد اهل سنت) در کتاب المغازی حدیث 4428 از عایشه نقل می کند که گفت :« رسول خدا صلی الله علیه و آله در بیماری که در آن وفات کرد می فرمود : ای عایشه من هنوز درد غذایی را که در خیبرخوردم احساس می کنم ، و اکنون هنگام آن است که رگ « ابهر» من براثر آن سم قطع شود »( ابهر در زبان عربی به یکی از رگ های بزرگ بدن گفته می شود که و در استعمالات پزشکی قدیم تعبیر «انقطاع الابهر» به معنای آسیب بسیار شدید و کشنده در آن رگ به کار می رفته است).

2 ) حاکم نیشابوری نیز ؛ این مطلب را نقل کرده و آن را حدیث صحیح می داند. المستدرک ، ج 3 ، ص60 حدیث 4393 ).

3 ) همچنین حاکم نیشابوری از عبدالله بن مسعود روایت کرده است که وی گفت: اگر نه بار قسم بخورم که رسول خدا کشته شده است برایم محبوبتر است از اینکه یکبار قسم بخورم که او کشته نشده است ، به جهت اینکه خداوند او را پیامبر شهید قرار داده است. همان ، حدیث 4394 .

4 ) ابن کثیر نیز این روایت را از ابن مسعود نقل کرده است. السیره النبویه ، ج4 ، ص 449 .

5 ) حاکم در مستدرک روایت دیگری را نقل می کند که بیان گر شهادت رسول خدا صلی الله علیه وآله است. آنجا که میگوید: شعبی گفته است: بخدا قسم رسول خدا (صلی الله علیه و آله )مسموم شد ... و علی بن ابیطالب با شمشیر کشته شد و حسن بن علی با سم و حسین بن علی با شمشیر کشته شدند. (المستدرک. ج3 ، ص 61 .

این بود نمونه های از منابع اهل سنت که به مسمومیت و شهادت رسول خدا صلی الله علیه و آله تصریح کرده اند. مسمومیت آن حضرت در خیبر توسط یک زن یهودیه( دختر برادر مرحب خیبری ) را ، تقریبا همه اهل سنت در کتب تاریخ وسیره خود ذکر نموده اند.

ب ) منابع شیعه

در منابع شیعه نیز از شهادت رسول خدا صلی الله علیه و آله ، هم به طور خاص و هم به طور عام یعنی به عنوان اهل بیت( علیهم السلام ) زیاد سخن گفته شده است ، که به برخی از آنها اشاره می کنیم .

1 ) حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام پس از شهادت پدر بزرگوارش امیر المومنین علیه السلام در ضمن سخنرانی خود فرمود :« جدم رسول خدا صلی الله علیه وآله به من خبر داده که امامت در اختیار دوازده امام از اهل بیت اوست ، که بر گزیده اند ، هیچ کدام از ما نیست مگر اینکه یا مسموم میشود و یا مقتول « ما منا الا مقتول او مسموم ». کفایه الاثر فی النص علی الائمه الاثنی عشر، ص: 162 .

2 ) از امام صادق علیه السلام نقل شده است که فرمود : رسول خدا صلی الله علیه وآله در هنگام وفات و شهادت شان فرمودند :« و ما من نبی و لا وصی الا شهید ، هر پیامبر یا وصی او با شهادت از دنیا می روند ». بصائر الدرجات ، ج1 ، ص503 . بحار ، ج17 ، ص405 ).

در روایت دیگری که از آن حضرت نقل شده است فرمود :« ما منا الا مقتول او شهید ، از ما (اهل بیت )کشته میشود یا (به زهر ستم) یا به شمشیر کین ».( اعلام الوری ، ص 367 .

3 ) از حضرت امام رضا علیه السلام نقل شده است که فرمودند :« و الله ما منا الا مقتول شهید ، به خدا سوگند از ما (اهل بیت ) نمی میرد مگر با کشته شدن و شهادت ». من لا یحضره الفقیه، ج2، ص: 585 . امالی صدوق ، ص63 ).

در روایت دیگری که از آن حضرت نقل شده است فرمودند :« و ما منا الا مقتول ، از ما (اهل بیت ) نیست مگر اینکه کشته ( و شهید از دنیا می رود) »( عیون اخبار الرضا ع ، ج2 ، ص203 ).

بر اساس روایات متعدد رسول خدا صلی الله علیه و آله یکی از اهل بیت عصمت و طهارت به حساب می رود .

ج ) نظر برخی از بزرگان و فقهای شیعه

بسیاری از بزرگان علمی و فقهای شیعه نیز به شهادت رسول خدا صلی الله علیه وآله تصریح کرده اند ، به عنوان نمونه برخی از آنها را یاد آور می شویم :

1 ) شیخ طوسی در تهذیب می نویسد :« رسول خدا (صلی الله علیه وآله) روز دوشنبه دو شب باقیمانده از ماه صفر در سال دهم هجری ، در حالی که 63 سال سن داشت ، مسموم درگذشت »( تهذیب الاحکام ، ج۶ ، ص2 ).

2 ) شیخ مفید در المقنعه می نویسد :« او(رسول خدا صلی الله علیه و آله) در مدینه روز دوشنبه دوشب باقیمانده از ماه صفر ، در سال دهم هجری درگذشت ، درحالیکه شصت و سه سال سن داشت. (المقنعه شیخ مفید ص۴۵۶ ).

3 ) علامه حلی نیز شهادت رسول خدا صلی الله علیه و آله را توسط سم ذکر می کند ، که روز دوشنبه در حالی که دو روز از ماه صفر باقی مانده بود ، حضرت در سن شصت و سه سالگی توسط سم از دنیا رفت . منتهی المطلب فی تحقیق المذهب ، ج13 ، ص 259 .

با توجه به مطالب فوق به خوبی روشن می شود که رسول خدا صلی الله علیه وآله ، توسط سم به شهادت رسیده و با مسمومیت از دنیا رفته است . چنانکه کتب تاریخ و سیره اسلامی اعم از شیعه وسنی آن را تایید و بیان می کند. مهم تر از آن اینکه : طبق روایات متعدد معصومین علیهم السلام ، همه اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام ( به جز امام زمان که در قید حیات است ) همه با شهادت از دنیا رفتند ، یا با شمشیر یا با مسمومیت و خوراندن زهر به آن بزرگواران .