دورهمی کوچه | روایت فضا

به بهانه ی انتشار شماره ی سی ام

در این دورهمی، به سراغ برخی از جستارهای شماره ی سی ام «کوچه» می رویم؛ جستارهایی که از زاویه هایی تازه به فضا، روایتمندی و روایتگری فضا در عرصه های گوناگون پرداخته اند و ردپای روایت را در مرز مشترک میان وجوه پنهان معماری و دیگر عرصه های هنر دنبال کرده اند.

در این نگاه، فضا نه ظرفی خاموش، بلکه موجودی زنده و خواندنی است؛ فضایی که خاطره، تجربه، حرکت و زیست انسانی در لایه های آن رسوب می کند و هر بار، در مواجهه با مخاطب، روایتی تازه از خود آشکار می سازد.

زمان: جمعه ۲۰ شهریور ساعت ۱۶ تا ۱۹

مکان: تهران . محله ولنجک . میدان الف . خیابان الف شمالی . نبش کوچه سوم . شهر کتاب الف

• مقاله ام با عنوان "تثبیت جایگاه معماران در طراحی صحنه تئاتر؛ از فضامندی تا کنش نمایشی"

از گذشته های دور، انسان در تلاش بوده است تا فضاهایی را بیافریند که فقط محل زندگی نباشند، بلکه عرصه ای برای «دیدن» و «دیده شدن» نیز باشند؛ فضاهایی که در آن ها بدن انسان نه تنها به عنوان موجودی ساکن بلکه به عنوان بازیگری فعال معنا پیدا می کند. شاید بتوان گفت تئاتر و معماری از قدیمی ترین شکل های بروز این نیاز بوده اند؛ یکی به صورت عملی و نمایشی و دیگری به صورت ساختاری و پایدار. اما اگر این دو حوزه را جداگانه ننگریم و آن ها را دو وجه از یک نیاز انسانی بدانیم یعنی نیاز به ساختن و معنا بخشیدن از طریق فضا این پرسش مطرح می شود که جایگاه معماران در طراحی صحنه چیست؟ در سال های اخیر، مرز بین معماری و هنرهای اجرایی دوباره در حال تغییر و بازتعریف است. گویی بازگشتی به دوره ای رخ داده که معمار خود صحنه را می ساخت و نمایش درون آن زنده می شد. ظهور گرایش هایی مانند اسکنوگرافی[1] و معماری عملکردگرا[2]، تلاشی است برای بازسازی این پیوند؛ اما سوال این است که آیا معمار در این روند می تواند نقش و جایگاه خود را به گونه ای نوین تعریف و تثبیت نماید؟ رشد چشمگیر حوزه های میان رشته ای در سال های اخیر، به ویژه در هم نشینی هنر و معماری، فرصت های تازه ای برای تعامل خلاقانه میان تخصص ها و حرفه های مختلف فراهم آورده است. یکی از بارزترین زمینه های این هم پوشانی، طراحی صحنه تئاتر است که با همکاری معماران و طراحان صحنه، ظرفیت های گسترده ای برای تجربه فضایی، خلق معنا و ارتقای درک محیطی ایجاد می کند. طراحی صحنه نه صرفا به عنوان زمینه ای برای نمایش، بلکه به عنوان فضایی تجربی، ساخت یافته و زیباشناسانه، نیازمند نگاهی چندبعدی به مفهوم فضاست؛ مفهومی که در معماری نیز جایگاهی بنیادین و اساسی دارد.

[1] Scanography

[2] Functional architecture