تفسیر سیاست از طریق سوگیری در روایت های خبری

18 آبان 1405 - خواندن 4 دقیقه - 45 بازدید




رسانه های خبری ماهواره ای ، دیگر صرفا ابزارهای انتقال پیام یا پخش تصاویر نیستند بلکه به عنوان یکی از پیچیده ترین ابزارهای سیاست گذاری نرم و بازنمایی واقعیت عمل می کنند که قدرت آن ها در ماهیت فرامرزی و عبور از مرزهای جغرافیایی و سانسورهای ملی نهفته است.

 این رسانه ها با استفاده از قدرت روایت گری خود توانسته اند مرز میان حقیقت و تفسیر را چنان کمرنگ کنند که مخاطب در فرآیند دریافت خبر، ناخودآگاه از فیلترهای معنایی خاصی عبور می کند. در واقع سیاست در این بستر از طریق روایت خبری معنا پیدا می کند؛ یعنی یک رویداد واحد در رسانه های ماهواره ای مختلف می تواند با توجه به جهت گیری های سیاسی، معانی کاملا متضادی پیدا کند و این دقیقا همان جایی است که سیاست از حالت تصمیم گیری در اتاق های بسته به حالت نمایش در صفحه نمایش تغییر شکل می دهد. وقتی یک شبکه خبری ، یک بحران سیاسی را روایت می کند، تنها گزارش دهنده وقایع نیست بلکه با انتخاب کلمات، زاویه دوربین و حتی موسیقی پس زمینه و ترتیب نمایش تصاویر، در حال ساختن یک «واقعیت مصنوعی» است که جهت گیری های سیاسی خاصی را تایید می کند. این فرآیند که می توان آن را تفسیر سیاست از طریق روایت خواند ، بر پایه این اصل استوار است که سیاست در رسانه، نه بر اساس آنچه اتفاق افتاده، بلکه بر اساس «چگونه دیده شدن آنچه اتفاق افتاده» تعریف می شود. در این ساختار، رسانه ماهواره ای به مثابه یک فیلتر عمل می کند که اطلاعات را از ورودی مشخص می گیرد، آن ها را با الگوی های ذهنی و ایدئولوژیک خود بازسازی می کند و سپس به عنوان یک حقیقت بدیهی به مخاطب تحویل می دهد. این امر باعث شده است که مفهوم «قدرت نرم» از یک نظریه انتزاعی به یک ابزار عملیاتی در دست دولت ها و بازیگران بین المللی تبدیل شود. اینجا هدف دیگر تسخیر سرزمین نیست بلکه تسخیر ذهنیت عمومی و تغییر در نظام ارزش های مخاطب از طریق روایت های مسلسل و مستندهای خبری است. در این میان، روایت خبری از حالت گزارش گری خنثی خارج شده و به ابزاری تبدیل می شود که می تواند مشروعیت یک حکومت را ایجاد یا سلب کند، یک گروه را قهرمان یا شرور جلوه دهد و یا با مدیریت زمان انتشار اخبار، جهت گیری افکار عمومی را در لحظات حساس سیاسی هدایت کند. مخاطب که در این چرخه حضور دارد، اغلب تصور می کند که در حال مشاهده واقعیت است در حالی که در واقع در حال مصرف یک نسخه بازسازی شده و تحلیل بندی شده از واقعیت است که برای رسیدن به یک هدف سیاسی خاص طراحی شده است. تحلیل رسانه های ماهواره ای مستلزم نگاهی فراتر از محتوا و تمرکز بر ساختار قدرت نهفته در پس روایت هاست .چرا که در دنیای امروز، کسی که روایت را در دست دارد، صاحب قدرت در تعیین معنای سیاست است و این روایتگری است که مرز میان خبر، تحلیل و پروپاگاندای مدرن را در دنیای دیجیتال و ماهواره ای بسیار شکننده کرده است.