کبد چرب غیرالکلی (NAFLD)

کبد چرب غیرالکلی(NAFLD) و علائم آن

کبد چرب به تجمع غیرطبیعی چربی در بافت کبد اطلاق می شود که عمدتا ناشی از رژیم غذایی نامناسب و سبک زندگی نادرست است. این بیماری ممکن است بدون علائم باشد یا با خستگی و درد شکم همراه باشد و در مراحل پیشرفته به فیبروز، سیروز یا سرطان کبد منجر شود.

ریسک فاکتورها

عوامل خطر برایNAFLD شامل سن (بیشتر بیماران در سنین ۴۰ تا ۵۰ سالگی تشخیص داده می شوند)، چاقی، مقاومت به انسولین (غالبا در افراد چاق و دیابتی)، هایپرلیپیدمی (به ویژه افزایش تری گلیسریدها) و رژیم غذایی نامناسب (مصرف زیاد چربی های اشباع، کربوهیدرات و فروکتوز تصفیه شده) هستند.

تشخیص

برای تشخیص NAFLD، تجمع چربی در کبد باید با تصویربرداری (سونوگرافی یا MRI) یا بیوپسی تایید شود و علل دیگر کبد چرب رد شوند. آزمایش آنزیم های کبدی (ALT و AST)نیز می تواند مفید باشد، اما دقت کمتری نسبت به تصویربرداری دارد.

درمان دارویی

داروهای حساس کننده انسولین مانند تیازولیدین دیون ها و آگونیست های GLP-1 (از جمله سماگلوتید و لیراگلوتید) در درمانNAFLD موثر هستند. طبق گایدلاین ها، این داروها به تنهایی اثر ندارند و به همراه رژیم غذایی، تحرک و کاهش وزن است که می تواند به بهبود وضعیت کبد چرب کمک کند.

مداخلات تغذیه ای و تغییرات سبک زندگی

1. رژیم غذایی: پیروی از رژیم مدیترانه ای و کاهش مصرف چربی های اشباع و کربوهیدرات های تصفیه شده توصیه می شود. مصرف متعادل قهوه نیز مفید است.
2. کاهش وزن: کاهش وزن حداقل 3-5% از وزن بدن می تواند التهاب و استئاتوز کبدی را کاهش دهد. کاهش وزن بیشتر (حدود 10% یا بیشتر) بیشترین بهبود را به همراه دارد.
3. فعالیت بدنی: بیماران باید حداقل 200-150 دقیقه در هفته به ورزش های هوازی با شدت متوسط یا تمرینات مقاومتی بپردازند تا چربی کبد را کاهش و سلامت متابولیک را بهبود دهند.
4. مکمل ها:

§ امگا 3: می تواند استئاتوز، مقاومت به انسولین، التهاب و هایپر تری گلیسریدمی را کاهش دهد.

§ پروبیوتیک ها: ممکن است به کاهش استئاتوز کبدی و مقاومت به انسولین کمک کنند.

§ ویتامین D: بر متابولیسم اسیدهای چرب آزاد تاثیر دارد و کمبود آن در بیماران NAFLD شایع است(ویتامین D از طریق برخی گیرنده های فعال کننده پراکسی زوم ها (PPAR-γ) بر متابولیسم اسیدهای چرب آزاد تاثیر می گذارد و باعث کاهش التهاب در سلول های کبدی می شود.)

§ ویتامین E : خاصیت آنتی اکسیدانی دارد و می تواند سطح آنزیم های کبدی را کاهش دهد(استفاده از ویتامین E(ویتامین ایی به مقدار 800IU/Day ) به عنوان درمان اول برای بیماران غیر دیابتی با NASH تایید شده است.)

§ گیاه خار مریم: مواد فعال موجود در گیاه خار مریم (سیلیمارین) باعث کاهش سطوح آنزیم های کبدی و کاهش مقاومت به انسولین می شوند.

توجه: مکمل ها باید تحت نظر متخصص تغذیه یا پزشک مصرف شوند.

مکمل های پیشنهادی( این مکمل ها صرفا تحت نظر متخصص تغذیه و یا پزشک مصرف شوند و نه خودسرانه): لیورکر، لیورگل، لیوردین دینه،کپسول فمی لاکت(کمک به کاهش آنزیم های آمینوترانسفراز کبدی و کاهش مقاومت به انسولین)