وظیفه و کارکرد تاریخ فلسفه

وظیفه و کارکرد تاریخ فلسفه

وظیفه تاریخ فلسفه نه فقط اخبار تاریخ، بلکه اخبار از بستر علی پیدایش و پیشرفت مفاهیم فلسفی است؛ بیان اینکه به چه علت قاعده الواحد، اصالت وجود، وجود ذهنی و... در فلسفه اسلامی مطرح شد، بر عهده درس تاریخ فلسفه است.
تقلیل بحث تاریخ فلسفه به تاریخ سنوی، یکی از دلایل کسل کننده بودن و حتی بی ارزش بودن تاریخ فلسفه است.
اطلاع از اینکه دکارت قبل از اسپینوزا می زیست یا بعد از او، این علم نیست، و تاریخ سنوی است؛ اما اینکه نسبت تاریخ فلسفه دکارت و اسپینوزا چگونه بود، این تاریخ مفهومی فلسفه است.
وظیفه تاریخ فلسفه آشکار کردن بسترها و چرایی اندیشه ها و افکار است.
اگر به تاریخ فلسفه اهمیت بدهیم عده ای نخواهند توانست با تبلیغات و انتحال آثار دیگران، برای خود جایگاهی ایجاد کنند؛ مثلا آنچه ملاصدرا در مساله اتحاد عقل و عاقل و معقول گفته است ارسطو و دیگران هم گفته بودند ولی تبلیغات نکرده بودند که بر من الهام شد و...
اگر تاریخ فلسفه و سیر آن صحیح تبیین شود، دیگر از ملاصدرا پذیرفته نخواهد شد که مدام بگوید او اول فردی است که فلان مطلب را کشف کرده است.

دکتر مهدی قوام صفری، درسگفتار تاریخ فلسفه اسلامی، دانشگاه تهران، جلسه اول