بررسی روان شناختی «اضطراب» در شعر سیمین بهبهانی

کنفرانس بین المللی روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی فرانسه، پاریس.

چکیده

اضطراب یکی از بنیادی ترین تجربه های انسان معاصر است که دغدغه های ناشی از ناامنی های اجتماعی را نشان می دهد. این مسئله به زیستن در جهانی ناپایدار اشاره دارد. در چنین وضعیتی انسان ناگزیر است، برای بقا نوع اضطراب خود را بشناسد تا بتواند از سازوکارهای راهبردی بهره گیرد. حالت یاس و درماندگی، آرزوهایی که محال به نظر می رسند و ترس از آینده فرد را وادار می کند تا رفتارهای روان رنجوری داشته باشد. شعر سیمین بهبهانی نمونه بارزی است که انواع اضطراب را با شفافیت خاصی بازتاب می دهد و به عنوان نیرویی برای آگاهی، اعتراض و بازسازی تبیین می کند و گویای آن است که ادبیات می تواند تجربه روانی یک جامعه را بدون محدودیت زمانی آشکار نماید. هدف پژوهش حاضر، پیوند دادن تجربه های بهبهانی نسبت به اضطراب جامعه امروز است تا بتواند الگوی تازه ای برای فهم و مدیریت بحران های روانی ارائه کند. ازاین روی، لازم است نشان دهد کدام نوع اضطراب بیشتر در اشعار این شاعر دیده می شود. یافته ها نشان می دهند بیشترین نوع اضطراب در اشعار برگزیده بهبهانی «بنیادی» بوده است؛ زیرا فرد سعی دارد تا در برابر آن از خود محافظت کند. از دیدگاه روان شناختی این اضطراب مبنای پرورش روان رنجوری های بعدی است و ناخودآگاه سبب می شود تا اضطراب «روان رنجوری» نیز برجسته گردد. در این صورت فرد ناگزیر است که از مکانیزم های محافظتی، به ویژه کناره گیری از دیگران استفاده کند. این مسئله تحت تاثیر تعارض های بین خود وجودی فرد با وجدانش است که اصول اخلاقی را یادآور می شود. ازاین روی، اضطراب اخلاقی نیز در او شکل می گیرد...