dr.mohsen norani savadkohi
استادومدرس دانشگاه،پژوهشگر برتر،مولف کتب فوق تخصصی حقوقی ،دانش آموخته دکترای تخصصی PH.Dحقوق جزاوجرم شناسی،وکیل پایه یک کانون وکلای دادگستری
15 یادداشت منتشر شدههوش مصنوعی در دادرسی وقضاوت
هوش مصنوعی در حال انقلابی کردن بسیاری از جنبه های زندگی ماست، و بخش حقوقی نیز از این قاعده مستثنی نیست. از بهینه سازی فرآیندها تا افزایش دسترسی، هوش مصنوعی توانایی عظیمی برای افزایش کارایی و کارآمدی سیستم حقوقی ما از جمله دادگاه ها دارد. تا جایی که در برخی از امور به نظر می رسد که شکاف دسترسی به عدالت که همواره وجود داشته است، ممکن است به وسیله افزایش چشمگیر بهره وری مبتنی بر هوش مصنوعی کاهش یابد. امروزه، هوش مصنوعی به عنوان یک فناوری نوین، قابلیت ایجاد بهبودها و خلاهایی در فرآیند رسیدگی قضایی را داراست. البته که این نکته را نیز باید در نظر داشت که این فناوری می تواند چالش هایی در زمینه حفظ حقوق مدنی و حریم خصوصی، شفافیت و عدالت، ارائه اطلاعات و داده های نامطمئن ایجاد کند و به کاهش تعامل بین انسان و دادگاه منجر شود.
هوش مصنوعی در فرایند قضاوت نقش مهمی ایفا می کند، از جمله می توان به استفاده از الگوریتم ها و سیستم های هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل شواهد و ادله قضایی، پیش بینی نتیجه پرونده ها، و حتی پیشنهاد راهکارهای حقوقی اشاره کرد. به عنوان مثال، سیستم های هوش مصنوعی می توانند به صورت خودکار و سریع اطلاعات مربوط به پرونده ها را تجزیه و تحلیل کرده و به قاضیان کمک کنند تا تصمیمات مناسبی بگیرند. همچنین، هوش مصنوعی می تواند در پیش بینی نتایج پرونده ها و حتی پیش بینی رفتارهای قضایی مفید باشد. با تجزیه و تحلیل داده های قضایی، الگوریتم های هوش مصنوعی می توانند الگوهایی را شناسایی کنند که ممکن است به تصمیمات درست تر و عادلانه تر قضات کمک کنند. در این فصل به ماهیت و مبانی هوش مصنوعی و قضاوت پرداخته شده است.
در امور کیفری، حجیت علمی به عنوان یکی از ادله اثبات جرم بسیار حیاتی است. قاضی در تحقیق و بررسی پرونده های کیفری مسئول کشف حقایق و تصمیم گیری در مورد اتهامات مطروحه است. او باید با دقت به شواهد و ادله مطرح شده توسط دو طرف مسئول، یعنی دادستانی و وکیل متهم، توجه کند و تلاش کند تا واقعیت های موجود را بر اساس این شواهد به خوبی بررسی کند. در این راستا، قاضی کیفری مسئولیت کشف حقایق و بررسی کامل شواهد و ادله موجود در پرونده را بر عهده دارد. او باید تمامی دلائل و شواهد له و علیه متهم را به دقت مورد بررسی قرار داده و با توجه به آن ها تصمیم گیری نماید. این مسئولیت مخصوصا در مواردی که مستندات و ادله ممکن است ناقص یا مبهم باشند، بسیار حیاتی است. در نهایت، تلاش قاضی برای کشف حقایق و اثبات جرم یا بررسی درستی اتهامات به عنوان یکی از وظایف اصلی و حیاتی او در فرایند قضایی در موارد کیفری محسوب می شود و تاثیر زیادی بر صداقت و عدالت در رسیدگی به پرونده های جنایی دارد.