مروری بر دستورالعمل بهره وری انرژی اتحادیه اروپا (EU ۲۰۲۳/۱۷۹۱) و اصل بهره وری انرژی در اولویت

دستورالعمل بهره وری انرژی اتحادیه اروپا (EU) 2023/1791 و اصل “Energy Efficiency First Principle”

دستورالعمل (EU) 2023/1791 پارلمان و شورای اتحادیه اروپا، چارچوب حقوقی تقویت شده ای برای ارتقای بهره وری انرژی در کشورهای عضو اتحادیه اروپا ایجاد می کند. این دستورالعمل به عنوان بازنگری و تقویت قوانین پیشین بهره وری انرژی، اهداف الزام آوری را برای کاهش مصرف نهایی انرژی و افزایش کارایی کلی سیستم انرژی در راستای اهداف خنثی سازی کربن اتحادیه اروپا تعیین می کند.

یکی از مفاهیم محوری این دستورالعمل، اصل Energy Efficiency First Principle است. مطابق این اصل، اقدامات مربوط به بهره وری انرژی و راهکارهای سمت تقاضا باید به صورت نظام مند در تمامی تصمیمات سیاستی، برنامه ریزی و سرمایه گذاری در بخش انرژی و حتی سایر بخش ها مورد ارزیابی و اولویت گذاری قرار گیرند. تنها در صورتی که این اقدامات از نظر فنی، اقتصادی یا اجتماعی کافی نباشند، سرمایه گذاری در زیرساخت های تامین انرژی مانند احداث نیروگاه های جدید یا توسعه شبکه انتقال قابل توجیه خواهد بود.

این اصل بیانگر یک تغییر بنیادین در منطق سیاست گذاری انرژی است. در رویکرد سنتی، افزایش تقاضای انرژی عمدتا از طریق توسعه عرضه پاسخ داده می شد، اما در چارچوب Energy Efficiency First Principle، صرفه جویی انرژی به عنوان یک منبع «مجازی» هم ارزش با تولید انرژی در فرآیند تصمیم گیری تلقی می شود. به این معنا که انرژی صرفه جویی شده می تواند جایگزین یا به تعویق اندازنده سرمایه گذاری های جدید در زیرساخت های انرژی باشد.

همچنین این دستورالعمل کشورهای عضو را ملزم می کند که اصل Energy Efficiency First Principle را در برنامه ریزی های ملی انرژی، ارزیابی پروژه های سرمایه گذاری عمومی و سیاست های بخش های ساختمان، صنعت و حمل ونقل ادغام کنند. این موضوع موجب می شود بهره وری انرژی به عنوان یک معیار اصلی و نه مکمل در حکمرانی انرژی در نظر گرفته شود.

در مجموع، دستورالعمل (EU) 2023/1791 یک گذار ساختاری از سیاست های مبتنی بر افزایش عرضه انرژی به سمت حکمرانی مبتنی بر بهره وری و مدیریت تقاضا را نهادینه می کند و نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی و تحقق اهداف اقلیمی اتحادیه اروپا دارد.