کاهش استقبال از رسانه های نوشتاری در عصر دیجیتال
کاهش استقبال از رسانه های نوشتاری در عصر دیجیتال را اگر بخواهیم ساده و عامیانه توضیح بدهیم، ماجرا از جایی شروع می شود که زندگی آدم ها سرعت گرفته و حوصله ها کم شده و تکنولوژی هم درست وسط همین تغییرات، خودش را مثل یک میان بر جذاب جا زده است؛ رسانه های نوشتاری که زمانی تنها راه فهمیدن اخبار، تحلیل ها و روایت ها بودند، امروز در رقابتی قرار گرفته اند که قواعدش کاملا عوض شده و همین تغییر قواعد باعث شده کم کم از مرکز توجه کنار بروند.
از نظر فرهنگی، سبک زندگی مردم تغییر کرده؛ کسی دیگر مثل گذشته نمی نشیند روزنامه را از اول تا آخر بخواند یا کتاب را صفحه به صفحه ورق بزند، چون ذهن ها عادت کرده اند به محتواهای کوتاه، سریع، تصویری و دم دستی؛ شبکه های اجتماعی با ویدئوهای چندثانیه ای، کپشن های کوتاه و خبرهای لحظه ای، ذائقه مخاطب را تغییر داده اند و رسانه نوشتاری که نیاز به تمرکز و زمان دارد، در این فضای شلوغ و پرسرعت، برای خیلی ها تبدیل شده به یک کار لوکس و وقت گیر. از طرف دیگر، اقتصاد رسانه هم ضربه خورده؛ چاپ کاغذ گران شده، هزینه توزیع بالا رفته، درآمد تبلیغات کم شده و مخاطب هم حاضر نیست برای چیزی پول بدهد که مشابهش را رایگان و فوری در گوشی اش پیدا می کند. همین باعث شده بسیاری از روزنامه ها و مجلات یا تعطیل شوند یا به نسخه دیجیتال مهاجرت کنند، اما نسخه دیجیتال هم همیشه نمی تواند آن حس و حال رسانه نوشتاری سنتی را زنده نگه دارد. از نظر تکنولوژیک، شبکه های اجتماعی و پلتفرم های دیجیتال با امکاناتی مثل جست وجوی سریع، دسترسی ۲۴ ساعته، امکان اشتراک گذاری، شخصی سازی محتوا و سرعت انتشار، رسانه نوشتاری را از میدان رقابت بیرون زده اند؛ مخاطب امروز می خواهد بداند «الان چه خبر است»، نه اینکه فردا صبح روزنامه بخواند؛ می خواهد نظر بدهد، بحث کند، پست بگذارد، بازنشر کند و در جریان باشد، در حالی که رسانه نوشتاری ذاتا یک سویه است و این نیاز به مشارکت را برآورده نمی کند.
در کنار این موارد اشار شده ، فرهنگ مصرف محتوا هم تغییر کرده؛ مردم بیشتر دنبال محتواهای سرگرم کننده، تصویری و کوتاه هستند و رسانه نوشتاری که معمولا تحلیلی، طولانی و جدی است، برای بسیاری از مخاطبان امروز جذابیت سابق را ندارد؛ حتی وقتی خبر مهمی منتشر می شود، بیشتر مردم ترجیح می دهند خلاصه اش را در یک پست یا استوری ببینند تا اینکه گزارش کامل را بخوانند.
کاهش استقبال از رسانه های نوشتاری نتیجه ترکیب همین عوامل فرهنگی، اقتصادی و تکنولوژیک است؛ رسانه نوشتاری هنوز ارزش دارد، هنوز عمیق ترین و دقیق ترین شکل روایت است، اما در دنیایی که سرعت حرف اول را می زند و گوشی هوشمند تبدیل شده به رسانه شخصی هر فرد، طبیعی است که رسانه های نوشتاری کم کم از مرکز صحنه فاصله بگیرند و جای خود را به رسانه هایی بدهند که با ریتم زندگی امروز هماهنگ ترند.