آیا هوش مصنوعی می تواند فلسفه خلق کند؟

فیلسوف آلمانی، کارل اشمیت، در کتاب الهیات سیاسی (۱۹۲۲) جمله ی معروفی دارد که می گوید: «تمام مفاهیم مهم نظریه سیاسی مدرن، مفاهیم الهیاتی غیردینی شده (سکولار) هستند.». این یعنی، هر آن مفاهیم اساسی در بحث های سیاسی که امروزه فلسفه سیاسی آن ها را به نام های چون دولت، قانون اساسی، حقوق بشر و غیره ساخته است، به تلقید از مباحث دینی است که قبلا وجود داشته اند.
آنچه ما میخواهیم از این گزاره در بحث حاضر کمک بگیریم این است که؛ آیا امروزه آنچه هوش مصنوعی از فلسفه، اخلاق، سیاست، هنر و... دارد و می داند، دقیقا همان مفاهیم نیست که فیلسوفان در بحث «روح -ذهن» و «تجربه گرایی» گفته اند؟ آیا بحث های ریاضیکی و کدساخت هوش مصنوعی، «اراده» شوپنهاو، «مثل» افلاطون، «عقلانیت» کانتی و «فلسفه تحلیلی» ویتگنشتاین نیستند، که در واقع تنها لباس عوض کرده اند؟ یا نه بحث فراتر می رود و هوش مصنوعی خالق ایده های در جهان فلسفه امروزی است، که تازگی دارد؟ این سوالات را در قالب دو تحلیل در باب فلسفه و هوش مصنوعی به بررسی می گیریم.
نخست هوش مصنوعی نمی تواند فلسفه خلق کند، زیرا فاقد این مفاهیم اساسی است که در انسان وجود دارد: «اراده»، «رنج زندگی»، «آگهی از مرگ»، «شکاکیت» و ... این استدلال مربوط به مخالفانی است که می گویند، هوش مصنوعی ابدا نمی تواند فلسفه خلق کند. زیرا این انسان است که با «درک حسی» از جهان محسوسات، عواطف و احساسات در جهان طبیعی، دست به کشف حقیقت می زند. یک هوش مصنوعی چون بدن و احساسات ندارد، هرگز نخواهد توانست که فلسفه خلق کند.
دوم، هوش مصنوعی می تواند فلسفه خلق کند، زیرا از آنجای که اگر غایت فلسفه را «استدلال ورزی»، «مفهوم سازی» و «کشف پارداوکس ها» بدانیم، قطعا انسان کمتر از ماشین و کامپیوتر در این زمینه، می تواند هنرنمایی کند. اگر اساس بحث فلسفی را استدلال و منطق سازی مفاهیم و نظریه پردازی تشکیل می دهد، که در واقع از عمل دور است، هوش مصنوعی به مراتب قوی تر از انسان عمل خواهد کرد. بحث که قالب کارکردگرایی به آن معنا می بخشد. یعنی این ملاک نیست که ماشین فکر می کند یا انسان؛ ملاک این است که کارکرد کدام یک بهتر است و رفع مشکل می سازد.
حالا اگر فیلسوفان پیشامدرن، بخصوص ایدالیست ها و ماتریالیست ها بودند، در این مورد چه فکر می کردند؟ آیا هوش مصنوعی می تواند فلسفه خلق کند یا خیر؟ پرسش که در قالب بحث های مهم در دانشگاه های چون آکسفورد، کمبریج و غیره در قالب فلسفه و هوش مصنوعی در حال بررسی است.
#خبرگزاری-حقیقت