تدوین کتاب راهنمای تجارت خارجی سمنان؛ گامی ضروری برای توسعه دیپلماسی اقتصادی استان سمنان

تدوین کتاب راهنمای تجارت خارجی سمنان؛ گامی ضروری برای توسعه دیپلماسی اقتصادی استان سمنان در سال های اخیر، توسعه صادرات، جذب سرمایه گذاری و گسترش تعاملات اقتصادی بین المللی به یکی از مهم ترین اولویت های استان های کشور تبدیل شده است. در این میان، استان سمنان به دلیل برخورداری از موقعیت جغرافیایی ممتاز، قرار گرفتن در مسیر کریدورهای مهم حمل ونقل، ظرفیت های قابل توجه صنعتی، معدنی، کشاورزی و همچنین وجود نیروی انسانی متخصص، از توانمندی های فراوانی برای حضور موثر در بازارهای منطقه ای و بین المللی برخوردار است. با این وجود، یکی از خلاهای مهم در مسیر توسعه تجارت خارجی استان، نبود یک مرجع جامع، کاربردی و به روز برای معرفی بازارهای هدف، فرصت های صادراتی و ظرفیت های همکاری اقتصادی با کشورهای مختلف است؛ موضوعی که ضرورت تدوین «کتاب راهنمای تجارت خارجی استان سمنان» را بیش از پیش آشکار می سازد. تجربه کشورهای توسعه یافته و حتی بسیاری از مناطق موفق اقتصادی نشان می دهد که موفقیت در عرصه تجارت بین الملل تنها به تولید کالا و خدمات محدود نمی شود، بلکه نیازمند دسترسی فعالان اقتصادی به اطلاعات دقیق، تحلیل های کاربردی و شناخت صحیح از بازارهای هدف است. بسیاری از تولیدکنندگان و صادرکنندگان استان سمنان از ظرفیت های مطلوبی برای حضور در بازارهای خارجی برخوردار هستند، اما نبود اطلاعات منسجم درباره نیازهای کشورهای هدف، قوانین و مقررات تجاری، فرصت های سرمایه گذاری و شیوه های ورود به بازارهای بین المللی، موجب شده است بخشی از این ظرفیت ها بالفعل نشود. در چنین شرایطی، تدوین کتاب راهنمای تجارت خارجی سمنان می تواند به عنوان یک اقدام راهبردی و زیربنایی در خدمت توسعه اقتصادی استان قرار گیرد. این کتاب باید فراتر از یک گزارش آماری یا مجموعه ای از اطلاعات پراکنده باشد و به عنوان یک نقشه راه عملیاتی برای مدیران، سرمایه گذاران، صادرکنندگان، تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی استان طراحی شود. در این سند لازم است کشورهای اولویت دار برای توسعه روابط اقتصادی استان شناسایی شده و اطلاعاتی همچون ساختار اقتصادی، نیازهای وارداتی، قوانین تجاری، فرصت های سرمایه گذاری، مزیت های رقابتی، مسیرهای حمل ونقل، تعرفه های گمرکی، استانداردهای مورد نیاز و زمینه های همکاری مشترک با هر کشور به شکلی کاربردی ارائه شود. از سوی دیگر، معرفی دقیق ظرفیت های اقتصادی استان سمنان نیز باید بخش مهمی از این کتاب را تشکیل دهد. صنایع معدنی، محصولات صنعتی، توانمندی های کشاورزی، ظرفیت های گردشگری، شرکت های دانش بنیان و فرصت های سرمایه گذاری استان باید به زبان اقتصادی و تجاری معرفی شوند تا بتوان از این مجموعه به عنوان ابزاری برای بازاریابی اقتصادی و معرفی توانمندی های سمنان در سطح ملی و بین المللی استفاده کرد. در واقع این کتاب می تواند نقش یک ویترین اقتصادی جامع برای استان را ایفا کند و زمینه آشنایی سرمایه گذاران و شرکای تجاری داخلی و خارجی با ظرفیت های سمنان را فراهم آورد. تدوین چنین اثری نیازمند همکاری نزدیک میان استانداری سمنان، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی سمنان، اداره کل صنعت، معدن و تجارت، اداره کل امور اقتصادی و دارایی، گمرک، سازمان جهاد کشاورزی، دانشگاه ها و مراکز پژوهشی است. همچنین بهره گیری از ظرفیت سفارتخانه ها، رایزنان بازرگانی جمهوری اسلامی ایران، سازمان توسعه تجارت و اتاق های مشترک بازرگانی می تواند بر غنای علمی و کاربردی این مجموعه بیفزاید. مشارکت بخش خصوصی نیز در این فرآیند از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا فعالان اقتصادی بهتر از هر نهاد دیگری با نیازها، چالش ها و فرصت های موجود در بازارهای بین المللی آشنایی دارند. نکته مهم آن است که کتاب راهنمای تجارت خارجی استان نباید به یک سند ایستا و صرفا کتابخانه ای تبدیل شود. تحولات سریع اقتصاد جهانی، تغییر الگوهای تجارت، ظهور بازارهای جدید و دگرگونی های سیاسی و اقتصادی منطقه ایجاب می کند که این مجموعه به صورت مستمر به روزرسانی شود. از این رو، پیشنهاد می شود علاوه بر نسخه چاپی، نسخه الکترونیکی و سامانه هوشمندی نیز برای آن طراحی شود تا اطلاعات مورد نیاز فعالان اقتصادی به صورت دائمی و برخط در دسترس باشد. امروز بیش از هر زمان دیگری توسعه اقتصادی استان ها به میزان حضور آن ها در بازارهای جهانی وابسته است. استان سمنان نیز برای دستیابی به اهداف توسعه ای خود نیازمند حرکت از اقتصاد درون گرا به سوی اقتصاد برون گرا و تعامل محور است. تدوین کتاب راهنمای تجارت خارجی می تواند یکی از مهم ترین زیرساخت های تحقق این هدف باشد؛ اقدامی که ضمن کاهش ریسک فعالیت های تجاری، به شناسایی فرصت های جدید صادراتی، جذب سرمایه گذاری، افزایش اشتغال و ارتقای جایگاه اقتصادی استان در سطح ملی و بین المللی کمک خواهد کرد. بی تردید شکل گیری چنین مرجعی، گامی موثر در مسیر توسعه دیپلماسی