سازمان همکاری اسلامی OIC ؛ جایگاه ایران در دومین سازمان بین دولتی جهان

سازمان همکاری اسلامی یا Organisation of Islamic Cooperation (OIC) از نظر تعداد اعضا، پس از سازمان ملل متحد دومین سازمان بزرگ بین دولتی جهان است. این سازمان امروز ۵۷ کشور عضو دارد که از غرب آفریقا تا آسیای جنوب شرقی پراکنده اند و مجموعه ای بسیار ناهمگون از کشورهای عربی و غیرعربی، جمهوری ها و پادشاهی ها، کشورهای ثروتمند نفتی و اقتصادهای کم درآمد را دربر می گیرد. ایران نیز از سال ۱۹۶۹ عضو این سازمان است و در واقع در زمره اعضای اولیه آن قرار دارد.

همین گستردگی یک ویژگی دوگانه برای OIC ایجاد کرده است. از یک سو، کمتر سازمان بین المللی دیگری وجود دارد که بتواند ۵۷ کشور عمدتا مسلمان را در یک چارچوب دائمی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی گرد هم آورد. از سوی دیگر، اختلاف منافع، نظام های سیاسی، جهت گیری های سیاست خارجی و حتی رقابت های ژئوپلیتیکی میان اعضا باعث شده است تبدیل این ظرفیت جمعی به اقدام مشترک همواره آسان نباشد.

برای ایران نیز همین دوگانگی وجود دارد. OIC هم عرصه ای برای همکاری با کشورهای اسلامی است و هم نهادی که اختلافات ایران با برخی دیگر از اعضای آن می تواند مستقیما در مواضع و تصمیمات سازمان منعکس شود.

OIC چگونه به وجود آمد؟

ریشه تشکیل سازمان به یکی از مهم ترین رخدادهای سیاسی جهان اسلام در اواخر دهه ۱۹۶۰ بازمی گردد.

در پی آتش سوزی مسجدالاقصی در اوت ۱۹۶۹، رهبران کشورهای اسلامی برای واکنش مشترک به تحولات فلسطین و قدس گرد هم آمدند. نخستین Islamic Summit Conference در سپتامبر ۱۹۶۹ در رباط مراکش برگزار شد و پایه سیاسی سازمانی را گذاشت که بعدها به OIC تبدیل شد.

ایران نیز در همان آغاز در این فرایند حضور داشت و پایگاه رسمی سازمان، عضویت ایران را از ۱۹۶۹ ثبت کرده است.

شش ماه بعد، در مارس ۱۹۷۰، نخستین کنفرانس وزرای خارجه کشورهای اسلامی در جده برگزار شد و ایجاد یک دبیرخانه دائمی را تصویب کرد. جده به عنوان مقر دبیرخانه انتخاب شد و قرار بود تا زمان فراهم شدن شرایط انتقال مقر دائمی به قدس، این وضعیت ادامه پیدا کند.

در سال ۱۹۷۲ نیز منشور سازمان تصویب شد و ساختار حقوقی آن شکل منسجم تری پیدا کرد. منشور جدید OIC بعدها در یازدهمین اجلاس سران اسلامی در داکار در مارس ۲۰۰۸ تصویب شد تا ساختار و اهداف سازمان با شرایط جدید بین المللی تطبیق یابد.

نام سازمان نیز تغییر کرده است. این نهاد برای چند دهه با عنوان Organization of the Islamic Conference شناخته می شد و در سال ۲۰۱۱ نام آن به Organisation of Islamic Cooperation تغییر یافت.

تغییر نام فقط زبانی نبود؛ مفهوم «Cooperation» بهتر از «Conference» نشان می داد که سازمان می خواهد از یک مجمع ادواری سیاسی به چارچوبی دائمی برای همکاری میان اعضا تبدیل شود.

OIC قرار است چه کاری انجام دهد؟

اگر OIC را صرفا سازمانی برای صدور بیانیه درباره فلسطین بدانیم، بخش بزرگی از ساختار آن را نادیده گرفته ایم.

فلسطین و قدس از ابتدا در مرکز هویت سیاسی سازمان قرار داشته اند، اما حوزه فعالیت OIC طی پنج دهه به شدت گسترش یافته است.

منشور سازمان بر تقویت همبستگی میان اعضا و همکاری در زمینه های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و علمی تاکید دارد. حفظ حاکمیت و استقلال اعضا، حل مسالمت آمیز اختلافات و حمایت از منافع جهان اسلام نیز در زمره اصول آن قرار دارند.

در برنامه های جدیدتر سازمان، دامنه موضوعات حتی وسیع تر شده است.

صلح و امنیت، فلسطین و قدس، کاهش فقر، مقابله با تروریسم، تجارت و سرمایه گذاری، امنیت غذایی، علم و فناوری، تغییرات اقلیمی، توسعه پایدار، توانمندسازی زنان، حقوق بشر و حکمرانی از حوزه هایی بوده اند که در برنامه های راهبردی OIC قرار گرفته اند.

بنابراین OIC بالقوه فقط یک سازمان سیاسی نیست.

می توان آن را شبکه ای چندلایه برای همکاری میان کشورهای اسلامی دانست.

ساختار سازمان چگونه است؟

در بالاترین سطح، Islamic Summit یا اجلاس سران اسلامی قرار دارد.

در این اجلاس، پادشاهان، روسای جمهور و روسای دولت های عضو حضور پیدا می کنند و جهت گیری های کلان سیاسی سازمان را تعیین می کنند.

سطح بعدی Council of Foreign Ministers (CFM) یا شورای وزیران امور خارجه است که یکی از مهم ترین ارکان عملیاتی OIC محسوب می شود.

در کنار آنها، General Secretariat یا دبیرخانه عمومی قرار دارد که مقر آن در جده است و امور اجرایی و هماهنگی سازمان را دنبال می کند.

سه کمیته دائمی مهم نیز در ساختار OIC وجود دارند که به حوزه های علم و فناوری، اقتصاد و تجارت، و اطلاع رسانی و فرهنگ می پردازند. کمیته قدس نیز جایگاه ویژه ای در ساختار سازمان دارد.

اما ساختار واقعی OIC از این هم گسترده تر است.

مجموعه ای از سازمان ها و نهادهای تخصصی، وابسته و مرتبط در اطراف آن شکل گرفته اند.

یکی از مهم ترین آنها Islamic Development Bank (IsDB) یا بانک توسعه اسلامی است که در تامین مالی پروژه های توسعه ای کشورهای عضو فعالیت می کند.

بنابراین برای ارزیابی اهمیت OIC نباید فقط جلسات سیاسی آن را دید. بخشی از کارکرد واقعی این مجموعه در شبکه سازمان های تخصصی آن قرار دارد.

ایران از چه زمانی عضو OIC است؟

ایران از ۱۹۶۹ عضو سازمان است.

این یعنی عضویت ایران مربوط به جمهوری اسلامی نیست و به زمان تاسیس سازمان و دوره حکومت پهلوی بازمی گردد. پایگاه رسمی OIC صراحتا عبارت Member since 1969 را در مقابل نام جمهوری اسلامی ایران ثبت کرده است.

این استمرار تاریخی قابل توجه است.

انقلاب ۱۳۵۷ ساختار سیاسی و جهت گیری سیاست خارجی ایران را به طور بنیادی تغییر داد، اما عضویت ایران در OIC ادامه پیدا کرد.

در واقع، پس از انقلاب نیز سازمان همکاری اسلامی به یکی از عرصه های مهم دیپلماسی چندجانبه ایران تبدیل شد.

اجلاس تهران؛ نقطه مهم حضور ایران

یکی از مهم ترین مقاطع رابطه ایران با OIC، برگزاری هشتمین اجلاس سران سازمان کنفرانس اسلامی در تهران در دسامبر ۱۹۹۷ بود.

این اجلاس در دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی برگزار شد و ایران برای دوره پس از آن ریاست سازمان را بر عهده گرفت.

میزبانی اجلاس سران اهمیت متفاوتی با حضور عادی در نشست های سازمان دارد، زیرا کشور میزبان در تعیین فضای سیاسی، اولویت ها و مذاکرات اجلاس نقش برجسته تری پیدا می کند.

دوره ریاست ایران همچنین با طرح سیاست خارجی «گفت وگوی تمدن ها» همزمان شد و امکان بیشتری برای فعال شدن دیپلماسی چندجانبه ایران در میان کشورهای اسلامی فراهم کرد.

از منظر تاریخی، اجلاس تهران را می توان یکی از نقاط اوج نقش نهادی ایران در OIC دانست.

تهران دوباره میزبان OIC شد

ایران تنها میزبان اجلاس سران نبوده است.

در ۲۸ تا ۳۰ مه ۲۰۰۳، تهران میزبان سی امین نشست شورای وزیران امور خارجه OIC بود.

اسناد رسمی این نشست شامل Tehran Declaration، بیانیه نهایی و مجموعه ای از قطعنامه های سیاسی، حقوقی، سازمانی و مربوط به فلسطین است.

این نکته اهمیت دارد، زیرا نشان می دهد مشارکت ایران در سازمان صرفا حضور در اجلاس های برگزارشده در کشورهای دیگر نبوده است.

ایران در دوره های مختلف در سطح اجلاس سران و شورای وزیران خارجه نیز میزبان ساختارهای اصلی OIC بوده است.

ایران چگونه در OIC فعالیت می کند؟

مهم ترین سطح مشارکت ایران، حضور در اجلاس سران و شورای وزیران امور خارجه است.

هیئت های ایرانی در نشست های مختلف سازمان حضور داشته اند و وزارت امور خارجه عملا دستگاه اصلی هماهنگ کننده مشارکت ایران در OIC محسوب می شود.

برای نمونه، اسناد رسمی نشست سی وسوم وزیران خارجه در باکو در سال ۲۰۰۶، منوچهر متکی، وزیر امور خارجه وقت ایران را رئیس هیئت و سیدعباس عراقچی را در میان اعضای هیئت ایران ثبت کرده اند.

اما فعالیت ایران محدود به نشست های سیاسی نیست.

ایران در برخی ساختارهای دائمی و کمیته های سازمان نیز حضور دارد.

برای مثال، ایران در ترکیب کمیته قدس OIC قرار دارد. این کمیته برای پیگیری موضوع فلسطین و قدس و هماهنگ کردن اقدامات اعضا در مجامع بین المللی فعالیت می کند.

همکاری اقتصادی؛ بخشی که کمتر دیده می شود

یکی از حوزه های مهم اما کمتر مورد توجه OIC، همکاری اقتصادی است.

در چارچوب سازمان، Standing Committee for Economic and Commercial Cooperation of the OIC یا COMCEC فعالیت می کند.

هدف این سازوکار تقویت همکاری های تجاری و اقتصادی میان کشورهای عضو است و ایران نیز در نشست ها و برنامه های آن مشارکت داشته است. اسناد رسمی COMCEC نام ایران را در میان کشورهای شرکت کننده ثبت می کنند.

اهمیت این بخش برای ایران شاید از برخی فعالیت های سیاسی سازمان نیز بیشتر باشد.

۵۷ کشور عضو OIC بازار بزرگی را تشکیل می دهند و بسیاری از آنها در حوزه هایی مانند انرژی، پتروشیمی، دارو، مواد غذایی، خدمات فنی و مهندسی، حمل ونقل و گردشگری ظرفیت مکمل دارند.

بنابراین یکی از معیارهای مهم ارزیابی عضویت ایران باید این باشد که:

عضویت پنجاه ساله ایران تا چه اندازه به تجارت، سرمایه گذاری و همکاری اقتصادی واقعی با اعضای OIC تبدیل شده است؟

این پرسش از تعداد بیانیه ها و اجلاس ها مهم تر است.

علم و فناوری؛ ظرفیت دیگر سازمان

OIC دارای یک کمیته دائمی علم و فناوری نیز هست که با عنوان COMSTECH شناخته می شود.

کشورهای عضو از نظر توان علمی بسیار متفاوت اند. برخی دارای دانشگاه ها و زیرساخت های پژوهشی نسبتا پیشرفته اند و برخی با کمبود جدی ظرفیت علمی مواجه اند.

برای ایران که در برخی حوزه های علمی و فناوری، از جمله پزشکی، داروسازی، نانو، زیست فناوری و مهندسی ظرفیت قابل توجهی دارد، این شبکه بالقوه می تواند بستری برای:

پروژه های مشترک پژوهشی،

تبادل دانشگاهی،

انتقال فناوری،

تجاری سازی دانش

و همکاری میان شرکت های دانش بنیان کشورهای اسلامی باشد.

در نتیجه، OIC را می توان نه فقط ابزار سیاست خارجی بلکه یک زیرساخت بالقوه دیپلماسی علمی و فناوری نیز دانست.

بانک توسعه اسلامی؛ بازوی مالی مهم

یکی از مهم ترین نهادهای مرتبط با OIC، Islamic Development Bank است.

بانک توسعه اسلامی در سال ۱۹۷۵ فعالیت خود را آغاز کرد و هدف آن حمایت از توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورهای عضو و جوامع مسلمان است.

ایران نیز عضو این بانک است.

اهمیت IsDB در این است که همکاری کشورهای اسلامی را از سطح بیانیه سیاسی به حوزه ای کاملا عملی منتقل می کند:

تامین مالی توسعه.

پروژه های زیرساختی، سلامت، آموزش، آب، انرژی و توسعه اقتصادی می توانند در چارچوب سازوکارهای بانک توسعه اسلامی تامین مالی شوند.

بنابراین هنگام ارزیابی رابطه ایران با OIC، میزان استفاده ایران از نهادهای مالی و توسعه ای مرتبط نیز باید جداگانه سنجیده شود.

OIC همیشه در کنار ایران قرار نمی گیرد

یکی از اشتباهات تحلیلی درباره عضویت ایران این است که تصور شود چون ایران و سایر اعضا کشورهای اسلامی اند، سازمان الزاما در اختلافات منطقه ای مواضعی مطابق سیاست خارجی ایران اتخاذ می کند.

چنین تصوری درست نیست.

OIC یک سازمان متشکل از ۵۷ دولت دارای منافع متفاوت است. عربستان سعودی، ایران، ترکیه، پاکستان، مصر، امارات، قطر، اندونزی و دیگر اعضا لزوما درباره مسائل منطقه ای و بین المللی دیدگاه مشترکی ندارند.

این اختلافات گاهی مستقیما وارد مواضع رسمی سازمان می شوند.

یک نمونه بسیار جدید، موضع دبیرخانه OIC در فوریه ۲۰۲۶ بود که حملات موشکی ایران به چند کشور عضو عربی را محکوم کرد و بر حاکمیت و تمامیت ارضی اعضا تاکید نمود.

در مقابل، چند ماه بعد دبیرخانه سازمان از توافق میان ایران و ایالات متحده برای پایان عملیات نظامی و بازگرداندن امنیت و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز استقبال کرد.

این دو نمونه یک واقعیت نهادی را روشن می کنند:

OIC ابزار سیاست خارجی ایران نیست؛ سازمانی چندجانبه است که ایران یکی از ۵۷ عضو آن است.

این تمایز برای ارزیابی واقع بینانه ارزش عضویت اهمیت زیادی دارد.

پس عضویت ایران چه فایده ای دارد؟

اگر سازمان همیشه از مواضع ایران حمایت نمی کند، ممکن است پرسیده شود عضویت در آن چه ارزشی دارد.

اتفاقا ماهیت سازمان های چندجانبه همین است.

ارزش عضویت فقط در گرفتن بیانیه حمایتی نیست.

نخستین مزیت، دسترسی نهادی دائمی به ۵۶ کشور دیگر است.

ایران در قالب OIC با کشورهایی از آفریقا، آسیای مرکزی، جنوب و جنوب شرق آسیا و خاورمیانه در یک شبکه رسمی قرار دارد.

دومین مزیت، امکان ائتلاف سازی موضوعی است.

کشورها لازم نیست درباره همه مسائل متحد باشند. ایران ممکن است در موضوع فلسطین با یک گروه، در تجارت با گروهی دیگر و در علم و فناوری با مجموعه دیگری از اعضا همکاری کند.

سومین ظرفیت، استفاده از نهادهای تخصصی و مالی سازمان است.

و چهارمین مزیت، استفاده از OIC برای حضور هماهنگ تر در سایر سازمان های بین المللی است.

برای نمونه، خود OIC فهرستی از نامزدی های مورد حمایت در نهادهای بین المللی منتشر می کند و در حال حاضر نامزدی ایران برای عضویت غیردائم شورای امنیت سازمان ملل برای دوره ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۰ در این سازوکار ثبت شده است.

این نمونه نشان می دهد عضویت می تواند به تبادل حمایت دیپلماتیک نیز تبدیل شود.

نقطه ضعف OIC؛ فاصله میان ظرفیت و اقدام

با وجود ابعاد بزرگ سازمان، OIC با یک مشکل ساختاری مواجه است:

فاصله میان تصمیم جمعی و اجرای جمعی.

۵۷ کشور عضو دارای نظام های سیاسی، سطوح توسعه، منافع امنیتی و اتحادهای بین المللی بسیار متفاوت اند.

در نتیجه رسیدن به توافق درباره یک بیانیه بسیار آسان تر از اجرای یک سیاست مشترک است.

این مسئله مختص OIC نیست، اما در سازمانی با چنین ناهمگونی بالایی برجسته تر است.

حتی خود اعضا نیز به ضرورت اصلاح و افزایش کارآمدی سازمان اشاره کرده اند. در اعلامیه استانبول مصوب نشست وزیران خارجه در سال ۲۰۲۵ بر ضرورت تسریع اصلاحات برای افزایش نقش OIC به عنوان یک بازیگر موثر بین المللی تاکید شده است.

بنابراین صرف اینکه OIC «دومین سازمان بین دولتی بزرگ جهان» است، نباید با قدرت اجرایی آن اشتباه گرفته شود.

اندازه عضویت و ظرفیت اثرگذاری دو مفهوم متفاوت اند.

ایران نیز باید عضویت خود را با خروجی بسنجد

همین نقد درباره عملکرد ایران نیز قابل طرح است.

ایران بیش از نیم قرن است عضو OIC است، اجلاس های مهمی را میزبانی کرده و در ارکان مختلف سازمان حضور داشته است.

اما ارزیابی عملکرد نباید به این موارد محدود شود.

برای سنجش واقعی عضویت ایران می توان پرسید:

چه میزان سرمایه گذاری و تامین مالی از شبکه نهادهای OIC جذب شده است؟

چه میزان تجارت ایران با اعضا تحت سازوکارهای همکاری سازمان توسعه یافته است؟

چند پروژه علمی مشترک شکل گرفته است؟

ایران در چند نهاد تخصصی موقعیت موثر دارد؟

چه تعداد ابتکار ایرانی به تصمیم یا برنامه مشترک تبدیل شده است؟

و ایران تا چه اندازه توانسته در موضوعات مورد اختلاف، ائتلاف پایدار میان اعضا ایجاد کند؟

اینها شاخص های بهره برداری از عضویت هستند.

یک ظرفیت مهم برای ایران: عبور از تمرکز صرف بر خاورمیانه

OIC یک مزیت جغرافیایی مهم نیز دارد که گاهی نادیده گرفته می شود.

جهان اسلام فقط خاورمیانه عربی نیست.

اندونزی، مالزی، پاکستان، بنگلادش، قزاقستان، ازبکستان، جمهوری آذربایجان، نیجریه، سنگال و ده ها کشور دیگر نیز عضو OIC هستند.

برای ایران، استفاده فعال تر از سازمان می تواند به تنوع بخشی روابط خارجی کمک کند.

این موضوع به خصوص در حوزه اقتصاد اهمیت دارد.

تمرکز بیش از حد بر روابط با تعداد محدودی از همسایگان یا قدرت های بزرگ، آسیب پذیری ایجاد می کند. شبکه ۵۷ عضوی OIC بالقوه می تواند بخشی از سیاست تنوع بخشی تجاری، علمی و توسعه ای ایران باشد.

اما این ظرفیت تنها زمانی فعال می شود که دستگاه های اقتصادی، علمی، سلامت، صنعتی و بخش خصوصی نیز در کنار وزارت امور خارجه درگیر شوند.

از دیپلماسی اجلاس محور به دیپلماسی نهادی

اینجا شاید مهم ترین مسئله برای ایران قرار داشته باشد.

مشارکت بین المللی را می توان به دو شیوه انجام داد.

در مدل نخست، هیئت در اجلاس شرکت می کند، سخنرانی انجام می شود، چند ملاقات دوجانبه صورت می گیرد و پس از بازگشت، فعالیت تا اجلاس بعدی کاهش می یابد.

این را می توان دیپلماسی اجلاس محور نامید.

مدل دوم، مشارکت نهادی است.

در این مدل، قبل از هر اجلاس اهداف مشخص تعیین می شود، در فاصله دو اجلاس مذاکرات کارشناسی ادامه پیدا می کند، برای کسب مناصب سازمانی برنامه وجود دارد، پروژه های مشترک تعریف می شود و بعد از هر نشست میزان تحقق اهداف ارزیابی می شود.

برای کشوری با سابقه طولانی عضویت مانند ایران، مدل دوم اهمیت بیشتری دارد.

OIC برای ایران؛ عضویت قدیمی، اما ظرفیت هنوز بزرگ تر است

ایران از سال ۱۹۶۹ در سازمان حضور دارد. این سابقه طولانی، خود یک سرمایه نهادی است.

تهران میزبان اجلاس های مهم بوده، ایران در کمیته های سازمان حضور داشته و روابط خود را با نهادهایی مانند بانک توسعه اسلامی و COMCEC دنبال کرده است.

اما این سابقه به تنهایی معیار موفقیت نیست.

ارزش واقعی OIC برای ایران باید با میزان تبدیل این عضویت به چهار نوع سرمایه سنجیده شود:

سرمایه سیاسی: ائتلاف و حمایت بین المللی؛

سرمایه اقتصادی: تجارت، سرمایه گذاری و تامین مالی؛

سرمایه علمی: همکاری پژوهشی و فناوری؛

سرمایه نهادی: کسب موقعیت و اثرگذاری در ساختار سازمان.

این نگاه می تواند ارزیابی عضویت ایران را از شمارش اجلاس ها و دیدارها به سمت سنجش نتیجه ببرد.

جمع بندی

سازمان همکاری اسلامی محصول یک بحران سیاسی در سال ۱۹۶۹ بود، اما در بیش از نیم قرن فعالیت به شبکه ای ۵۷ عضوی با ساختارهای سیاسی، اقتصادی، علمی، فرهنگی و توسعه ای تبدیل شده است. ایران نیز از همان سال ۱۹۶۹ عضو این سازمان بوده و یکی از اعضای قدیمی آن محسوب می شود.

OIC نه یک اتحاد سیاسی یکپارچه است و نه نهادی که بتوان انتظار داشت همواره مواضع ایران را تایید کند. اختلافات عمیق میان اعضا، یکی از محدودیت های واقعی آن است.

اما همین سازمان یکی از معدود بسترهایی است که ایران را به صورت نهادی و دائمی با ۵۶ کشور دیگر در یک شبکه سیاسی، اقتصادی و تخصصی قرار می دهد.

بنابراین سوال اصلی درباره عضویت ایران نباید این باشد که:

«OIC در فلان بحران از ایران حمایت کرد یا نه؟»

پرسش مهم تر این است:

ایران در بیش از نیم قرن عضویت، تا چه اندازه توانسته این شبکه ۵۷ کشوری را به همکاری سیاسی، اقتصادی، علمی و توسعه ای قابل اندازه گیری تبدیل کند؟

اگر پاسخ این سوال با شاخص های مشخص داده شود، می توان میان عضویت تشریفاتی و عضویت راهبردی در سازمان های بین المللی تفاوت گذاشت.

و شاید همین تمایز مهم ترین دلیل مطالعه سازمان هایی باشد که ایران دهه هاست عضو آنهاست.

منابع

Organisation of Islamic Cooperation. Member States. منبع رسمی فهرست اعضا و سال عضویت ایران و سایر کشورهای عضو.
Organisation of Islamic Cooperation. History. منبع رسمی تاریخچه سازمان، تحول منشور، ساختار و حوزه های اصلی فعالیت.
Organisation of Islamic Cooperation. The Thirty-Third Session of the Islamic Conference of Foreign Ministers: About the OIC. اطلاعات تاریخی درباره تاسیس دبیرخانه در ۱۹۷۰ و تصویب منشور در ۱۹۷۲.

Organisation of Islamic Cooperation. 30th Session of the Council of Foreign Ministers, Tehran, 28–30 May 2003. اسناد رسمی اجلاس تهران شامل Tehran Declaration و قطعنامه ها.
Organisation of Islamic Cooperation. Palestine and Al-Quds Affairs. اطلاعات رسمی درباره کمیته های فلسطین و عضویت ایران در کمیته قدس.

Organisation of Islamic Cooperation. Candidacies. اطلاعات مربوط به سازوکار نامزدی های بین المللی و ثبت نامزدی ایران برای عضویت غیردائم شورای امنیت در دوره ۲۰۲۹–۲۰۳۰.

Organisation of Islamic Cooperation. (2025). Istanbul Declaration, 51st Session of the Council of Foreign Ministers. سند رسمی درباره اولویت ها و ضرورت تقویت و اصلاح نقش بین المللی OIC.